Chronologizacja
Pochodzenie
psł. *tajati
1. o lodzie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii stan skupienia, trwałość materii
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii temperatura i ogień
Połączenia
- lód, śnieg taje
Cytaty
|
Dzień był czysty jak dźwięk dzwonu, słońce grzało, śnieg tajał, z dachu kapało. źródło: NKJP: Mariusz Wilk: Wilczy notes, 2007 |
|
|
Poważne i smutne oblicze kraju rozjaśnia się z nastaniem cieplejszej pory, gdy taje lód na jeziorach [...]. źródło: KWJP: Renata Matusiak: Kraj wielkiego nieba, Poznaj Świat, 2015-06-01 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
taję |
tajemy |
|||
| 2 os. |
tajesz |
tajecie |
|||
| 3 os. |
taje |
tają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
tajałem +(e)m tajał |
tajałam +(e)m tajała |
tajałom +(e)m tajało |
tajaliśmy +(e)śmy tajali |
tajałyśmy +(e)śmy tajały |
| 2 os. |
tajałeś +(e)ś tajał |
tajałaś +(e)ś tajała |
tajałoś +(e)ś tajało |
tajaliście +(e)ście tajali |
tajałyście +(e)ście tajały |
| 3 os. |
tajał |
tajała |
tajało |
tajali |
tajały |
bezosobnik: tajano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę tajał będę tajać |
będę tajała będę tajać |
będę tajało będę tajać |
będziemy tajali będziemy tajać |
będziemy tajały będziemy tajać |
| 2 os. |
będziesz tajał będziesz tajać |
będziesz tajała będziesz tajać |
będziesz tajało będziesz tajać |
będziecie tajali będziecie tajać |
będziecie tajały będziecie tajać |
| 3 os. |
będzie tajał będzie tajać |
będzie tajała będzie tajać |
będzie tajało będzie tajać |
będą tajali będą tajać |
będą tajały będą tajać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
tajmy |
|
| 2 os. |
taj |
tajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
tajałbym bym tajał |
tajałabym bym tajała |
tajałobym bym tajało |
tajalibyśmy byśmy tajali |
tajałybyśmy byśmy tajały |
| 2 os. |
tajałbyś byś tajał |
tajałabyś byś tajała |
tajałobyś byś tajało |
tajalibyście byście tajali |
tajałybyście byście tajały |
| 3 os. |
tajałby by tajał |
tajałaby by tajała |
tajałoby by tajało |
tajaliby by tajali |
tajałyby by tajały |
bezosobnik: tajano by
bezokolicznik: tajać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
tając
gerundium: tajanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | tajanie |
tajania |
| D. | tajania |
tajań |
| C. | tajaniu |
tajaniom |
| B. | tajanie |
tajania |
| N. | tajaniem |
tajaniami |
| Ms. | tajaniu |
tajaniach |
| W. | tajanie |
tajania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: tający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | tający |
tający |
tający |
tające |
tająca |
| D. | tającego |
tającego |
tającego |
tającego |
tającej |
| C. | tającemu |
tającemu |
tającemu |
tającemu |
tającej |
| B. | tającego |
tającego |
tający |
tające |
tającą |
| N. | tającym |
tającym |
tającym |
tającym |
tającą |
| Ms. | tającym |
tającym |
tającym |
tającym |
tającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | tający |
tający |
tające |
tające |
| D. | tających |
tających |
tających |
tających |
| C. | tającym |
tającym |
tającym |
tającym |
| B. | tających |
tających |
tających |
tające |
| N. | tającymi |
tającymi |
tającymi |
tającymi |
| Ms. | tających |
tających |
tających |
tających |
odpowiednik aspektowy: stajać
2. o oszczędnościach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii jakość i intensywność
KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | topnieć |
Cytaty
|
W Polsce tajał stalinizm, wypuszczano ludzi z więzień i uwierzono w Gomułkę. źródło: KWJP: Martyna Bunda: Kot niebieski, 2019 |
|
|
Trzy dekady temu komunistyczna propaganda tajała, na wierzch wychodziły pęknięcia pamięci. źródło: KWJP: Zbigniew Rokita: Kajś, 2020 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
taję |
tajemy |
|||
| 2 os. |
tajesz |
tajecie |
|||
| 3 os. |
taje |
tają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
tajałem +(e)m tajał |
tajałam +(e)m tajała |
tajałom +(e)m tajało |
tajaliśmy +(e)śmy tajali |
tajałyśmy +(e)śmy tajały |
| 2 os. |
tajałeś +(e)ś tajał |
tajałaś +(e)ś tajała |
tajałoś +(e)ś tajało |
tajaliście +(e)ście tajali |
tajałyście +(e)ście tajały |
| 3 os. |
tajał |
tajała |
tajało |
tajali |
tajały |
bezosobnik: tajano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę tajał będę tajać |
będę tajała będę tajać |
będę tajało będę tajać |
będziemy tajali będziemy tajać |
będziemy tajały będziemy tajać |
| 2 os. |
będziesz tajał będziesz tajać |
będziesz tajała będziesz tajać |
będziesz tajało będziesz tajać |
będziecie tajali będziecie tajać |
będziecie tajały będziecie tajać |
| 3 os. |
będzie tajał będzie tajać |
będzie tajała będzie tajać |
będzie tajało będzie tajać |
