Chronologizacja
Pochodzenie
śr.-w.-niem. prësse 'prasa do wytłaczania winogron'
z st.-w.-niem. p(f)ressa
Formy niemieckie z łac. śred. pressa 'prasa do wytłaczania winogron' od łac. pressō 'uciskam, przygniatam'; nowsze polskie znaczenia 'ogół dzienników i czasopism, gazety' i 'dziennikarze' w wyniku zawężenia wcześniejszego znaczenia 'druki, wszystko, co jest tłoczone przez prasy (maszyny) drukarskie', zapewne pod wpływem fr. presse 'drukowanie, prasa; dzienniki, gazety' (Bor)
1.a do czytania
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu prasa
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | mass media, media, środki masowego przekazu |
Połączenia
- prasa dziecięca, kobieca, młodzieżowa, popularna; codzienna, poranna, wieczorna; świeża; światowa, zachodnia; amerykańska, europejska; czeska, polska, niemiecka..., ogólnopolska, lokalna, regionalna, śląska, lubelska, katowicka...; polskojęzyczna; fachowa, gospodarcza, medyczna, pornograficzna; niskonakładowa, wysokonakładowa, internetowa; brukowa, kolorowa; podziemna; liberalna, ludowa, postkomunistyczna, niezależna, katolicka
- prasa, radio i telewizja; prasa i inne środki masowego przekazu, prasa i media jakieś; książki i prasa; prasa i wydawnictwa, prasa i czasopisma
- czytelnictwo, kolportaż, lektura, pośrednictwo, poziom, przegląd, sprzedawca, sprzedaż, wolność prasy
- artykuł, informacja, ogłoszenie, oświadczenie, sprostowanie do prasy, wycinki z prasy
- kiosk z prasą
- anons, artykuł, felietony, fotografia, informacja, kampania, materiały, nekrolog, notatka, oferta, ogłoszenie, publikacja, reklama jakaś/czegoś, sprostowanie, teksty, wypowiedź, wywiad, zdjęcia...; druk w prasie
- czytać, przeglądać, wertować prasę; obiec prasę
- dać coś, sięgać, zajrzeć; napisać, pisać coś, wypowiedzieć się; dostać się, trafić do prasy; dowiedzieć się z prasy, że coś; znać coś z prasy
- sięgać po prasę, przetoczyć się przez prasę
- cytować kogoś/coś, czytać coś/o czymś/że coś, drukować, komentować coś, opisać, opublikować coś, pojawić się, przeczytać coś/o czymś/że coś, szukać czegoś, ukazywać się, wyczytać coś/o czymś/że coś, wypowiadać się, zamieścić coś, znaleźć się w prasie; coś ogłoszone, omawiane, opisane, opublikowane, podane, pojawiające się, wydrukowane, zamieszczone w prasie
Cytaty
|
Wbrew temu, co mówiono na ten temat w telewizji i pisano w prasie, okazało się, że spłata powiększa się o jakiś wskaźnik. źródło: NKJP: Przemysław Puch, Gazeta Wyborcza, 1993-03-03 |
|
|
Artykuły w prasie wskazują na fakty zaprzeczające ocenom dyrektora departamentu. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 22.04.1994 |
|
|
Czytając w prasie rozmaite dywagacje na ten temat, raz się śmieję, innym razem denerwuję. źródło: NKJP: Centymetry na głowie Adama: Dziennik Polski - Magazyn, 2003-02-14 |
|
|
Dzisiaj minister spraw wewnętrznych, kiedy pragnie dowiedzieć się, co słychać u niego w ministerstwie - idzie do kiosku i kupuje prasę. źródło: NKJP: Ryszard Marek Groński: Nauka pływania dla topielców: wypisy z historii najnowszej 1989-1998, 1999 |
|
|
Poprzednio przegląd prasy był wyborem kilku artykułów z krakowskich dzienników, podawano tytuł, przy artykułach było nawet logo danej gazety. źródło: NKJP: (GEG): Przegląd czy plagiat?, Dziennik Polski - Kraków, 2000-09-29 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | prasa |
prasy |
|
| D. | prasy |
pras |
|
| C. | prasie |
prasom |
|
| B. | prasę |
prasy |
|
| N. | prasą |
prasami |
|
| Ms. | prasie |
prasach |
|
| W. | praso |
prasy |
Inne uwagi
Zwykle w lp
1.b ludzie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu prasa
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | czwarta władza |
Połączenia
- żądna sensacji prasa
- prasa, radio i telewizja
- przedstawiciel; doniesienia, głosy jakiejś prasy; naciski, presja, zainteresowanie prasy
- miejsca, pomieszczenie dla prasy; briefing, komunikat, oświadczenie, wypowiedź, wywiad...; temat, (oficjalna) wersja dla prasy; ktoś z prasy; czas, ileś minut dla prasy
- kontakty, rozmowy, spotkanie z prasą
- jawny dla prasy
- prasa atakuje, donosi o czymś/że coś; huczy, informuje o czymś/że coś, interesuje się czymś, kłamie, nagłaśnia, ocenia, odnotowuje, podaje, podejrzewa, że coś, pyta, twierdzi, węszy za sensacją, zauważyła
- dotrzeć, przeciec, przedostać się do prasy; otwarty, nieuchwytny, zamknięty dla prasy
Cytaty
|
