UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

sromota

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp

Pochodzenie

Zob. srom

1. czyn

Definicja

daw. 
hańba - zdarzenie lub czyn

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ słownictwo oceniające

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego ➔ zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  hańba

Cytaty

Żeby ino w nocy, gdzie tam, bywa i za dnia, przy robocie, gdy myśli, że nikt nie widzi... Rzuci motykę, pochyli się, ułapi płotu, a dziewierz ją, kieckę aż na plecy zadarłszy, jako ten cap chędoży... Tfu, sromota...

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrenturm, 2002

Godzinami mógł opowiadać o najgorszych sromotach, jakich rodzaj ludzki potrafił się dopuścić.

źródło: NKJP: Piotr Rowicki: Przed górami, przed lasami, 2005

Oto odwieczny i Nieśmiertelny uniża się i upokarza, podejmując niepojęte męczeństwo. Czyni to pośród obelg, wzgardy i haniebnej sromoty śmierci na krzyżu, aby zbawić stworzenie, które Go obraża i samo brudzi się w błocie grzechu.

źródło: NKJP: Wielki Post z Ojcem Pio, Głos Ojca Pio, 2010

Wieś surowo osądzała miłośniczki harców diabelskich. Miały potem olbrzymie trudności ze znalezieniem męża jakiego, który by ich sromotę panieńską zakrył.

źródło: KWJP: Anna Kokot: Opiekunka bękarcich aniołków, Akant, 2016

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sromota
sromoty
D. sromoty
sromot
C. sromocie
sromotom
B. sromotę
sromoty
N. sromotą
sromotami
Ms. sromocie
sromotach
W. sromoto
sromoty

Składnia

bez ograniczeń + sromota +
(CZEGO)
bez ograniczeń + sromota +
(CZYJA)

2. opinia

Definicja

daw. 
hańba - wyjątkowo zła opinia

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ słownictwo oceniające

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Zasady współżycia społecznego ➔ zachowania i wyrażenia nieakceptowane społecznie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  bezcześć, bezecność, hańba, infamia

Połączenia

  • wieczna, wielka sromota
  • wstyd i sromota

Cytaty

Taki inteligent, mimo że w mundurze i tak dalej, ale nie podobał mi się, na szczęście, bo gdybym dla takiego głowę miała stracić, to by już była największa sromota...

źródło: NKJP: Christian Skrzyposzek: Wolna Trybuna, 1985

[...] byłoby i prawo uszanowane, i sprawiedliwość jakaś by się dokonała. A tak - wstyd i sromota...

źródło: NKJP: Różnica, Tygodnik Siedlecki, 2007-01-31

Zgódźmy się, że tej partii politycznych szachów nie ma co ciągnąć, bo wynika z niej tylko sromota, i to dla wszystkich graczy.

źródło: NKJP: Marek Lubaś-Harny: Czy w Polsce należy przeprowadzić przedterminowe wybory?, Gazeta Krakowska, 2006-01-21

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. sromota
sromoty
D. sromoty
sromot
C. sromocie
sromotom
B. sromotę
sromoty
N. sromotą
sromotami
Ms. sromocie
sromotach
W. sromoto
sromoty

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + sromota +
(dla KOGO)
Data ostatniej modyfikacji: 20.05.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json