UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

jodła

Chronologizacja

1419, SStp
W postaci: jedła

Pochodzenie

psł. *edla 'świerk; jodła'

1.a drzewo

Definicja

drzewo iglaste o jasnej korze i wzniesionych pionowo szyszkach

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  jedlina
hiperonimy:  drzewo

Połączenia

  • gruba; olbrzymia, potężna, rozłożysta, wielka, wysoka; zielona jodła; młode, stuletnie; strzeliste jodły
  • czubek, gałązka, pień; zapach jodły; korony, wierzchołki jodeł
  • (pagórki) porosłe jodłą

Cytaty

Szczególne znaczenie pełniło jednak w kulturach ludów Północy, a zwłaszcza wiecznie zielona jodła, będąca symbolem słońca.

źródło: KWSJP: Anna Zadziorko: W blasku choinki, 1996

W wielkim salonie sanatoryjnym stanęła potężna jodła, a małe choinki służba roznosiła po pokojach chorych.

źródło: KWSJP: Kazimierz Dębnicki: Życie jak życie, 1986

Dość na tym, że stał i patrzył, jak wielka jodła leci na starego, jest coraz bliżej grzbietu Moskały.

źródło: KWSJP: Wiesław Dymny: Opowiadania zwykłe, 1997

Ustawiona w kącie olbrzymia jodła parowała wonią żywicy i lepkich szyszek.

źródło: KWSJP: Teresa Bojarska: Świtanie, przemijanie, 1996

Zatrzymała się dopiero pod wysoką, grubą jodłą.

źródło: KWSJP: Andrzej Kuśniewicz: Król Obojga Sycylii, 1970

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. jodła
jodły
D. jodły
jodeł
C. jodle
jodłom
B. jodłę
jodły
N. jodłą
jodłami
Ms. jodle
jodłach
W. jodło
jodły

Informacja normatywna

1.b drewno

Definicja

drewno jodły - drzewa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle

Połączenia

  • bale, deski, posadzka z jodły
  • dłubać coś z jodły

Cytaty

Pasterze górscy ornamentowali czerpaki, które nie tylko służyły do picia żętycy, ale i odmierzały ilość mleka. Dłubano je z jaworu, jodły, rzadziej świerku, dodając ozdobną rączkę.

źródło: KWSJP: Aleksander Jackowski: Polska sztuka ludowa, 1974

Na łódki nadają się tylko deski grubości co najmniej 70 cm, najlepiej z jodły albo świerku, choć tych ostatnich jest na Słowacji bardzo mało.

źródło: KWSJP: Aleksandra Rzążewska: Flisak po słowackiej stronie, Polityka nr 2611, 2007-07-07

Nie mam dywanu, tylko posadzkę z jodły najwyższego gatunku, dodatkowo powlekaną i spryskaną, dodano też do jej naturalnego koloru specjalny pociemniający kolor.

źródło: NKJP: Marek Krukowski, Jan Rudziński, „Grief”, „Tumor Mozgowicz”, Wojciech Gołąbowski: P a ra n oid (tekst), Usenet -- pl.hum.pisarstwo, 2003-02-07

Autor ustalił, że do budowy zrębu chaty używano od 6 do 12 bali z jodły, rzadziej ze świerka.

źródło: NKJP: Bale aż po sufit, Dziennik Polski, 2003-06-04

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. jodła
jodły
D. jodły
jodeł
C. jodle
jodłom
B. jodłę
jodły
N. jodłą
jodłami
Ms. jodle
jodłach
W. jodło
jodły

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

jodła balsamiczna
Data ostatniej modyfikacji: 03.02.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json