Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *podъvoda od czasownika *podъ-voditi 'podprowadzać'; zob. wodzić, wieść II (Bańk)
1. wóz
Definicja
Noty o użyciu
Współcześnie używany również w odniesieniu do pojazdów zmechanizowanych.
Warianty
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Transport ➔ transport lądowy
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Tradycja ➔ świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | wóz |
Cytaty
|
Dotarli wreszcie do Bobowa. Tutaj podziękował chłopu. Trafiła się mu inna podwoda. Oto wreszcie i pierwsze grabowskie chałupy, oto wreszcie i własne podwórko, i matka na podwórku. źródło: KWJP: Jan Tetter: W mundurze wroga, 2014 |
|
|
Najciekawszy wydał mi się ten fryzjer. Przychodził na piechotę, czy może wysyłali po niego podwodę? źródło: KWJP: Marcin Wicha: Jak przestałem kochać design, 2015 |
|
|
– Na polu dwa stogi słomy, zabieramy jeden. Dajcie trzy wozy jako podwodę. – Ani mi się śni! Żadnych podwód ani zgody na rabunek nie daję! źródło: KWJP: Małgorzata Gutowska-Adamczyk: Fortuna i namiętności. Zemsta, 2016 |
|
|
Zza rogu szkoły wyjechał samochód. Rozległ się klakson. źródło: NKJP: Mirosława Sędzikowska: Eus, deus, kosmateus, 2008 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | podwoda |
podwody |
|
| D. | podwody |
podwód |
|
| C. | podwodzie |
podwodom |
|
| B. | podwodę |
podwody |
|
| N. | podwodą |
podwodami |
|
| Ms. | podwodzie |
podwodach |
|
| W. | podwodo |
podwody |
2. obowiązek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Transport ➔ transport lądowy
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Tradycja ➔ świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Cytaty
|
Wójtowie siedzieli przeważnie na półwłóczkach, czasem na działkach mniejszych i ciążył na nich tylko obowiązek podwody. źródło: Maria Żywirska: Puszcza Biała, jej dzieje i kultura, 1973 (books.google.pl) |
|
|
Obowiązujące na ziemiach polskich prawo książęce ius ducale jasno określało świadczenia poddanych wobec władcy. Jednym z takich świadczeń była podwoda, która polegała na obowiązku dostarczania na potrzeby władcy i jego świty koni. źródło: KWJP: Rafał Biernacki: O początkach poczty, wSieci Historii, 2017-11-02 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | podwoda |
podwody |
|
| D. | podwody |
podwód |
|
| C. | podwodzie |
podwodom |
|
| B. | podwodę |
podwody |
|
| N. | podwodą |
podwodami |
|
| Ms. | podwodzie |
podwodach |
|
| W. | podwodo |
podwody |
3. osoba
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Transport ➔ transport lądowy
Cytaty
|
Przyjemna kobieta dała teraz hasło do odejścia. Jak mówiła, potrzebna była jakimś tam swoim przyjaciółkom jako podwoda, bo nie miał ich kto zawieźć do Stolca. źródło: KWJP: Monika Szwaja: Gosposia prawie do wszystkiego, 2012 |
|
|
Takiego Żyda trzeba więc było z wioski się pozbyć. Wyznaczano podwodę, czyli jedną lub dwie osoby, które brały furmankę i odwoziły go na komisariat. źródło: KWJP: Marcin Dzierżanowski: Żyd znaczył obcy, Wprost, 2013 |
|
|
Ponieważ znajdowałam się w strefie bursztynów, ostrożnie dotknęłam tego tematu. – Teraz już odchodzi się od masowego wydobywania bursztynu – mój podwoda odpowiedział jak znawca sprawy. źródło: Hanna Kondratiuk: Prypecią do Nobla, 2020 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1, ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | podwoda |
podwody |
ndepr |
| podwody |
depr | ||
| D. | podwody |
podwodów podwód |
|
| C. | podwodzie |
podwodom |
|
| B. | podwodę |
podwodów podwody |
|
| N. | podwodą |
podwodami |
|
| Ms. | podwodzie |
podwodach |
|
| W. | podwodo |
podwody |
ndepr |
| podwody |
depr |