UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

widmo

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. widzieć

1. duch

Definicja

nadprzyrodzona istota, w której można rozpoznać osobę zmarłą, według legend różnych kultur pojawiająca się nagle, niematerialna i czasem mylona ze złudzeniem

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja wierzenia i przesądy

Połączenia

  • białe, blade widmo
  • duchy, zjawy, widma
  • ujrzeć, zobaczyć widmo
  • pojawić się, przemknąć niczym widmo

Cytaty

Mieszkańcom Borku zaś przybyło kolejne nawiedzone miejsce, powiadali bowiem, że nad zgliszczami młyna ukazują się przy pełni księżyca potężne złowieszcze widma zamordowanych Warmów i spalonej czarownicy.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

Reprezentatywną cechą widma Matki rodu jest niezwykła bladość [...], a jej „długa, biała i przezroczysta” suknia przypomina śmiertelny całun.

źródło: NKJP: Grzegorz Gazda, Agnieszka Izdebska, Jarosław Płuciennik (red.): Gotycyzm i groza w kulturze, 2003

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. widmo
widma
D. widma
widm
C. widmu
widmom
B. widmo
widma
N. widmem
widmami
Ms. widmie
widmach
W. widmo
widma

Składnia

bez ograniczeń + widmo +
(KOGO/CZEGO)

2. statek

Definicja

obiekt, osoba lub środek lokomocji, które nie spełniają swoich zadań albo pojawiają się i znikają niepodziewanie, przez co sprawiają wrażenie nierzeczywistych

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek

Połączenia

  • okręt, pociąg, samochód, statek, tramwaj; człowiek; dworzec, firma, hotel widmo

Cytaty

W Działoszynie dworzec PKP jest, a jakby go nie było. Dworzec widmo. Do kasy biletowej dojścia nie ma.

źródło: NKJP: Izabela Szukalska: Dworzec PKP w Działoszynie - istnieje czy nie istnieje? Stacja żyje sama sobie, Dziennik Łódzki, 2001-06-28

Zaczarowane okręty widma spotyka się w przyrodzie, to nic nowego. [...] W romantycznym okresie magii modne było przyozdabianie mórz takimi ni to ciałami materialnymi, ni to zjawami.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Smoczy pazur, 2003

Dlaczego na oddziale wewnętrznym w szpitalu przy ul. Bony pracuje ordynator widmo, który pojawia się i znika?

źródło: NKJP: (xx): Pojawia się i znika, Dziennik Zachodni, 2004-11-09

RPWiK to obecnie firma widmo. Niby istnieje, niby nie.

źródło: NKJP: Jerzy Wideł: Kto posprząta po RPWiK?, Gazeta Krakowska, 2005-04-30

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. widmo
widma
D. widma
widm
C. widmu
widmom
B. widmo
widma
N. widmem
widmami
Ms. widmie
widmach
W. widmo
widma

Inne uwagi

Zwykle lp

3. kryzysu

Definicja

zdarzenie bądź zjawisko postrzegane jako zagrożenie lub coś, co mimo przeminięcia wywiera wpływ na sytuację obecną

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Połączenia

  • czarne, groźne widmo
  • widmo bankructwa, bezrobocia; likwidacji, porażki, recesji, strajku, upadłości, zamknięcia, zwolnień; głodu, katastrofy, klęski, śmierci, zagłady; komunizmu; rewolucji
  • widmo krąży, nadciąga, straszy, wisi, zawisło; zagląda w oczy; odeszło, zniknęło
  • oddalić, odsunąć, zażegnać widmo czegoś

Cytaty

Wprawdzie zastrzyk rządowych pieniędzy odsunął widmo bankructwa, ale wygląda na to, że niektórzy i tak się nie wybronią i pójdą z torbami.

źródło: NKJP: Andrzej Lubowski: Zapiąć pasy, będzie huśtać, Polityka, 2001-10-06

Również nad mieszkańcami Kotliny Kłodzkiej zawisło widmo lokalnych podtopień.

źródło: NKJP: Romuald Piela: W strugach strachu, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2007-09-07

Prof. Zieliński stwierdził, że sprawy idą w złym kierunku: bezrobocie wzrasta, prawo jest anachroniczne i nie cieszy się respektem obywateli [...], a nad krajem krąży widmo nietolerancji.

źródło: NKJP: Józef Krzyk: Prof. Tadeusz Zieliński chce być prezydentem, Gazeta Wyborcza, 1995-07-08

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. widmo
widma
D. widma
widm
C. widmu
widmom
B. widmo
widma
N. widmem
widmami
Ms. widmie
widmach
W. widmo
widma

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + widmo +
(CZEGO)

4. światła

Definicja

fiz. 
rozkład natężenia jakiejś wielkości fizycznej w zależności od pewnego parametru charakteryzującego tę wielkość

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii wielkość,

Połączenia

  • absorpcyjne, emisyjne; energetyczne, optyczne
  • widmo częstotliwości (sygnału...), dźwięku, energii (elektronów, fotonów, protonów...), fal, promieniowania, sygnału, światła
  • analiza, zakres; prążki widma
  • załamanie widma
  • wyznaczać widmo

Cytaty

Przez atmosferę bowiem nie przedostaje się niezwykle energetyczne promieniowanie g, rentgenowskie i ultrafiolet - trzy zakresy widma elektromagnetycznego najlepiej oddające gwałtowność zjawisk kosmicznych.

źródło: NKJP: Jarosław Włodarczyk: Wędrówki niebieskie czyli Wszechświat nie tylko dla poetów, 1999

W widzialnej części widma słonecznego najsilniej jest rozpraszane promieniowanie mieszczące się w paśmie fioletowym i niebieskim (dlatego właśnie niebo ma zabarwienie niebieskie).

źródło: NKJP: Alojzy Woś: Meteorologia dla geografów, 1996

Osobiście bardzo lubię podgląd ścieżki audio za pomocą widma fali dźwiękowej. Ułatwia mi to śledzenie metrum utworu oraz odnajdywanie istotnych fragmentów podkładu.

źródło: NKJP: Paweł Zakrzewski: Adobe Premiere Elements. Domowe studio wideo, 2007

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: n2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. widmo
widma
D. widma
widm
C. widmu
widmom
B. widmo
widma
N. widmem
widmami
Ms. widmie
widmach
W. widmo
widma

Składnia

bez ograniczeń + widmo +
(CZEGO)
bez ograniczeń + widmo +
(JAKIE)
Data ostatniej modyfikacji: 09.04.2013
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json