UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

mgiełka

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. mgła

1. mgła małych rozmiarów

Definicja

mgła małych rozmiarów - unoszące się w powietrzu skupisko drobinek jakiejś substancji

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda zjawiska atmosferyczne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  mgła

Połączenia

  • biała, delikatna, wodna mgiełka
  • mgiełka kurzu, pyłu; oddechu, pary, perfum, spalin

Cytaty

[...] w przedwojennych filmach wielkie gwiazdy [...] otaczała tytoniowa mgiełka.

źródło: NKJP: Lidia Ostałowska: Druga strefa, Dodatek do Gazety Wyborczej, 1997-12-05

Wszystko [...] można obejrzeć z drewnianych pomostów, po których krążą w złotawej mgiełce kurzu nieliczni zwiedzający, przystając co chwila i przechylając się przez balustradę, żeby przyjrzeć się jakiemuś szczegółowi.

źródło: NKJP: Ewa Cechnicka: Znak Anny, 1997

Żywienie roślin polega na kilkakrotnym w ciągu dnia rozpylaniu drobnej mgiełki z wodnego roztworu, zawierającego wszystkie niezbędne składniki.

źródło: NKJP: Aeroponika, Młody Technik nr 2, 1966

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mgiełka
mgiełki
D. mgiełki
mgiełek
C. mgiełce
mgiełkom
B. mgiełkę
mgiełki
N. mgiełką
mgiełkami
Ms. mgiełce
mgiełkach
W. mgiełko
mgiełki

2. ekspresywnie

Cytaty

Odmiana

część mowy: rzeczownik

2.a w pogodzie

Definicja

ekspresywnie o mgle - unoszącej się nisko nad ziemią masie drobinek wody, widocznej w postaci gęstego obłoku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Pogoda zjawiska atmosferyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  mgła

Połączenia

  • mętna, niebieska, siwa; jesienna, poranna; drobna mgiełka

Cytaty

Na jeziorze leżała mgiełka, leciutki jak puch opar, szybko zwiewany wiatrem.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 2001

W przebijającym się przez poranną mgiełkę słońcu wpierw bieleją stromo opadające do morza ściany, dopiero bliżej wyłania się wąski skrawek płaskiego wybrzeża i port.

źródło: NKJP: Dzień na Capri, Dziennik Polski, 2002-07-06

Słońce świeciło łagodnie, mgiełki stały nad szerokim, pełnym piaszczystych łach korytem rzeki [...].

źródło: NKJP: Wojciech Żukrowski: Kamienne tablice, 1994

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mgiełka
mgiełki
D. mgiełki
mgiełek
C. mgiełce
mgiełkom
B. mgiełkę
mgiełki
N. mgiełką
mgiełkami
Ms. mgiełce
mgiełkach
W. mgiełko
mgiełki

2.b tajemnica

Definicja

ekspresywnie o mgle - czymś, co otacza jakieś wydarzenia, myśli lub uczucia, czyniąc je tajemniczymi i niezbyt zrozumiałymi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  mgła

Połączenia

  • mgiełka tajemnicy, tajemniczości; erotyzmu, melancholii, sentymentu, żalu
  • osnuty, otoczony, owiany mgiełką

Cytaty

Dzieje Nubii owiane były mgiełką tajemnicy.

źródło: NKJP: Leszek K. Talko: Nauka, Dodatek do Gazety Wyborczej, 1994-11-18

[...] kamienica przy Krupniczej 22 niech zachowa swe tajemnice. Lepiej, żeby była otoczona mgiełką legendy.

źródło: NKJP: Tadeusz Kwiatkowski: Panopticum, 1995

Dziś, gdy oglądamy portrety jego pędzla, daje się w ich fakturze i kolorystyce odnaleźć ulotna mgiełka dziwnego, intymnego nastroju.

źródło: NKJP: Karol Mórawski: Kartki z dziejów Żydów warszawskich, 1993

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mgiełka
mgiełki
D. mgiełki
mgiełek
C. mgiełce
mgiełkom
B. mgiełkę
mgiełki
N. mgiełką
mgiełkami
Ms. mgiełce
mgiełkach
W. mgiełko
mgiełki

Składnia

bez ograniczeń + mgiełka +
CZEGO

3. kosmetyk

Definicja

kosmetyk rozpylany w postaci obłoku drobnych kropelek

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Pielęgnacja ciała przedmioty związane z pielęgnacją ciała

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kosmetyk

Połączenia

  • aromatyczna; nawilżająca, orzeźwiająca mgiełka; mgiełka zapachowa
  • mgiełka do ciała
  • używać mgiełki

Cytaty

W gabinecie kosmetycznym stosowane są także kąpiele, maski z dodatkiem olejków aromatycznych, nawilżanie twarzy aromatyczną mgiełką wodną, wreszcie peeling aromatyczny.

źródło: NKJP: Małgorzata Lorkowska: Aromat przywraca zdrowie, Dodatek do Gazety Wyborczej, 1997-01-10

Jeśli polubiłaś ostatni pudrowo-kwiatowy zapach X, odwiedź perfumerie - właśnie pojawiły się nowe produkty z tej linii: mgiełka do ciała, krem pod prysznic i dezodoranty w sprayu i sztyfcie.

źródło: NKJP: Cosmokalendarz, Cosmopolitan nr 02, 2001

Bezalkoholowe, naturalne mgiełki zapachowe X to [...] kosmetyk wielofunkcyjny, odświeżający, tonizujący i delikatnie nawilżający zarówno twarz, jak i ciało.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. mgiełka
mgiełki
D. mgiełki
mgiełek
C. mgiełce
mgiełkom
B. mgiełkę
mgiełki
N. mgiełką
mgiełkami
Ms. mgiełce
mgiełkach
W. mgiełko
mgiełki
Data ostatniej modyfikacji: 15.07.2010
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json