UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sponka

Chronologizacja

1 połowa XV w., SStp
Inne znaczenie: 'ozdobna sprzączka, klamra, spinka, też naszyjnik, bransoleta'

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sponka
sponki
D. sponki
sponek
C. sponce
sponkom
B. sponkę
sponki
N. sponką
sponkami
Ms. sponce
sponkach
W. sponko
sponki

Pochodzenie

Zob. spona

Definicja

poprzeczna belka stanowiąca dawniej element konstrukcji sań

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  belka

Cytaty

Do przewożenia beczek z wodą czy gnojówką służyły tzw. włóki saniowe - sanie bez stramów. Były to dwie płozy połączone poprzecznymi beleczkami z przednią sponką, do której przytwierdzano łańcuchy lub powrozy zaprzęgu.

źródło: Józef Burszta: Kultura ludowa Mazurów i Warmiaków, 1976 (books.google.pl)

Przodki i zajdki w saniach podwójnych na nasadach miały nabite 3 sponki, zwane także ławkami. W środkowej sponce znajdował się otwór, w który zasadzało się drewniany lub żelazny sworzeń, gwóźdź, tybel, uprzednio przetykając go przez kierownik nałożony na wierzch sań.

źródło: Anna Kutrzeba-Pojnarowa: Kurpie, Puszcza Zielona, 1962 (books.google.pl)

Data ostatniej modyfikacji: 10.07.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json