będą tajali będą tajać |
będą tajały będą tajać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
tajmy |
|
| 2 os. |
taj |
tajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
tajałbym bym tajał |
tajałabym bym tajała |
tajałobym bym tajało |
tajalibyśmy byśmy tajali |
tajałybyśmy byśmy tajały |
| 2 os. |
tajałbyś byś tajał |
tajałabyś byś tajała |
tajałobyś byś tajało |
tajalibyście byście tajali |
tajałybyście byście tajały |
| 3 os. |
tajałby by tajał |
tajałaby by tajała |
tajałoby by tajało |
tajaliby by tajali |
tajałyby by tajały |
bezosobnik: tajano by
bezokolicznik: tajać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
tając
gerundium: tajanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | tajanie |
tajania |
| D. | tajania |
tajań |
| C. | tajaniu |
tajaniom |
| B. | tajanie |
tajania |
| N. | tajaniem |
tajaniami |
| Ms. | tajaniu |
tajaniach |
| W. | tajanie |
tajania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: tający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | tający |
tający |
tający |
tające |
tająca |
| D. | tającego |
tającego |
tającego |
tającego |
tającej |
| C. | tającemu |
tającemu |
tającemu |
tającemu |
tającej |
| B. | tającego |
tającego |
tający |
tające |
tającą |
| N. | tającym |
tającym |
tającym |
tającym |
tającą |
| Ms. | tającym |
tającym |
tającym |
tającym |
tającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | tający |
tający |
tające |
tające |
| D. | tających |
tających |
tających |
tających |
| C. | tającym |
tającym |
tającym |
tającym |
| B. | tających |
tających |
tających |
tające |
| N. | tającymi |
tającymi |
tającymi |
tającymi |
| Ms. | tających |
tających |
tających |
tających |
3. o sercu
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | topnieć |
Cytaty
|
Pytam: - Diego, jaką suknię włożę? - Z piany morskiej i gwiazd - odpowiada. Zawsze mówi tak pięknie, a we mnie serce taje, i nawet widzę na sobie suknię z piany morskiej i gwiazd [...]. źródło: NKJP: Jacek Bocheński: Tabu, 1965 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
taję |
tajemy |
|||
| 2 os. |
tajesz |
tajecie |
|||
| 3 os. |
taje |
tają |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
tajałem +(e)m tajał |
tajałam +(e)m tajała |
tajałom +(e)m tajało |
tajaliśmy +(e)śmy tajali |
tajałyśmy +(e)śmy tajały |
| 2 os. |
tajałeś +(e)ś tajał |
tajałaś +(e)ś tajała |
tajałoś +(e)ś tajało |
tajaliście +(e)ście tajali |
tajałyście +(e)ście tajały |
| 3 os. |
tajał |
tajała |
tajało |
tajali |
tajały |
bezosobnik: tajano
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę tajał będę tajać |
będę tajała będę tajać |
będę tajało będę tajać |
będziemy tajali będziemy tajać |
będziemy tajały będziemy tajać |
| 2 os. |
będziesz tajał będziesz tajać |
będziesz tajała będziesz tajać |
będziesz tajało będziesz tajać |
będziecie tajali będziecie tajać |
będziecie tajały będziecie tajać |
| 3 os. |
będzie tajał będzie tajać |
będzie tajała będzie tajać |
będzie tajało będzie tajać |
będą tajali będą tajać |
będą tajały będą tajać |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
tajmy |
|
| 2 os. |
taj |
tajcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
tajałbym bym tajał |
tajałabym bym tajała |
tajałobym bym tajało |
tajalibyśmy byśmy tajali |
tajałybyśmy byśmy tajały |
| 2 os. |
tajałbyś byś tajał |
tajałabyś byś tajała |
tajałobyś byś tajało |
tajalibyście byście tajali |
tajałybyście byście tajały |
| 3 os. |
tajałby by tajał |
tajałaby by tajała |
tajałoby by tajało |
tajaliby by tajali |
tajałyby by tajały |
bezosobnik: tajano by
bezokolicznik: tajać
imiesłów przysłówkowy współczesny:
tając
gerundium: tajanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | tajanie |
tajania |
| D. | tajania |
tajań |
| C. | tajaniu |
tajaniom |
| B. | tajanie |
tajania |
| N. | tajaniem |
tajaniami |
| Ms. | tajaniu |
tajaniach |
| W. | tajanie |
tajania |
imiesłów przymiotnikowy czynny: tający
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | tający |
tający |
tający |
tające |
tająca |
| D. | tającego |
tającego |
tającego |
tającego |
tającej |
| C. | tającemu |
tającemu |
tającemu |
tającemu |
tającej |
| B. | tającego |
tającego |
tający |
tające |
tającą |
| N. | tającym |
tającym |
tającym |
tającym |
tającą |
| Ms. | tającym |
tającym |
tającym |
tającym |
tającej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | tający |
tający |
tające |
tające |
| D. | tających |
tających |
tających |
tających |
| C. | tającym |
tającym |
tającym |
tającym |
| B. | tających |
tających |
tających |
tające |
| N. | tającymi |
tającymi |
tającymi |
tającymi |
| Ms. | tających |
tających |
tających |
tających |
odpowiednik aspektowy: stajać