UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

oświetlać

Chronologizacja

SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. światło

1. pokój

Definicja

sprawiać, że na jakiś obiekt pada światło i przez to staje się on widoczny

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Połączenia

harcerz, kierowca; blask, błyskawica, księżyc, ogień, płomień, słońce; fajerwerki, flesz, halogeny, lampa, latarka, latarnia, reflektor, żarówka oświetla coś
oświetlać akwarium, dom, kanapę, kawałek czegoś, ołtarz, parkiet, scenę, wnętrze; postać, twarz; chodnik, drogę, drzewa, mury, parking, przestrzeń; napisy, obraz, posągi
oświetlać gazem, lampami, latarką
dobrze, doskonale, interesująco, słabo, znakomicie; dokładnie, równomiernie, stale oświetlać
oświetlający aleję; stół; z góry, z tyłu
oświetlany energią, fleszami, halogenami, światłem
oświetlany przez promienie słońca, przez reflektory, przez słońce

Cytaty

	Wysokie ciemne sztachety kościelnego ogrodzenia sterczą w niebo, potężne halogeny oświetlają gmach z czerwonej cegły. źródło: NKJP: Grażyna Plebanek: Dziewczyny z Portofino, 2005
	W pierwszej ćwierci XIX wieku zaczęto wprowadzać oświetlenie gazowe. [...] w Théâtre Français scenę oświetlano gazem dopiero od 1873 roku (foyer wcześniej, od 1843). źródło: NKJP: Alina Kowalczykowa: Dramat i teatr romantyczny, 1997
	Boks się świetnie filmuje: kwadrat ringu, światła punktowe oświetlające z góry zawodników, proste reguły gry: wygrywa ten, kto położy na deski rywala [...]. źródło: NKJP: Zdzisław Pietrasik: Kowboj schodzi z konia, 2005, prasa
	W ten sposób każda strona domu było o pewnej porze dnia oświetlana przez słońce. źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Obyczaje w Polsce : od średniowiecza do czasów współczesnych, 2004
	O tym, czy jest dzień czy noc, roślina wie jednak niezależnie od warunków zewnętrznych. Nawet jeśli będziemy ją stale oświetlać, zegar biologiczny podpowie, jaka jest pora dnia. źródło: NKJP: Artur Włodarski: Biologia, Gazeta Wyborcza, 1995-03-07

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	oświetlam	oświetlamy
2 os.	oświetlasz	oświetlacie
3 os.	oświetla	oświetlają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oświetlałem +(e)m oświetlał	oświetlałam +(e)m oświetlała	oświetlałom +(e)m oświetlało	oświetlaliśmy +(e)śmy oświetlali	oświetlałyśmy +(e)śmy oświetlały
2 os.	oświetlałeś +(e)ś oświetlał	oświetlałaś +(e)ś oświetlała	oświetlałoś +(e)ś oświetlało	oświetlaliście +(e)ście oświetlali	oświetlałyście +(e)ście oświetlały
3 os.	oświetlał	oświetlała	oświetlało	oświetlali	oświetlały

bezosobnik: oświetlano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę oświetlał będę oświetlać	będę oświetlała będę oświetlać	będę oświetlało będę oświetlać	będziemy oświetlali będziemy oświetlać	będziemy oświetlały będziemy oświetlać
2 os.	będziesz oświetlał będziesz oświetlać	będziesz oświetlała będziesz oświetlać	będziesz oświetlało będziesz oświetlać	będziecie oświetlali będziecie oświetlać	będziecie oświetlały będziecie oświetlać
3 os.	będzie oświetlał będzie oświetlać	będzie oświetlała będzie oświetlać	będzie oświetlało będzie oświetlać	będą oświetlali będą oświetlać	będą oświetlały będą oświetlać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		oświetlajmy
2 os.	oświetlaj	oświetlajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oświetlałbym bym oświetlał	oświetlałabym bym oświetlała	oświetlałobym bym oświetlało	oświetlalibyśmy byśmy oświetlali	oświetlałybyśmy byśmy oświetlały
2 os.	oświetlałbyś byś oświetlał	oświetlałabyś byś oświetlała	oświetlałobyś byś oświetlało	oświetlalibyście byście oświetlali	oświetlałybyście byście oświetlały
3 os.	oświetlałby by oświetlał	oświetlałaby by oświetlała	oświetlałoby by oświetlało	oświetlaliby by oświetlali	oświetlałyby by oświetlały

