Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. postęp
1.a człowiek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | progresywny | |
| antonimy: | średniowieczny, wsteczny, zacofany |
Połączenia
- postępowy człowiek; inteligent; postępowa inteligencja; postępowi działacze, intelektualiści, katolicy, pisarze, teologowie; postępowe środowiska
- zbyt postępowy
- postępowy i otwarty; światły i postępowy
Cytaty
|
Sam jestem postępowym człowiekiem... zwolennikiem reform... ale... proszę darować... nie można wymagać za wiele... źródło: NKJP: Jan Brzechwa: Gdy owoc dojrzewa, 1958 |
|
|
Fanatycy religijni zabijali działaczy kultury i postępowych artystów, działaczom partyjnym i państwowym odcinali głowy [...] źródło: NKJP: Jacek Hugo-Bader: Mongolia, Gazeta Wyborcza, 1995-10-13 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | postępowy |
postępowy |
postępowy |
postępowe |
postępowa |
| D. | postępowego |
postępowego |
postępowego |
postępowego |
postępowej |
| C. | postępowemu |
postępowemu |
postępowemu |
postępowemu |
postępowej |
| B. | postępowego |
postępowego |
postępowy |
postępowe |
postępową |
| N. | postępowym |
postępowym |
postępowym |
postępowym |
postępową |
| Ms. | postępowym |
postępowym |
postępowym |
postępowym |
postępowej |
| W. | postępowy |
postępowy |
postępowy |
postępowe |
postępowa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | postępowi |
postępowi |
postępowe |
postępowe |
| D. | postępowych |
postępowych |
postępowych |
postępowych |
| C. | postępowym |
postępowym |
postępowym |
postępowym |
| B. | postępowych |
postępowych |
postępowych |
postępowe |
| N. | postępowymi |
postępowymi |
postępowymi |
postępowymi |
| Ms. | postępowych |
postępowych |
postępowych |
postępowych |
| W. | postępowi |
postępowi |
postępowe |
postępowe |
1.b pogląd
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | progresywny | |
| antonimy: | średniowieczny | |
| sprzeczne: | wsteczny, zacofany |
Połączenia
- postępowa tradycja; postępowe idee, metody, poglądy, reformy; ruch postępowy
- postępowy i wsteczny; nowoczesny i postępowy
Cytaty
|
Polska miała najbardziej postępowy po Niemczech system ustawodawstwa społecznego. źródło: NKJP: Aleksander Wat: Mój wiek: pamiętnik mówiony, 1967 |
|
|
Bernard Lauer i jego żona Regina byli ludźmi o postępowych poglądach. źródło: NKJP: Henryk Malinowski: Artykuły i materiały biograficzne, Z pola walki, 1961 |
Odmiana
część mowy: przymiotnik
Stopień równy
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | postępowy |
postępowy |
postępowy |
postępowe |
postępowa |
| D. | postępowego |
postępowego |
postępowego |
postępowego |
postępowej |
| C. | postępowemu |
postępowemu |
postępowemu |
postępowemu |
postępowej |
| B. | postępowego |
postępowego |
postępowy |
postępowe |
postępową |
| N. | postępowym |
postępowym |
postępowym |
postępowym |
postępową |
| Ms. | postępowym |
postępowym |
postępowym |
postępowym |
postępowej |
| W. | postępowy |
postępowy |
postępowy |
postępowe |
postępowa |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | postępowi |
postępowi |
postępowe |
postępowe |
| D. | postępowych |
postępowych |
postępowych |
postępowych |
| C. | postępowym |
postępowym |
postępowym |
postępowym |
| B. | postępowych |
postępowych |
postępowych |
postępowe |
| N. | postępowymi |
postępowymi |
postępowymi |
postępowymi |
| Ms. | postępowych |
postępowych |
postępowych |
postępowych |
| W. | postępowi |
postępowi |
postępowe |
postępowe |