UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

półmisek

Chronologizacja

SKN, SJPXVII, STR: połmisek, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. pół, misa

1.a naczynie

Definicja

naczynie w kształcie płaskiego owalnego talerza przeznaczone do podawania potraw na stół

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

naczynie

Połączenia

porcelanowy, srebrny; długi, podłużny, okrągły, owalny; głęboki, płaski; duży, ogromny; żaroodporny; gorący, ogrzany, podgrzany; dymiący półmisek
półmisek z ciasteczkami, z pieczeniami, z rybami, z sałatą, z serami, z wędliną, z zakąskami; z przykrywkami
półmiski i salaterki, półmiski i talerze
brzeg, środek; ciężar; dekoracja półmiska
półmisek stoi; półmiski krążą, wjeżdżają
odstawić, odsunąć, podsunąć/podsuwać, postawić, przynieść/przynosić, stawiać, ustawić półmisek
zastawiony półmiskami
brać; coś znika z półmiska
wyjąć, wyłożyć, wyrzucić na półmisek
podać/podawać, ułożyć/układać; coś leży na półmisku

Cytaty

	Podano do stołów na srebrnych półmiskach parujące pieczone mięsiwo i smażone ryby. źródło: NKJP: Halina Rudnicka: Uczniowie Spartakusa, 1951
	Gdy się owoce na wierzchu upieką, podać grzanki na półmisku do stołu i polać sokiem [...]. źródło: NKJP: Andrzej Kozioł: Owocowa pora, Dziennik Polski, 2003-07-05
	Świetlica szkolna zmieniła się na kilka godzin w salę bankietową, a na pięknie udekorowanym stole ustawiono półmiski i salaterki m.in. z sałatką śledziową oraz rybą smażoną na sposób szwedzki. źródło: NKJP: A.Fidrysiak: Goście z Estonii w Zespole Szkół nr 2: Smakowite spotkania, Tygodnik Ciechanowski, 2004-06-12
	Nie należy nakładać sobie na talerz z półmiska największej porcji. Nabieranie na talerz zbyt dużej porcji jest w równie złym tonie jak kładzenie sobie zbyt małej [...]. źródło: NKJP: Tadeusz Rojek: Jak to się je: savoir-vivre przy stole, 1994

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	półmisek	półmiski
D.	półmiska	półmisków
C.	półmiskowi	półmiskom
B.	półmisek	półmiski
N.	półmiskiem	półmiskami
Ms.	półmisku	półmiskach
W.	półmisku	półmiski

1.b zawartość

Definicja

zawartość półmiska - naczynia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Połączenia

cały półmisek
dwa półmiski
półmisek owoców, serów, wędlin

Cytaty

Pochłonąłem cały półmisek owoców, więc chyba minęło sporo czasu, nim wyniosło mnie za drzwi.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Afrykanka, 2005

Do kołdunów, których wniesiono trzy półmiski, dobrodziej wyjął z piwniczki swojej roboty nalewkę ziołową, ze starych recept jeszcze z pogańskich czasów.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Bohiń, 1987

Przyniosła dwa półmiski cienko pokrojonego razowca, ledwo poskrobanego smalcem, oraz kilka plasterków ogórka konserwowego.

źródło: NKJP: Paulina Grych: Numer zerowy, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	półmisek	półmiski
D.	półmiska	półmisków
C.	półmiskowi	półmiskom
B.	półmisek	półmiski
N.	półmiskiem	półmiskami
Ms.	półmisku	półmiskach
W.	półmisku	półmiski

Składnia

półmisek

CZEGO

Data ostatniej modyfikacji: 28.11.2010