UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

stajać

Chronologizacja

2 połowa XIV w., SStp
Inne znaczenie: 'trwać'

1. o lodzie

Definicja

będąc ogrzewanym, przejść ze stanu stałego w stan płynny

Pochodzenie

Zob. tajać

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ stan skupienia, trwałość materii

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ temperatura i ogień

Relacje znaczeniowe

synonimy:

roztopnieć, stopić się, stopnieć

Połączenia

lód, śnieg stajał

Cytaty

Lód na rzece już stajał i zakola ciemnej wody śród białośnieżnych łach w dole przypomniały mi jeden z ulubionych tatrzańskich pejzaży Rafała Malczewskiego.

źródło: KWJP: Mariusz Wilk: Dziennik północny. Lotem gęsi, 2021

Kiedy śnieg nagle stajał, przez dach kryty papą wdarła się woda, najbardziej zalało korytarz [...].

źródło: NKJP: (sem): Nic za zalanie, Nowiny Raciborskie, 2004-01-06

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	staję	stajemy
2 os.	stajesz	stajecie
3 os.	staje	stają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	stajałem +(e)m stajał	stajałam +(e)m stajała	stajałom +(e)m stajało	stajaliśmy +(e)śmy stajali	stajałyśmy +(e)śmy stajały
2 os.	stajałeś +(e)ś stajał	stajałaś +(e)ś stajała	stajałoś +(e)ś stajało	stajaliście +(e)ście stajali	stajałyście +(e)ście stajały
3 os.	stajał	stajała	stajało	stajali	stajały

bezosobnik: stajano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		stajmy
2 os.	staj	stajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	stajałbym bym stajał	stajałabym bym stajała	stajałobym bym stajało	stajalibyśmy byśmy stajali	stajałybyśmy byśmy stajały
2 os.	stajałbyś byś stajał	stajałabyś byś stajała	stajałobyś byś stajało	stajalibyście byście stajali	stajałybyście byście stajały
3 os.	stajałby by stajał	stajałaby by stajała	stajałoby by stajało	stajaliby by stajali	stajałyby by stajały

bezosobnik: stajano by

bezokolicznik: stajać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: stajawszy

gerundium: stajanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	stajanie	stajania
D.	stajania	stajań
C.	stajaniu	stajaniom
B.	stajanie	stajania
N.	stajaniem	stajaniami
Ms.	stajaniu	stajaniach
W.	stajanie	stajania

odpowiednik aspektowy: tajać

2. o sercu

Definicja

książk.

ulec wzruszeniu lub przestać odczuwać negatywne emocje

Pochodzenie

Zob. tajać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Stany psychiczne człowieka ➔ emocje i uczucia

Relacje znaczeniowe

synonimy:

stopnieć

Cytaty

Zamknąłem oczy, chcąc skupić się tylko na słońcu, i od ciepła na twarzy lęk powoli stajał.

źródło: KWJP: Marek Bieńczyk: Kontener, 2018

Jakaś zawziętość, którą nosił w sobie cały dzień, teraz nagle stajała i zmiękła w niespodziewanym rozczuleniu.

źródło: NKJP: Tadeusz Konwicki: Dziura w niebie, 1959

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	staję	stajemy
2 os.	stajesz	stajecie
3 os.	staje	stają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	stajałem +(e)m stajał	stajałam +(e)m stajała	stajałom +(e)m stajało	stajaliśmy +(e)śmy stajali	stajałyśmy +(e)śmy stajały
2 os.	stajałeś +(e)ś stajał	stajałaś +(e)ś stajała	stajałoś +(e)ś stajało	stajaliście +(e)ście stajali	stajałyście +(e)ście stajały
3 os.	stajał	stajała	stajało	stajali	stajały

bezosobnik: stajano

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		stajmy
2 os.	staj	stajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	stajałbym bym stajał	stajałabym bym stajała	stajałobym bym stajało	stajalibyśmy byśmy stajali	stajałybyśmy byśmy stajały
2 os.	stajałbyś byś stajał	stajałabyś byś stajała	stajałobyś byś stajało	stajalibyście byście stajali	stajałybyście byście stajały
3 os.	stajałby by stajał	stajałaby by stajała	stajałoby by stajało	stajaliby by stajali	stajałyby by stajały

