Chronologizacja
Pochodzenie
łac. orīginālis 'istniejący na początku; autentyczny'
1.a nieskopiowana rzecz
Definicja
Wymowa
[oryginał] lub [orginał]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka prądy, kierunki i kategorie artystyczne
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Funkcjonowanie państwa urzędy i ich funkcjonowanie
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | autentyk I, pierwowzór | |
| antonimy: | duplikat, imitacja, kopia, przekład, tłumaczenie |
Połączenia
- literacki oryginał
- oryginał aktu, decyzji, dokumentacji, dokumentu, dowodu, dyplomu, dziennika, faktury, listu, listy, notatki, orzeczenia, pełnomocnictwa, pisma, protokołu, rachunku, sprawozdania, supliki, świadectwa, umowy, zaświadczenia; dzieła, obrazu, rzeźby, utworu; podpisu
- oryginał i kopia, oryginał i odpis, oryginał i przekład, oryginał i tłumaczenie
- autor, odbiorca; kopia, wersja; język, pisownia, tekst, tytuł; duch, moc, sens oryginału
- odstępstwo od oryginału
- zgodność z oryginałem
- bliski, wierny oryginałowi
- odległy; lepszy, mniejszy, większy od oryginału
- identyczny, zgodny z oryginałem
- zażądać, żądać oryginału
- dorównać, odpowiadać oryginałowi
- dołączyć, dostarczyć, przedstawić, przekazać, złożyć; kopiować, podrobić; czytać, znać oryginał
- dysponować oryginałem
- sięgnąć do oryginału, odbiegać od oryginału, zbliżony do oryginału
- porównać z oryginałem
Cytaty
|
Dokumenty: oryginał świadectwa i oryginał zaświadczenia o wyniku egzaminu gimnazjalnego uczniowie mogą składać tylko dziś do godziny 15. źródło: NKJP: Dorota Klusek: Ostatni dzwonek, Echo Dnia, 2007-07-07 |
|
|
Resort edukacji uznał, że w postępowaniu rekrutacyjnym będzie można posługiwać się wyłącznie oryginałem dokumentu lub jego odpisami uwierzytelnionymi urzędowo [...]. źródło: NKJP: Maria Wilczek-Krupa: Tylko do trzech szkół, Dziennik Polski – Małopolska, 2002-12-02 |
|
|
Dwa tysiące lat temu w aleksandryjskich zbiorach znajdowały się oryginały dzieł Ajschylosa, Sofoklesa, Eurypidesa i Homera, a ponoć nawet Stary Testament. źródło: NKJP: Karol Leśniak: Świetność z gruzów, Dziennik Polski – Magazyn, 2002-10-18 |
|
|
Różnica między oryginałem i kopią jest nieznaczna. - Prawdziwy marmur przepuszcza światło, natomiast rzeźba ze sztucznego marmuru ma wyraźne kontury i wydaje się większa - mówi profesor Ireneusz Płuska. źródło: NKJP: (WT): Orzeł wylądował, Dziennik Polski – Kraków, 1999-09-22 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | oryginał |
oryginały |
|
| D. | oryginału |
oryginałów |
|
| C. | oryginałowi |
oryginałom |
|
| B. | oryginał |
oryginały |
|
| N. | oryginałem |
oryginałami |
|
| Ms. | oryginale |
oryginałach |
|
| W. | oryginale |
oryginały |
Składnia
|
+ | oryginał | + |
CZEGO
|
Skróty
1.b pierwotny język tekstu
Definicja
Wymowa
[oryginał] lub [orginał]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język języki świata
Połączenia
- angielski, grecki, łaciński... oryginał
- przekład z oryginału
- tłumaczyć z oryginału
- cytować coś, przytoczyć coś; czytać coś, znać coś w oryginale; coś brzmi w oryginale
Cytaty
|
Upowszechnienie znajomości języków klasycznych - łaciny, greki, hebrajskiego - pozwoliło im na czytanie Pisma Świętego w oryginale [...]. źródło: NKJP: Alicja Dybkowska, Jan Żaryn, Małgorzata Żaryn: Polskie dzieje od czasów najdawniejszych do współczesności, 1996 |
|
|
