Chronologizacja
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | ascetyczny |
ascetyczny |
ascetyczny |
ascetyczne |
ascetyczna |
| D. | ascetycznego |
ascetycznego |
ascetycznego |
ascetycznego |
ascetycznej |
| C. | ascetycznemu |
ascetycznemu |
ascetycznemu |
ascetycznemu |
ascetycznej |
| B. | ascetycznego |
ascetycznego |
ascetyczny |
ascetyczne |
ascetyczną |
| N. | ascetycznym |
ascetycznym |
ascetycznym |
ascetycznym |
ascetyczną |
| Ms. | ascetycznym |
ascetycznym |
ascetycznym |
ascetycznym |
ascetycznej |
| W. | ascetyczny |
ascetyczny |
ascetyczny |
ascetyczne |
ascetyczna |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | ascetyczni |
ascetyczni |
ascetyczne |
ascetyczne |
| D. | ascetycznych |
ascetycznych |
ascetycznych |
ascetycznych |
| C. | ascetycznym |
ascetycznym |
ascetycznym |
ascetycznym |
| B. | ascetycznych |
ascetycznych |
ascetycznych |
ascetyczne |
| N. | ascetycznymi |
ascetycznymi |
ascetycznymi |
ascetycznymi |
| Ms. | ascetycznych |
ascetycznych |
ascetycznych |
ascetycznych |
| W. | ascetyczni |
ascetyczni |
ascetyczne |
ascetyczne |
Pochodzenie
internac.
ang. ascetic
fr. ascétique
niem. asketisch
z gr. askētikós 'pracowity, czynny'
Zob. asceza
1. związany z ascezą - praktyką religijną
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne
Połączenia
- ascetyczny post; ascetyczna postawa, praktyka; ascetyczne umartwienie, życie
- ascetyczny i mistyczny
Cytaty
|
Duchowość jego była przy tym duchowością znamienną dla głębi średniowiecza [...]. Bardziej określały ją zatem posty, dyscyplina, ascetyczne umartwienia, publiczne kajanie się przed braćmi, nabożeństwa, jałmużna i praca niż kontemplacja, niż dążenie do unii mistycznej z Bogiem, niż ciche naśladownictwo Chrystusa. źródło: NKJP: Zbigniew Mikołejko: Żywoty świętych poprawione, 2000 |
|
|
Obserwowali, jak w wyniku konkretnych praktyk ascetycznych przekraczane są granice możliwości ludzkiego ciała i umysłu, a prawa fizyki wydają się zawieszone, zgodnie z tytułowym twierdzeniem autora dzieła Joga. źródło: NKJP: Anna Sobolewska: Mapy duchowe współczesności: co nam zostało z Nowej Ery?, 2009 |
|
|
Na pustynnych terenach Egiptu miał miejsce bogaty rozwój życia zakonnego. Wraz z nim powstawały różnego rodzaju pisma ascetyczne i mistyczne, reguły życia wspólnego i indywidualnego. źródło: NKJP: Zdzisław Józef Kijas: Niebo w domu Ojca, czyściec dla kogo, piekło w oddaleniu, 2010 |
|
|
Wyznania protestanckie są minimalistyczne, ascetyczne, surowe, bardzo oszczędne w swojej formie. Kładą nacisk na szacunek pracy, nieuleganie słabościom i niedogadzanie zachciankom. źródło: NKJP: G.Czerwińska: O protestantyzmie, Tygodnik Ciechanowski, 2007-03-13 |
2. związany z ascezą - trybem życia
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
Połączenia
- ascetyczny sposób, styl, tryb życia
- skromny i ascetyczny
Cytaty
|
Oddał się całkowicie działalności na polu gospodarczym, szukając w pracy organicznej zaspokojenia swoich ambicji życiowych. [...] W praktyce wyrażało się to w prawie całkowitej negacji potrzeb osobistych i ascetycznej postawie wobec życia. źródło: NKJP: Feliks Jabłkowski: Dom Towarowy Bracia Jabłkowscy: romans ekonomiczny, 2005 |
|
|
Możliwość awansu społecznego, ale także zamiar potwierdzenia i utrzymania osiągniętego statusu skazują wciąż niektórych [...] na życie pełne wyrzeczeń i wieczną powtórkę ascetycznego stylu życia, charakterystycznego dla rodzącego się kapitalizmu. źródło: NKJP: Małgorzata Jacyno: Kultura indywidualizmu, 2007 |
|
|
Skoro jest tak, że władzom świeckim nie wypada wzywać do wstrzemięźliwości, do ascetycznej postawy moralnej, bo to niemodne, niezgodne z ideologią konsumpcjonizmu, to Kościół tym głośniej musi wołać o przestrzeganie praw moralnych - powiedział kardynał. źródło: NKJP: Małgorzata Szejnert:Prymas o aids, Gazeta Wyborcza, 1992-08-17 |
3. związany z ascezą - cechą
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
Połączenia
- ascetyczny wygląd, wystrój; sposób, styl; ascetyczna scenografia; forma, prostota; ascetyczne wnętrze; ascetyczne środki wyrazu
- niemal, niezwykle, skrajnie ascetyczny
- oszczędny i ascetyczny; surowy i ascetyczny
Cytaty
|
Projekt nie przewidywał modnych i absolutnie niezbędnych w owych latach marmurów i glansowanych posadzek. Rezygnował ze stiuków i gzymsów na rzecz niemal ascetycznego, pustego wnętrza z glinianym kominem, podłogami i stropem z sosnowych desek [...]. źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Czerwony byk, 2007 |
|
|
Oszczędna, właściwie ascetyczna scenografia to tylko kilka sprzętów i rekwizytów: łóżko, okno, potężna beczka, cynowa miednica, szkolny pulpit. źródło: NKJP: Wanda Zwinogrodzka: Po premierze, Gazeta Wyborcza, 1992-10-05 |
|
|
Jako malarz Giacometti ograniczył gamę kolorystyczną do kilku odcieni szarości. [...] Skrajnie ascetyczna sztuka Giacomettiego budzi ostatnio [...] duże zainteresowanie, tym większe być może, im bardziej świat wokoło staje się migoczący, kolorowy, wideoklipowy. źródło: NKJP: Andrzej Osęka: Giacometti, sztuka ascezy, Gazeta Wyborcza, 1996-10-05 |
|
|
Projekty artystki są bardzo proste, niemal ascetyczne. Chcę przede wszystkim uchwycić piękno kamienia – mówi pani Ewa. źródło: NKJP: Piotr Siła: Uchwycić piękno kamienia, Lokalna, 2002-10-22 |