UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kociołek

Chronologizacja

1499, SStp

Pochodzenie

Zob. kocioł

1. mały kocioł:

Cytaty

Odmiana

część mowy: rzeczownik

1.a naczynie

Definicja

mały kocioł - naczynie

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kocioł

Połączenia

  • miedziany, żeliwny; wiszący kociołek
  • kociołek wisi gdzieś
  • postawić, zdjąć kociołek
  • bulgotać, gotować się; gotować, mieszać, podać w kociołku

Cytaty

Przysuwa sobie kociołek z kaszą i je wprost z kociołka, z apetytem, mimo że strawa jest zimna.

źródło: NKJP: Stanisław Mrożek: Jak zostałem filmowcem, 1975

W kociołkach nad ogniskami buzowała fasola z mięsem, swojski bigos, na grillu apetycznie skwierczały ryby i kiełbaski.

źródło: NKJP: Barbara Jurga: 37. Lato na Pałukach w westernowym stylu, Polska Głos Wielkopolski, 2005-08-10

Gotowaliśmy makaron w kociołku, po chwili trafił do menażek z sosem, pozostało rozlać piwo.

źródło: KWJP: Marek Bieńczyk: Kontener, 2018

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kociołek
kociołki
D. kociołka
kociołków
C. kociołkowi
kociołkom
B. kociołek
kociołki
N. kociołkiem
kociołkami
Ms. kociołku
kociołkach
W. kociołku
kociołki

1.b zawartość

Definicja

zawartość kociołka - naczynia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kocioł

Połączenia

  • kociołek gulaszu, zupy

Cytaty

W czasie południowej, sztucznie przez Łopatkę stworzonej przerwy - nim Helena wpadnie z dymiącym kociołkiem zupy - myjemy z Marysią wypukłą znów od brudu podłogę i ścieramy karbolem zasypaną wszami pryczę.

źródło: NKJP: Beata Obertyńska: W domu niewoli, 1946

Taki kociołek gulaszu wystarczy dla 20 osób.

źródło: NKJP: (JEC): Gulasz według Bobera, Dziennik Polski, 2006-05-06

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kociołek
kociołki
D. kociołka
kociołków
C. kociołkowi
kociołkom
B. kociołek
kociołki
N. kociołkiem
kociołkami
Ms. kociołku
kociołkach
W. kociołku
kociołki

Składnia

bez ograniczeń + kociołek +
CZEGO

1.c do ogrzewania

Definicja

mały kocioł - urządzenie do wytwarzania pary wodnej, gorącej wody lub innego nośnika ciepła

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kocioł

Cytaty

Krytycznego dnia wyprowadził swój mały parowóz z szopy na publiczną drogę i zapalił pod jego kociołkiem spirytusowy palnik.

źródło: KWJP: Piotr Ambroziewicz: Auta dla nas, auta dla mas. Kto czym jeździł w Polsce Ludowej, 2019

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kociołek
kociołki
D. kociołka
kociołków
C. kociołkowi
kociołkom
B. kociołek
kociołki
N. kociołkiem
kociołkami
Ms. kociołku
kociołkach
W. kociołku
kociołki

2. potrawa

Definicja

kulin. 
gęsta potrawa z mięsa i warzyw, tradycyjnie duszonych w kociołku nad ogniskiem

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  potrawa

Cytaty

Możesz ugotować kociołek w domu na kuchence, w piekarniku lub na palniku turystycznym, a w plenerze nad ogniskiem uzyskasz dodatkowo delikatny, dymny niuans.

źródło: Marek Knieja: Kociołek myśliwski – gulasz z dziczyzny w kociołku, 2026-04-22 (poradniklowiecki.pl)

Dzisiaj grzybowy kociołek, danie jednogarnkowe, gotowany jednak na piecu, choć na upartego można ugotować i nad ogniem.

źródło: Internet: reanja.blogspot.com

Zgodnie z uchwałą antysmogową, która między innymi zabrania spalania w ogrodzie liści, gałęzi itp., mam następujące pytanie: czy na terenie Czechowic-Dziedzic można we własnym ogrodzie wędzić, czy można ugotować kociołek oraz czy można sobie upiec kiełbasę na patyku.

źródło: Burmistrz odpowiada. Palenie ogniska w tzw. celach rekreacyjnych jest legalne, 2021-12-09 (czechowice-dziedzice.pl)

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kociołek
kociołki
D. kociołka
kociołków
C. kociołkowi
kociołkom
B. kociołek
kociołki
N. kociołkiem
kociołkami
Ms. kociołku
kociołkach
W. kociołku
kociołki

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 19.06.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json