UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

egzempcja

Chronologizacja

1594, SPXVI

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. egzempcja
egzempcje
D. egzempcji
egzempcji
neut
egzempcyj
char
C. egzempcji
egzempcjom
B. egzempcję
egzempcje
N. egzempcją
egzempcjami
Ms. egzempcji
egzempcjach
W. egzempcjo
egzempcje

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

łac. exemptio

1. zakonu

Definicja

w prawie kanonicznym: wyłączenie osoby, instytucji lub terytorium spod jurysdykcji określonego przełożonego kościelnego i podporządkowanie ich innemu zwierzchnictwu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

Cytaty

[...] Albrecht najdalej od roku 1521 gotów był rezygnować z egzempcji lennej Zakonu w Prusach, uważając za potrzebne podporządkowanie się świeckiej władzy Rzeszy [...].

źródło: NKJP: Marian Biskup, Roman Czaja, Wiesław Długokęcki, Marian Dygo, Sławomir Jóźwiak: Państwo zakonu krzyżackiego w Prusach. Władza i społeczeństwo, 2008

Dobrze wiadomo, że egzempcja zakonów odnosi się do ich życia i ustroju wewnętrznego, natomiast w sprawach duszpasterskich w pełni podlegają one właśnie ordynariuszom, choć oczywiście działają na własną odpowiedzialność.

źródło: KWJP: Ludwik Wiśniewski: Gdzie my jesteśmy?, Tygodnik Powszechny, 2013-03-04

Klasztor miechowski rychło uzyskał papieski przywilej egzempcji, czyli wyjęcia spod władzy miejscowego biskupa ordynariusza.

źródło: KWJP: Jerzy Bielecki, Antoni Tatara: 850-lecie fundacji bożogrobców miechowskich, Niedziela, 2013-09-28

Składnia

bez ograniczeń + egzempcja +
(CZEGO)

2. chłopów

Definicja

w dawnych czasach: zwolnienie określonej grupy osób z obowiązku nakazanego prawem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa władza państwowa

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Prawo i łamanie prawa regulacje prawne

Cytaty

Egzempcje chłopów od obowiązku brania udziału w wojnach, jakie otrzymywali feudałowie duchowni i świeccy, były dla nich korzystne.

źródło: Studia i materiały do historii wojskowości. Tomy 27–28, 1984 (books.google.pl)

Składnia

bez ograniczeń + egzempcja +
(CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 27.03.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json