Chronologizacja
Pochodzenie
1.a drzewo
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy
Połączenia
- wiotka brzezina
- gałązki; rzędy brzeziny
Cytaty
|
Zajęli stanowisko na skraju jeziorka porośniętego gęsto trzcinami, dookoła był las, nad samym brzegiem rosły rzędem brzeziny. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Panny i wdowy: zdrada, 1991 |
|
|
Cietrzew żywi się jagodami, owocami leśnymi, nasionami, zbożem, młodymi pędami, pączkami i liśćmi drzew oraz młodą zieleniną. Szczególnie lubi pączki brzeziny. źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955 |
|
|
Zdawało się nam, że słońce świeci inaczej, jaśniej, że aromatyczniej pachną świeżo rozwinięte kiście brzeziny, a od morza płynie fala orzeźwiającego powietrza. źródło: NKJP: Mieczysław Jałowiecki: Wolne miasto, 2002 |
|
|
Po jej bokach pojawiły się zdziczałe jabłonki i śliwy, a las cofnął się, odsłaniając zielone, pofałdowane przecinki, gdzieniegdzie porośnięte łanem młodej, wiotkiej brzeziny. źródło: NKJP: Plewy na wietrze, Esensja NR 08 (LX), 2006-10 |
|
|
Krzyża brzozowego nie udało się sporządzić, bo nie tylko brzezina, ale żadne drzewo nie rosło w okolicy, więc zrobili krzyż z dwóch deszczułek pomalowanych czarną farbą, a na wyheblowanej tabliczce wypalili drutem napis: „Śp. Genowefa Świątkowa z Grodna”. źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Wielbłąd na stepie, 1978 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | brzezina |
brzeziny |
|
| D. | brzeziny |
brzezin |
|
| C. | brzezinie |
brzezinom |
|
| B. | brzezinę |
brzeziny |
|
| N. | brzeziną |
brzezinami |
|
| Ms. | brzezinie |
brzezinach |
|
| W. | brzezino |
brzeziny |
1.b drewno
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane
CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle
Połączenia
- wiaderko z brzeziny
Cytaty
|
Na końcu żurawia wiaderko z brzeziny tłucze, tłucze mokrym boczkiem o brzeg cembrowiny. źródło: NKJP: Janina Porazińska: Psotki i śmieszki: wybór wierszy, 1955 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | brzezina |
brzeziny |
|
| D. | brzeziny |
brzezin |
|
| C. | brzezinie |
brzezinom |
|
| B. | brzezinę |
brzeziny |
|
| N. | brzeziną |
brzezinami |
|
| Ms. | brzezinie |
brzezinach |
|
| W. | brzezino |
brzeziny |
Inne uwagi
Zwykle lp
1.c gałąź
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy
Połączenia
- miotły z brzeziny
- wiązane z brzeziny
Cytaty
|
Na obszernym placu Grzybowskim zatrzymywały się również furmanki ze snopkami słomy na sienniki, z miotłami z brzeziny, z wiązkami drobno porąbanych szczapek drewna na rozpałkę. źródło: NKJP: Stanisław Milewski: Intymne życie niegdysiejszej Warszawy, 2008 |
|
|
Na przednówku oprócz mioteł wiązanych z brzeziny, pędzli z prośnianej słomy, lutowych palm robionych z przekwitającego sitowia i sosnowych kropideł, sprzedawali figurynki wycinane w dębinie i w buczynie. źródło: NKJP: Tadeusz Nowak: A jak królem, a jak katem będziesz, 1967 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | brzezina |
brzeziny |
|
| D. | brzeziny |
brzezin |
|
| C. | brzezinie |
brzezinom |
|
| B. | brzezinę |
brzeziny |
|
| N. | brzeziną |
brzezinami |
|
| Ms. | brzezinie |
brzezinach |
|
| W. | brzezino |
brzeziny |
2. las
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | las |
Połączenia
- skraj brzeziny
- minąć brzezinę
- znaleziony w brzezinie
- wzdłuż brzeziny
Cytaty
|
Zaraz przystanęli zresztą na skraju brzeziny. źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie — rocznik 20, 1957 |
|
|
Minął brzezinę i poszedł w kierunku ulubionego swojego miejsca, gdzie można było myśleć, że las się kończy. źródło: NKJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Brzezina i inne opowiadania. Brzezina, 2006 |
|
|
Już planowali rodzinną wyprawę do lasu. Wspomnieli ubiegłoroczną. Mówić. Mówić o byle czym. Maślakach, prawdziwkach i okazałym koźlarzu znalezionym w brzezinie. źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007 |
|
|
Niespodziewanie husky ostro skręcił w prawo, pokonał zbocze i wpadł do rosnącej tuż obok brzeziny. Gęstego, brzozowego gaju. Lasu. Zatrzymał się przy pierwszym drzewie. źródło: NKJP: Maciej Malicki: OSTATNIA [sto czternaście opowiadań o tym samym], 2009 |
|
|
I rozpoznawalne ukazują się punkty orientacyjne na drodze: szary krzyż na polanie wśród strzelistych ciemnozielonych jałowców, niedaleko za tym miejscem droga pobiegnie wzdłuż brzeziny, dalej skręci pod prostym kątem ku grobli nad torfowymi łąkami. źródło: NKJP: Witold Zalewski: Zakładnicy, 2001 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | brzezina |
brzeziny |
|
| D. | brzeziny |
brzezin |
|
| C. | brzezinie |
brzezinom |
|
| B. | brzezinę |
brzeziny |
|
| N. | brzeziną |
brzezinami |
|
| Ms. | brzezinie |
brzezinach |
|
| W. | brzezino |
brzeziny |