Chronologizacja
Pierwotna postać gzło notowana od 1. poł. XV w. (SStp)
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: n2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | giezło |
giezła |
|
| D. | giezła |
giezeł giezł |
|
| C. | giezłu |
giezłom |
|
| B. | giezło |
giezła |
|
| N. | giezłem |
giezłami |
|
| Ms. | gieźle |
giezłach |
|
| W. | giezło |
giezła |
Pochodzenie
może psł. *kъslo
Wyraz o niepewnej etymologii, na temat której przedstawiano kilka teorii – ich krótki przegląd zawiera artykuł Z. Ruska pt. O nazwach koszuli w językach słowiańskich (Slavia Centralis 2021).
1. kobiece
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Ubranie rodzaje i części ubrań
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Połączenia
- białe, długie, lekkie, lniane giezło
Cytaty
|
Dziewczyna z warkoczami uniosła się na czworaki, potem stanęła na nogach, zachwiała się, rozdygotanymi dłońmi bezskutecznie starała się poprawić na sobie resztki podartego giezła. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Chrzest ognia, 1996 |
|
|
[...] wstrząsem dla Sarmatów stały się nie muszki i włosy, ale szyje i dekolty niewieście uwolnione z giezła. źródło: NKJP: Jerzy Besala: Wystroiła mi ją tyż całe po francusku, Polityka, 2009-01-24 |
|
|
Kobiety odziane w długie, różowe giezła tanecznymi ruchami unosiły i opuszczały duże plastikowe kwiaty lotosu [...]. źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Balzakaina, 2008 |
2. śmiertelne
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia śmierć
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | giezełko |
Połączenia
- śmiertelne giezło
Cytaty
|
Jest to jedyny sarkofag, który przetrwał Wielki Pożar. Sprawia dość niesamowite wrażenie, przedstawia bowiem zwłoki, naturalnej wielkości, owinięte w śmiertelne giezło, związane nad głową i w nogach tak, jak to ówcześnie praktykowano. źródło: Zbigniew Boniecki, Marian Mickiewicz: Londyn, 1980 (books.google.pl) |
|
|
Giezło zakładano na umyte i złożone na słomie ciało zmarłego. źródło: Kwartalnik Historii Kultury Materialnej. Tom 54, 2006 (books.google.pl) |