UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

uprzedmiotawiać

uprzedmiotowiać
rzadziej uprzedmiatawiać

Chronologizacja

1849, Karol Fryderyk Libelt, Filozofia i krytyka, t. 3, cz. 1, polona.pl
W połączeniu z zaimkiem zwrotnym się

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uprzedmiotawiam
uprzedmiotawiamy
2 os. uprzedmiotawiasz
uprzedmiotawiacie
3 os. uprzedmiotawia
uprzedmiotawiają

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uprzedmiotawiałem
+(e)m uprzedmiotawiał
uprzedmiotawiałam
+(e)m uprzedmiotawiała
uprzedmiotawiałom
+(e)m uprzedmiotawiało
uprzedmiotawialiśmy
+(e)śmy uprzedmiotawiali
uprzedmiotawiałyśmy
+(e)śmy uprzedmiotawiały
2 os. uprzedmiotawiałeś
+(e)ś uprzedmiotawiał
uprzedmiotawiałaś
+(e)ś uprzedmiotawiała
uprzedmiotawiałoś
+(e)ś uprzedmiotawiało
uprzedmiotawialiście
+(e)ście uprzedmiotawiali
uprzedmiotawiałyście
+(e)ście uprzedmiotawiały
3 os. uprzedmiotawiał
uprzedmiotawiała
uprzedmiotawiało
uprzedmiotawiali
uprzedmiotawiały

bezosobnik: uprzedmiotawiano

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę uprzedmiotawiał
będę uprzedmiotawiać
będę uprzedmiotawiała
będę uprzedmiotawiać
będę uprzedmiotawiało
będę uprzedmiotawiać
będziemy uprzedmiotawiali
będziemy uprzedmiotawiać
będziemy uprzedmiotawiały
będziemy uprzedmiotawiać
2 os. będziesz uprzedmiotawiał
będziesz uprzedmiotawiać
będziesz uprzedmiotawiała
będziesz uprzedmiotawiać
będziesz uprzedmiotawiało
będziesz uprzedmiotawiać
będziecie uprzedmiotawiali
będziecie uprzedmiotawiać
będziecie uprzedmiotawiały
będziecie uprzedmiotawiać
3 os. będzie uprzedmiotawiał
będzie uprzedmiotawiać
będzie uprzedmiotawiała
będzie uprzedmiotawiać
będzie uprzedmiotawiało
będzie uprzedmiotawiać
będą uprzedmiotawiali
będą uprzedmiotawiać
będą uprzedmiotawiały
będą uprzedmiotawiać

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. uprzedmiotawiajmy
2 os. uprzedmiotawiaj
uprzedmiotawiajcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. uprzedmiotawiałbym
bym uprzedmiotawiał
uprzedmiotawiałabym
bym uprzedmiotawiała
uprzedmiotawiałobym
bym uprzedmiotawiało
uprzedmiotawialibyśmy
byśmy uprzedmiotawiali
uprzedmiotawiałybyśmy
byśmy uprzedmiotawiały
2 os. uprzedmiotawiałbyś
byś uprzedmiotawiał
uprzedmiotawiałabyś
byś uprzedmiotawiała
uprzedmiotawiałobyś
byś uprzedmiotawiało
uprzedmiotawialibyście
byście uprzedmiotawiali
uprzedmiotawiałybyście
byście uprzedmiotawiały
3 os. uprzedmiotawiałby
by uprzedmiotawiał
uprzedmiotawiałaby
by uprzedmiotawiała
uprzedmiotawiałoby
by uprzedmiotawiało
uprzedmiotawialiby
by uprzedmiotawiali
uprzedmiotawiałyby
by uprzedmiotawiały

bezosobnik: uprzedmiotawiano by

bezokolicznik: uprzedmiotawiać

imiesłów przysłówkowy współczesny: uprzedmiotawiając

gerundium: uprzedmiotawianie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. uprzedmiotawianie
uprzedmiotawiania
D. uprzedmiotawiania
uprzedmiotawiań
C. uprzedmiotawianiu
uprzedmiotawianiom
B. uprzedmiotawianie
uprzedmiotawiania
N. uprzedmiotawianiem
uprzedmiotawianiami
Ms. uprzedmiotawianiu
uprzedmiotawianiach
W. uprzedmiotawianie
uprzedmiotawiania

imiesłów przymiotnikowy czynny: uprzedmiotawiający

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. uprzedmiotawiający
uprzedmiotawiający
uprzedmiotawiający
uprzedmiotawiające
uprzedmiotawiająca
D. uprzedmiotawiającego
uprzedmiotawiającego
uprzedmiotawiającego
uprzedmiotawiającego
uprzedmiotawiającej
C. uprzedmiotawiającemu
uprzedmiotawiającemu
uprzedmiotawiającemu
uprzedmiotawiającemu
uprzedmiotawiającej
B. uprzedmiotawiającego
uprzedmiotawiającego
uprzedmiotawiający
uprzedmiotawiające
uprzedmiotawiającą
N. uprzedmiotawiającym
uprzedmiotawiającym
uprzedmiotawiającym
uprzedmiotawiającym
uprzedmiotawiającą
Ms. uprzedmiotawiającym
uprzedmiotawiającym
uprzedmiotawiającym
uprzedmiotawiającym
uprzedmiotawiającej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. uprzedmiotawiający
uprzedmiotawiający
uprzedmiotawiające
uprzedmiotawiające
D. uprzedmiotawiających
uprzedmiotawiających
uprzedmiotawiających
uprzedmiotawiających
C. uprzedmiotawiającym
uprzedmiotawiającym
uprzedmiotawiającym
uprzedmiotawiającym
B. uprzedmiotawiających
uprzedmiotawiających
uprzedmiotawiających
uprzedmiotawiające
N. uprzedmiotawiającymi
uprzedmiotawiającymi
uprzedmiotawiającymi
uprzedmiotawiającymi
Ms. uprzedmiotawiających
uprzedmiotawiających
uprzedmiotawiających
uprzedmiotawiających