bezosobnik: stajano by

bezokolicznik: stajać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: stajawszy

gerundium: stajanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	stajanie	stajania
D.	stajania	stajań
C.	stajaniu	stajaniom
B.	stajanie	stajania
N.	stajaniem	stajaniami
Ms.	stajaniu	stajaniach
W.	stajanie	stajania

odpowiednik aspektowy: tajać

3. stać

Definicja

daw.

stać - znajdować się w pozycji pionowej

Pochodzenie

psł. *stajati 'stawać'

Por. stać, stawać

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego ➔ czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

stać I

Cytaty

[...] pan Krzywonos powiedział, że moje konie, które stajały obok jego namiotów, śmierdzą, bo widocznie jakiś parszywy owies im podaję i gazy puszczają takie, że w namiotach obok nie można spać, taki zaduch, no i kiedy to usłyszałem, to nie mogłem przepuścić takiej zniewagi, jak szlachcic do szlachcica może mówić, że jego konie są karmione parszywym owsem!

źródło: NKJP: Dawid Bieńkowski: Biało-czerwony, 2007

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	staję	stajemy
2 os.	stajesz	stajecie
3 os.	staje	stają

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	stajałem +(e)m stajał	stajałam +(e)m stajała	stajałom +(e)m stajało	stajaliśmy +(e)śmy stajali	stajałyśmy +(e)śmy stajały
2 os.	stajałeś +(e)ś stajał	stajałaś +(e)ś stajała	stajałoś +(e)ś stajało	stajaliście +(e)ście stajali	stajałyście +(e)ście stajały
3 os.	stajał	stajała	stajało	stajali	stajały

bezosobnik: stajano

Czas przyszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	będę stajał będę stajać	będę stajała będę stajać	będę stajało będę stajać	będziemy stajali będziemy stajać	będziemy stajały będziemy stajać
2 os.	będziesz stajał będziesz stajać	będziesz stajała będziesz stajać	będziesz stajało będziesz stajać	będziecie stajali będziecie stajać	będziecie stajały będziecie stajać
3 os.	będzie stajał będzie stajać	będzie stajała będzie stajać	będzie stajało będzie stajać	będą stajali będą stajać	będą stajały będą stajać

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		stajmy
2 os.	staj	stajcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	stajałbym bym stajał	stajałabym bym stajała	stajałobym bym stajało	stajalibyśmy byśmy stajali	stajałybyśmy byśmy stajały
2 os.	stajałbyś byś stajał	stajałabyś byś stajała	stajałobyś byś stajało	stajalibyście byście stajali	stajałybyście byście stajały
3 os.	stajałby by stajał	stajałaby by stajała	stajałoby by stajało	stajaliby by stajali	stajałyby by stajały

bezosobnik: stajano by

bezokolicznik: stajać

imiesłów przysłówkowy współczesny: stając

gerundium: stajanie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	stajanie	stajania
D.	stajania	stajań
C.	stajaniu	stajaniom
B.	stajanie	stajania
N.	stajaniem	stajaniami
Ms.	stajaniu	stajaniach
W.	stajanie	stajania

imiesłów przymiotnikowy czynny: stający

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	stający	stający	stający	stające	stająca
D.	stającego	stającego	stającego	stającego	stającej
C.	stającemu	stającemu	stającemu	stającemu	stającej
B.	stającego	stającego	stający	stające	stającą
N.	stającym	stającym	stającym	stającym	stającą
Ms.	stającym	stającym	stającym	stającym	stającej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	stający	stający	stające	stające
D.	stających	stających	stających	stających
C.	stającym	stającym	stającym	stającym
B.	stających	stających	stających	stające
N.	stającymi	stającymi	stającymi	stającymi
Ms.	stających	stających	stających	stających

Składnia

stajać

(GDZIE)

Data ostatniej modyfikacji: 28.05.2026