UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kiereja

Chronologizacja

1653, Kart XVII-XVIII

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kiereja
kiereje
D. kierei
kierei
C. kierei
kierejom
B. kiereję
kiereje
N. kiereją
kierejami
Ms. kierei
kierejach
W. kierejo
kiereje

Pochodzenie

ukr. kereâ, kireâ 'długa, gruba peleryna'

może z osm. kerake, kerrake 'lekka peleryna'

Dawne ukr. kereâ, kireâ 'długa, gruba peleryna, często z futrzanym kołnierzem' (por. też ros. dial. kireâ 'kaftan lub kożuch z lisa') prawdopodobnie z osm. kerake, kerrake, natomiast formę kereke (Meninski 1680) należy za Urbanem (The Treatment of Turkic Etymologies..., 2015) uznać za wtórną. Niewykluczony też związek z osm.-tur. kürk 'futro', zapożyczanym również przez inne języki słowiańskie, por. bułg. kûrk czy serb.-chorw. dial. ćurak.

Definicja

daw. 
obszerny płaszcz podbity futrem

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie rodzaje i części ubrań

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  płaszcz

Cytaty

W jednym z marketów zatrzymany złodziej miał płaszcz podbity metrami folii. Pod taką kiereją wynosił towar wart kilkaset złotych.

źródło: NKJP: Piotr Stasiak: Gofrownica pod paltem, Polityka, 2003-09-27

W popielatym kontuszu ze srebrnym galonem, różowym żupanie, złocistym pasie i zielonej kierei podszytej wilkami prezentował się nadzwyczaj godnie!

źródło: KWJP: Małgorzata Gutowska-Adamczyk: Fortuna i namiętności. Klątwa, 2015

Data ostatniej modyfikacji: 27.01.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json