UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zapóźniony

Chronologizacja

1845, Przegląd Poznański, t. 1, books.google.pl

Odmiana

część mowy: przymiotnik


Stopień równy

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. zapóźniony
zapóźniony
zapóźniony
zapóźnione
zapóźniona
D. zapóźnionego
zapóźnionego
zapóźnionego
zapóźnionego
zapóźnionej
C. zapóźnionemu
zapóźnionemu
zapóźnionemu
zapóźnionemu
zapóźnionej
B. zapóźnionego
zapóźnionego
zapóźniony
zapóźnione
zapóźnioną
N. zapóźnionym
zapóźnionym
zapóźnionym
zapóźnionym
zapóźnioną
Ms. zapóźnionym
zapóźnionym
zapóźnionym
zapóźnionym
zapóźnionej
W. zapóźniony
zapóźniony
zapóźniony
zapóźnione
zapóźniona
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. zapóźnieni
zapóźnieni
zapóźnione
zapóźnione
D. zapóźnionych
zapóźnionych
zapóźnionych
zapóźnionych
C. zapóźnionym
zapóźnionym
zapóźnionym
zapóźnionym
B. zapóźnionych
zapóźnionych
zapóźnionych
zapóźnione
N. zapóźnionymi
zapóźnionymi
zapóźnionymi
zapóźnionymi
Ms. zapóźnionych
zapóźnionych
zapóźnionych
zapóźnionych
W. zapóźnieni
zapóźnieni
zapóźnione
zapóźnione

1. gość

Definicja

taki, który przyszedł gdzieś za późno lub został za długo

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Relacje znaczeniowe

synonimy:  spóźniony

Połączenia

  • zapóźniony gość, tramwaj, wędrowiec; zapóźnieni przechodnie

Cytaty

Rozległ się dźwięk myśliwskiego rogu. Z zarośli wyszli zapóźnieni myśliwi. - Proszę bardzo do sań, panowie.

źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 1967

Starał się też trzymać z daleka od domów, żeby nie być znienacka zaatakowanym z jakiejś ciemnej bramy. Doskonale zdawał sobie sprawę, że zapóźniony przechodzień w eleganckim płaszczu i pilśniowym kapeluszu może tu być narażony na poważne niebezpieczeństwo.

źródło: NKJP: Zygmunt Zeydler-Zborowski: Czarny mercedes, 1958

Przyjechałem do Bielska późnym wieczorem. Na pustej i ciemnej stacji samotny żandarm odliczał leniwie ciężkie kroki. [...] Z daleka nadjechał maleńki, zapóźniony tramwaj, w którego pustym wnętrzu słaniał się [...] senny konduktor.

źródło: NKJP: Jan Józef Szczepański: Polska jesień, 1955

[...] tylko w soboty jakiś zapóźniony kolega wracał z przepustki, by się przemknąć pod drutami i wróciwszy do baraku okrężną drogą przez forty, uniknąć kary za wykroczenie.

źródło: NKJP: Sławomir Mrożek: Szyny, Gazeta Wyborcza, 1997-08-30

2. obszar

Definicja

taki, którego rozwój jest na niższym poziomie niż powinien być

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

Połączenia

  • zapóźniony kraj, obszar, region; zapóźniona gospodarka, infrastruktura; zapóźnione rolnictwo; zapóźnione tereny
  • cywilizacyjnie, ekonomicznie, gospodarczo, technologicznie; mocno, ogromnie, strasznie, szczęśliwie zapóźniony
  • bardzo, nieco, tak, trochę zapóźniony

Cytaty

Rosjanie są zapóźnieni w stosunku do naszych programów atomowych co najmniej o dziesięć lat.

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Czerwony byk, 2007

[...] warto zwrócić uwagę na to, że Polska jest zapóźniona o ponad 20 lat w rozwoju przemysłowym w stosunku do krajów wysokorozwiniętych.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 13.07.2000, 3 kadencja, 82 posiedzenie, 2 dzień

W drugą połowę XX wieku społeczeństwa te wchodzą zdziesiątkowane przez wojnę, biedne, zapóźnione cywilizacyjnie, zdominowane przez sowiecką Moskwę; [...]

źródło: NKJP: Ryszard Kapuściński: Lapidarium I-III, 2008

Przed pełnym niedostatkiem – [...] ratowały go korepetycje. Biegle władał francuskim, niemieckim i rosyjskim [...] toteż przy odrobinie wysiłku zawsze znajdował zapóźnionych uczniów, których rodzice gotowi byli dać każde pieniądze za wlanie im importowanego oleju do głowy.

źródło: NKJP: Marcin Wolski: Alterland, 2003-06

Na Pomorze napływała ludność polska, zwłaszcza z gospodarczo zapóźnionego Mazowsza, a zamożniejsi mieszczanie Gdańska i Torunia łączyli się więzami małżeńskimi z rodzinami kupieckimi mieszkającymi na obszarze Królestwa Polskiego.

źródło: NKJP: Alicja Dybkowska, Jan Żaryn, Małgorzata Żaryn: Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności, 1994

Składnia

bez ograniczeń + zapóźniony +
(w CZYM)
szyk: neutralny
Data ostatniej modyfikacji: 30.09.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json