imiesłów przymiotnikowy bierny: uprzedmiotawiany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. uprzedmiotawiany
uprzedmiotawiany
uprzedmiotawiany
uprzedmiotawiane
uprzedmiotawiana
D. uprzedmiotawianego
uprzedmiotawianego
uprzedmiotawianego
uprzedmiotawianego
uprzedmiotawianej
C. uprzedmiotawianemu
uprzedmiotawianemu
uprzedmiotawianemu
uprzedmiotawianemu
uprzedmiotawianej
B. uprzedmiotawianego
uprzedmiotawianego
uprzedmiotawiany
uprzedmiotawiane
uprzedmiotawianą
N. uprzedmiotawianym
uprzedmiotawianym
uprzedmiotawianym
uprzedmiotawianym
uprzedmiotawianą
Ms. uprzedmiotawianym
uprzedmiotawianym
uprzedmiotawianym
uprzedmiotawianym
uprzedmiotawianej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. uprzedmiotawiani
uprzedmiotawiani
uprzedmiotawiane
uprzedmiotawiane
D. uprzedmiotawianych
uprzedmiotawianych
uprzedmiotawianych
uprzedmiotawianych
C. uprzedmiotawianym
uprzedmiotawianym
uprzedmiotawianym
uprzedmiotawianym
B. uprzedmiotawianych
uprzedmiotawianych
uprzedmiotawianych
uprzedmiotawiane
N. uprzedmiotawianymi
uprzedmiotawianymi
uprzedmiotawianymi
uprzedmiotawianymi
Ms. uprzedmiotawianych
uprzedmiotawianych
uprzedmiotawianych
uprzedmiotawianych

odpowiedniki aspektowe: uprzedmiotowić , uprzedmiotować

Pochodzenie

Zob. przedmiot

1. człowieka

Definicja

sprowadzać do roli narzędzia - środka służącego do osiągnięcia określonego celu

Warianty

  • uprzedmiotowiać
  • rzadziej uprzedmiatawiać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Połączenia

  • uprzedmiotawiać człowieka, dziecko, kobietę, pracownika; ciało

Cytaty

[...] pornografia instrumentalizuje stosunki międzyludzkie, - dehumanizuje nie tylko pozujących do zdjęć, ale i oglądających je, - uprzedmiotawia kobiety, czyniąc z nich obiekty seksualne [...].

źródło: NKJP: Pornozagadki, Cosmopolitan, 1999

[...] nasza zdolność odczuwania i świadczenia miłości i dobra zwielokrotnia zdolność dostrzegania i doznawania piękna. Jest tylko jeden warunek - by piękna nie uprzedmiotawiać, nie starać się nim zawładnąć [...].

źródło: NKJP: Jolanta Sokół-Jedlińska: Duchowość na co dzień, 2004

Rewindykacja „ludu”, gdyby ktoś chciał ją wziąć serio, mogłaby więc oznaczać upodmiotowienie tych, którzy są intensywnie uprzedmiotowiani, użyczenie głosu tym, których się zagłusza lub przemilcza, nadanie praw tym, którzy praw są pozbawieni, otoczenie opieką najsłabszych, potrzebujących opieki.

źródło: KWJP: Michał Paweł Markowski: Wojny nowoczesnych plemion. Spór o rzeczywistość w epoce populizmu, 2019

[...] bracia [...] doszli do uznawania subiektywnie za dobre czynów, które obiektywnie uprzedmiatawiały i instrumentalizowały drugą osobę.

źródło: KWJP: Zbigniew Nosowski: Wiara jest niepewnością, Przewodnik Katolicki, 2020-03-02

Składnia

bez ograniczeń + uprzedmiotawiać +
KOGO/CO

2. pojęcie

Definicja

książk. 
powodować, że coś uzyskuje obiektywną lub dokładniej określoną postać

Warianty

  • uprzedmiotowiać
  • rzadziej uprzedmiatawiać

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

Cytaty

W ten sposób dana rzecz już uprzedmiotowiona, uczestniczy dopiero w naszej świadomości. Ludzkość wciąż, w coraz większym zakresie uprzedmiotawia, nazywa, bądź tworzy nowe byty znajdujące swe miejsce w świadomości człowieka.

źródło: KWJP: Zbigniew Sielicki: Niepewność egzystencji, Akant, 2011

[...] zagrożenia pozbyć się już nie można, świat jest zbyt mały. [...] Warto w tym miejscu wrócić raz jeszcze do kwestii wizualizacji i mitologizacji zagrożenia. Pełnią one nie tylko funkcję uprzedmiotowiania lęku, zamieniania go w strach.

źródło: NKJP: Edwin Bendyk: Zatruta studnia. Rzecz o władzy i wolności, 2002

Wątpię tylko, czy aby ów „podmiot”, który jest „reprezentowany w umyśle pojedynczym, wyodrębnionym pojęciem” (które go w sposób
brutalny uprzedmiatawia) jest realnie istniejącą, fundamentalną płaszczyzną bytu, czy tylko abstrakcją ludzkiego umysłu [...].

źródło: NKJP: Internet

Składnia

bez ograniczeń + uprzedmiotawiać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 21.04.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json