Przecież dziennikarze, prasa wszyscy jak szakale czekają, żeby ośmieszyć ten Sejm, żeby opisać, jak który z posłów głosował, czy jest katolikiem, czy nie jest. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 30.12.1992 |
|
|
Nie na wszystkie imprezy jednak zapraszano prasę. źródło: NKJP: Ewa Korczak-Ufnalewska, Gazeta Wyborcza - Magazyn, 1995-02-24 |
|
|
Na interesujące przedstawicieli zachodniej prasy pytania odpowiadał major [...] źródło: NKJP: Dziennikarze z Zachodu: Dziennik Polski - Podkarpacie, 2002-11-14 |
|
|
Sprawdzamy więc warunki w hotelu i na stadionie, także jakość murawy i miejsca dla prasy. źródło: NKJP: (SAS): Zaglądali w każdy kąt, Dziennik Polski - Sport, 2000-10-11 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | prasa |
prasy |
|
| D. | prasy |
pras |
|
| C. | prasie |
prasom |
|
| B. | prasę |
prasy |
|
| N. | prasą |
prasami |
|
| Ms. | prasie |
prasach |
|
| W. | praso |
prasy |
Inne uwagi
Zwykle lp
1.c instytucje
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca miejsca pracy
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Środki masowego przekazu prasa
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | mass media, media |
Połączenia
- prasa, radio i telewizja
- ludzie, pracownik, przedstawiciel prasy
- dziennikarz, ktoś, ludzie z prasy
- współpraca z prasą
- pracować dla prasy
- pracować w prasie
Cytaty
|
Ofiary tej czystki - i ich dzieci! - po dziś dzień nie mogą piastować państwowych stanowisk czy pracować w prasie. źródło: NKJP: Dawid Warszawski, Gazeta Wyborcza, 1992-04-11/1992-04-12 |
|
|
Ten temat wzbudził żywe zainteresowania mediów, dużo było telewizyjnych kamer, radiowych mikrofonów i dziennikarzy z prasy, przyjechali także przedstawiciele Kościoła katolickiego [...] źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 30.03.2000 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | prasa |
prasy |
|
| D. | prasy |
pras |
|
| C. | prasie |
prasom |
|
| B. | prasę |
prasy |
|
| N. | prasą |
prasami |
|
| Ms. | prasie |
prasach |
|
| W. | praso |
prasy |
Inne uwagi
Zwykle lp
2.a do nacisku fizycznego
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn
CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł miejsca i czynności związane z przemysłem
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | maszyna |
Połączenia
- prasa drukarska, hydrauliczna, tłocząca
- prasa do słomy, do wina...; do tłoczenia czegoś, do zgniatania czegoś
- coś (prosto) spod prasy
- coś pod prasą
- kłaść coś do prasy, wypuścić coś spod prasy
- trafiać, wędrować pod prasę; przekazywać, kłaść, wkładać coś pod prasę; przepuszczać coś przez prasę
- coś jak pod prasą
Cytaty
|
Wszystko robi się ręcznie, jedyne maszyny to prasy do papieru i do ściskania okładek, wiele jest urządzeń zabytkowych, jeszcze z ubiegłego wieku. źródło: NKJP: Andrzej Mielcarek, Gazeta Wyborcza, 1992-07-22 |
|
|
[...] młodzież najpierw uczyła się nowych technik grafiki, takich jak linoryt lub sucha igła. Następnie z pomocą jednej z nielicznych w regionie pras do wykonywania odbitek na papierze przygotowywano grafiki. źródło: NKJP: (krs): Integracja przy prasie, Echo Dnia, 2005-11-11 |
|
|
[...] wspólnie z mamą zdecydowali się na produkcję rodzinną, bez jakichś tam snobistycznych winogron! W tym celu zakupiono podręcznik Wina domowe i prasę do wyciskania moszczu. źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1999 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | prasa |
prasy |
|
| D. | prasy |
pras |
|
| C. | prasie |
prasom |
|
| B. | prasę |
prasy |
|
| N. | prasą |
prasami |
|
| Ms. | prasie |
prasach |
|
| W. | praso |
prasy |
Składnia
|
+ | prasa | + |
do +
CZEGO
|
|
|
+ | prasa | + |
JAKA
|
2.b do tkanin
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie czynności, przedmioty i osoby związane z robieniem i noszeniem ubrań
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | magiel, maglownica, prasowalnica |
Połączenia
- prasa do bielizny; do prasowania
Cytaty
|
W sali przed Alchemią dominują dwie barokowe szafy gdańskie z ok. 1700 r. i również gdańska prasa do bielizny z tego samego okresu. źródło: NKJP: Lufy w arsenałach: Dziennik Polski - Kraków, 1999-09-01 |
|
|
Prasa firmy J. model UNI 2000 to uniwersalna prasa do prasowania bielizny fasonowej. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | prasa |
prasy |
|
| D. | prasy |
pras |
|
| C. | prasie |
prasom |
|
| B. | prasę |
prasy |
|
| N. | prasą |
prasami |
|
| Ms. | prasie |
prasach |
|
| W. | praso |
prasy |
Składnia
|
|
+ | prasa | + |
do +
CZEGO
|