UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

krzyżownik

Chronologizacja

1419, SStp
Inne znaczenie: 'roślina rącznik pospolity; Ricinus communis L.'

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m1

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. krzyżownik
krzyżownicy
ndepr
krzyżowniki
depr
D. krzyżownika
krzyżowników
C. krzyżownikowi
krzyżownikom
B. krzyżownika
krzyżowników
N. krzyżownikiem
krzyżownikami
Ms. krzyżowniku
krzyżownikach
W. krzyżowniku
krzyżownicy
ndepr
krzyżowniki
depr

Pochodzenie

Zob. krzyż

1. w krucjacie

Definicja

uczestnik wypraw krzyżowych w średniowieczu w okresie od XI do XIII w.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Tradycja ➔ świat dawnych epok i wydarzenia historyczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  krzyżowiec

Cytaty

Krzyżowcy w Czechach, na Śląsku i w Polsce nie mają nic wspólnego z krzyżownikami niderlandzko-francuskimi, jak również i z krzyżakami niemieckimi. [...] Do głównych zadań krzyżowniczo-rycerskich zakonów na zachodzie od zarania ich powstania należały oprócz krucjaty do Ziemi Świętej duszpasterstwo i misje [...].

źródło: Jan Sossalla: Przyczynki do historii krzyżowców z czerwoną gwiazdą, Nasza Przeszłość, nr 23, 1966 (ojs.academicon.pl)

2. podczas ukrzyżowania

Definicja

osoba, która kogoś krzyżuje - przybija do krzyża, aby zadać śmierć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Prawo i łamanie prawa ➔ więzienie i kara

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Religia – kościół ➔ wyznania: zasady i prawdy wiary

Cytaty

[...] wielką miał do niego odrazę, nazywał go naczelnikiem faryzeuszów, który stanął po stronie synagogi i krzyżowników Chrystusa, a nie po stronie Kościoła żywego.

źródło: KWJP: Jacek Dehnel: Matka Makryna, 2014

3. w procesji

Definicja

osoba niosąca krzyż podczas jakiegoś wydarzenia religijnego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Religia – kościół ➔ wyznania: zasady i prawdy wiary

Cytaty

Moim oczom ukazuje się kroczący przodem brat krzyżownik niosący przysłonięty czarną materią krzyż.

źródło: KWJP: Magdalena Michalska Tytuł: Pamiętaj człowiecze, żeś śmiertelny, Gazeta Polska, 2015-03-31

Data ostatniej modyfikacji: 21.05.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json