Z upodobaniem cytuje w oryginale, tzn. po łacinie, oświadczenie arcybiskupa Świnki (zm. w 1314) w sprawie biskupów niemieckich. źródło: NKJP: Zbigniew Raszewski: Raptularz (1965-67), 1997 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | oryginał |
oryginały |
|
| D. | oryginału |
oryginałów |
|
| C. | oryginałowi |
oryginałom |
|
| B. | oryginał |
oryginały |
|
| N. | oryginałem |
oryginałami |
|
| Ms. | oryginale |
oryginałach |
|
| W. | oryginale |
oryginały |
Skróty
1.c człowiek - wzór
Definicja
Wymowa
[oryginał] lub [orginał]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia osób wchodzących w relacje międzyludzkie
Relacje znaczeniowe
| sprzeczne: | naśladowca, sobowtór |
Połączenia
- żywy oryginał
Cytaty
|
Wielu fanów Chucka zapamięta to spotkanie do końca życia, choć nie mają oni pewności, czy sympatyczny karateka to oryginał czy tylko jego sobowtór Jacek Pieniążek [...]. źródło: NKJP: (RF): Chuck Norris zjawił się z koltem w Bydgoszczy, 2006 |
|
|
Każdy może być przez chwilę Marylą Rodowicz, Alicją Majewską albo Skaldami. Najpierw śpiewa oryginał, potem amatorzy naśladowcy. źródło: NKJP: Anna Matałowska: W oczach masz, 1995 |
|
|
Zirytowana tym socjaldemokratyczna lewica zarzuca Scharpingowi, że imituje Kohla. „Z dwojga złego ludzie wybiorą oryginał” - komentowano utratę przez SPD przewagi w sondażach. źródło: NKJP: Weronika Kostyrko, Gazeta Wyborcza nr 143, 1994-06-22 |
|
|
W jednej z zadymionych knajp wisi naturalnej wielkości portret tego ciekawego człowieka. Ci, którzy wolą zobaczyć żywy oryginał, mogą go znaleźć przy barze, gdzie przy szklaneczce szkockiej whisky spędza czas na pogawędkach. źródło: NKJP: neil king jr.: The Wall Street Journal Europe nr 31 dodatek do Gazety Wyborczej nr 254, 1994-10-31 |
|
|
Jego szlachetną twarz oglądałem na obrazkach obróconą raz w prawo, raz w lewo [...]. Przyglądałem się jej z lubością tyle razy, że nie sposób było z miejsca nie poznać, gdy zobaczyłem żywy oryginał. źródło: NKJP: Leon Gomolicki: Odwiedziny Galileusza, 1986 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | oryginał |
oryginały |
|
| D. | oryginału |
oryginałów |
|
| C. | oryginałowi |
oryginałom |
|
| B. | oryginał |
oryginały |
|
| N. | oryginałem |
oryginałami |
|
| Ms. | oryginale |
oryginałach |
|
| W. | oryginale |
oryginały |
2. dziwny człowiek
Definicja
Wymowa
[oryginał] lub [orginał]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka określenia człowieka ze względu na jego usposobienie
Połączenia
- wielki oryginał
- dziwak i oryginał
- galeria oryginałów
Cytaty
|
Jeśli dziś narzekam na to przekleństwo podobieństw, to nie widzę tej strasznej zmory za sobą, między ludźmi, co zostali na tamtym słonecznym brzegu, gdzie każdy był oryginałem, ekstrawagantem, niepowtarzalnym dziełem bożym. źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Nowy świat i okolice, 1990 |
|
|
Obaj byli wnukami Daniela Kisielewskiego, arystokraty i adwokata, dziwaka i oryginała, odznaczającego się pańskimi manierami i niespożytą fantazją. źródło: NKJP: Mariusz Urbanek, Magazyn nr 37 – dodatek do Gazety Wyborczej, 1997-09-12 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m1, m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | oryginał |
oryginałowie oryginały |
ndepr |
| oryginały |
depr | ||
| D. | oryginała oryginału |
oryginałów |
|
| C. | oryginałowi |
oryginałom |
|
| B. | oryginała oryginał |
oryginałów oryginały |
|
| N. | oryginałem |
oryginałami |
|
| Ms. | oryginale |
oryginałach |
|
| W. | oryginale |
oryginałowie oryginały |
ndepr |
| oryginały |
depr |