bezosobnik: oświetlano by

bezokolicznik: oświetlać

imiesłów przysłówkowy współczesny: oświetlając

gerundium: oświetlanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	oświetlanie	oświetlania
D.	oświetlania	oświetlań
C.	oświetlaniu	oświetlaniom
B.	oświetlanie	oświetlania
N.	oświetlaniem	oświetlaniami
Ms.	oświetlaniu	oświetlaniach
W.	oświetlanie	oświetlania

imiesłów przymiotnikowy czynny: oświetlający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oświetlający	oświetlający	oświetlający	oświetlające	oświetlająca
D.	oświetlającego	oświetlającego	oświetlającego	oświetlającego	oświetlającej
C.	oświetlającemu	oświetlającemu	oświetlającemu	oświetlającemu	oświetlającej
B.	oświetlającego	oświetlającego	oświetlający	oświetlające	oświetlającą
N.	oświetlającym	oświetlającym	oświetlającym	oświetlającym	oświetlającą
Ms.	oświetlającym	oświetlającym	oświetlającym	oświetlającym	oświetlającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oświetlający	oświetlający	oświetlające	oświetlające
D.	oświetlających	oświetlających	oświetlających	oświetlających
C.	oświetlającym	oświetlającym	oświetlającym	oświetlającym
B.	oświetlających	oświetlających	oświetlających	oświetlające
N.	oświetlającymi	oświetlającymi	oświetlającymi	oświetlającymi
Ms.	oświetlających	oświetlających	oświetlających	oświetlających

imiesłów przymiotnikowy bierny: oświetlany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oświetlany	oświetlany	oświetlany	oświetlane	oświetlana
D.	oświetlanego	oświetlanego	oświetlanego	oświetlanego	oświetlanej
C.	oświetlanemu	oświetlanemu	oświetlanemu	oświetlanemu	oświetlanej
B.	oświetlanego	oświetlanego	oświetlany	oświetlane	oświetlaną
N.	oświetlanym	oświetlanym	oświetlanym	oświetlanym	oświetlaną
Ms.	oświetlanym	oświetlanym	oświetlanym	oświetlanym	oświetlanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oświetlani	oświetlani	oświetlane	oświetlane
D.	oświetlanych	oświetlanych	oświetlanych	oświetlanych
C.	oświetlanym	oświetlanym	oświetlanym	oświetlanym
B.	oświetlanych	oświetlanych	oświetlanych	oświetlane
N.	oświetlanymi	oświetlanymi	oświetlanymi	oświetlanymi
Ms.	oświetlanych	oświetlanych	oświetlanych	oświetlanych

odpowiednik aspektowy: oświetlić

Składnia

oświetlać

KOGO/CO

2. problem

Definicja

książk.

przedstawiać coś w określony sposób

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Połączenia

oświetlać kwestię, problem, zagadnienie

Cytaty

Historycy badający dzieje pierwszego państwa bułgarskiego bardzo często wyrażają swoje nieukontentowanie z powodu małej ilości źródeł oświetlających problemy, które podejmują.

źródło: NKJP: Mirosław J. Leszka, Wizerunek władców pierwszego państwa bułgarskiego w bizantyńskich źródłach pisanych VIII- I połowa XII w,, 2003

Autorzy książki i widowiska oświetlali sprawę decyzji o terminie wybuchu (godzinie „W”) z punktu widzenia poszczególnych członków KG AK i innych zainteresowanych.

źródło: NKJP: Maria Turlejska: Nie byliśmy samobójcami, Gazeta Wyborcza, 1994-06-23

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	oświetlam	oświetlamy
2 os.	oświetlasz	oświetlacie
3 os.	oświetla	oświetlają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oświetlałem +(e)m oświetlał	oświetlałam +(e)m oświetlała	oświetlałom +(e)m oświetlało	oświetlaliśmy +(e)śmy oświetlali	oświetlałyśmy +(e)śmy oświetlały
2 os.	oświetlałeś +(e)ś oświetlał	oświetlałaś +(e)ś oświetlała	oświetlałoś +(e)ś oświetlało	oświetlaliście +(e)ście oświetlali	oświetlałyście +(e)ście oświetlały
3 os.	oświetlał	oświetlała	oświetlało	oświetlali	oświetlały

bezosobnik: oświetlano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę oświetlał będę oświetlać	będę oświetlała będę oświetlać	będę oświetlało będę oświetlać	będziemy oświetlali będziemy oświetlać	będziemy oświetlały będziemy oświetlać
2 os.	będziesz oświetlał będziesz oświetlać	będziesz oświetlała będziesz oświetlać	będziesz oświetlało będziesz oświetlać	będziecie oświetlali będziecie oświetlać	będziecie oświetlały będziecie oświetlać
3 os.	będzie oświetlał będzie oświetlać	będzie oświetlała będzie oświetlać	będzie oświetlało będzie oświetlać	będą oświetlali będą oświetlać	będą oświetlały będą oświetlać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		oświetlajmy
2 os.	oświetlaj	oświetlajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	oświetlałbym bym oświetlał	oświetlałabym bym oświetlała	oświetlałobym bym oświetlało	oświetlalibyśmy byśmy oświetlali	oświetlałybyśmy byśmy oświetlały
2 os.	oświetlałbyś byś oświetlał	oświetlałabyś byś oświetlała	oświetlałobyś byś oświetlało	oświetlalibyście byście oświetlali	oświetlałybyście byście oświetlały
3 os.	oświetlałby by oświetlał	oświetlałaby by oświetlała	oświetlałoby by oświetlało	oświetlaliby by oświetlali	oświetlałyby by oświetlały

bezosobnik: oświetlano by

bezokolicznik: oświetlać

imiesłów przysłówkowy współczesny: oświetlając

gerundium: oświetlanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	oświetlanie	oświetlania
D.	oświetlania	oświetlań
C.	oświetlaniu	oświetlaniom
B.	oświetlanie	oświetlania
N.	oświetlaniem	oświetlaniami
Ms.	oświetlaniu	oświetlaniach
W.	oświetlanie	oświetlania

imiesłów przymiotnikowy czynny: oświetlający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oświetlający	oświetlający	oświetlający	oświetlające	oświetlająca
D.	oświetlającego	oświetlającego	oświetlającego	oświetlającego	oświetlającej
C.	oświetlającemu	oświetlającemu	oświetlającemu	oświetlającemu	oświetlającej
B.	oświetlającego	oświetlającego	oświetlający	oświetlające	oświetlającą
N.	oświetlającym	oświetlającym	oświetlającym	oświetlającym	oświetlającą
Ms.	oświetlającym	oświetlającym	oświetlającym	oświetlającym	oświetlającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oświetlający	oświetlający	oświetlające	oświetlające
D.	oświetlających	oświetlających	oświetlających	oświetlających
C.	oświetlającym	oświetlającym	oświetlającym	oświetlającym
B.	oświetlających	oświetlających	oświetlających	oświetlające
N.	oświetlającymi	oświetlającymi	oświetlającymi	oświetlającymi
Ms.	oświetlających	oświetlających	oświetlających	oświetlających

imiesłów przymiotnikowy bierny: oświetlany

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	oświetlany	oświetlany	oświetlany	oświetlane	oświetlana
D.	oświetlanego	oświetlanego	oświetlanego	oświetlanego	oświetlanej
C.	oświetlanemu	oświetlanemu	oświetlanemu	oświetlanemu	oświetlanej
B.	oświetlanego	oświetlanego	oświetlany	oświetlane	oświetlaną
N.	oświetlanym	oświetlanym	oświetlanym	oświetlanym	oświetlaną
Ms.	oświetlanym	oświetlanym	oświetlanym	oświetlanym	oświetlanej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	oświetlani	oświetlani	oświetlane	oświetlane
D.	oświetlanych	oświetlanych	oświetlanych	oświetlanych
C.	oświetlanym	oświetlanym	oświetlanym	oświetlanym
B.	oświetlanych	oświetlanych	oświetlanych	oświetlane
N.	oświetlanymi	oświetlanymi	oświetlanymi	oświetlanymi
Ms.	oświetlanych	oświetlanych	oświetlanych	oświetlanych

odpowiednik aspektowy: oświetlić

Składnia

oświetlać

Data ostatniej modyfikacji: 01.02.2014