Chronologizacja
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przekopię |
przekopiemy |
|||
| 2 os. |
przekopiesz |
przekopiecie |
|||
| 3 os. |
przekopie |
przekopią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przekopałem +(e)m przekopał |
przekopałam +(e)m przekopała |
przekopałom +(e)m przekopało |
przekopaliśmy +(e)śmy przekopali |
przekopałyśmy +(e)śmy przekopały |
| 2 os. |
przekopałeś +(e)ś przekopał |
przekopałaś +(e)ś przekopała |
przekopałoś +(e)ś przekopało |
przekopaliście +(e)ście przekopali |
przekopałyście +(e)ście przekopały |
| 3 os. |
przekopał |
przekopała |
przekopało |
przekopali |
przekopały |
bezosobnik: przekopano
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przekopmy |
|
| 2 os. |
przekop |
przekopcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przekopałbym bym przekopał |
przekopałabym bym przekopała |
przekopałobym bym przekopało |
przekopalibyśmy byśmy przekopali |
przekopałybyśmy byśmy przekopały |
| 2 os. |
przekopałbyś byś przekopał |
przekopałabyś byś przekopała |
przekopałobyś byś przekopało |
przekopalibyście byście przekopali |
przekopałybyście byście przekopały |
| 3 os. |
przekopałby by przekopał |
przekopałaby by przekopała |
przekopałoby by przekopało |
przekopaliby by przekopali |
przekopałyby by przekopały |
bezosobnik: przekopano by
bezokolicznik: przekopać
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
przekopawszy
gerundium: przekopanie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przekopanie |
przekopania |
| D. | przekopania |
przekopań |
| C. | przekopaniu |
przekopaniom |
| B. | przekopanie |
przekopania |
| N. | przekopaniem |
przekopaniami |
| Ms. | przekopaniu |
przekopaniach |
| W. | przekopanie |
przekopania |
imiesłów przymiotnikowy bierny: przekopany
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | przekopany |
przekopany |
przekopany |
przekopane |
przekopana |
| D. | przekopanego |
przekopanego |
przekopanego |
przekopanego |
przekopanej |
| C. | przekopanemu |
przekopanemu |
przekopanemu |
przekopanemu |
przekopanej |
| B. | przekopanego |
przekopanego |
przekopany |
przekopane |
przekopaną |
| N. | przekopanym |
przekopanym |
przekopanym |
przekopanym |
przekopaną |
| Ms. | przekopanym |
przekopanym |
przekopanym |
przekopanym |
przekopanej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | przekopani |
przekopani |
przekopane |
przekopane |
| D. | przekopanych |
przekopanych |
przekopanych |
przekopanych |
| C. | przekopanym |
przekopanym |
przekopanym |
przekopanym |
| B. | przekopanych |
przekopanych |
przekopanych |
przekopane |
| N. | przekopanymi |
przekopanymi |
przekopanymi |
przekopanymi |
| Ms. | przekopanych |
przekopanych |
przekopanych |
przekopanych |
odpowiednik aspektowy: przekopywać
Pochodzenie
1. rów
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową
Połączenia
- przekopać rów
Cytaty
|
Gospodarze mogliby powyżej miejsca, gdzie ziemia ruszyła, przekopać rowy, by woda nie spływała na obsuwające się miejsca. źródło: NKJP: (MIGA): Stop osuwisku, Dziennik Polski, 2005-04-01 |
|
|
Ostatnie opady deszczu spowodowały spiętrzenie się wody. Tylko szybkie skierowanie na miejsce koparki, która przekopała wał, sprawiło, że nie doszło do tragedii. źródło: NKJP: Most jak tama, Dziennik Polski, 2002-05-31 |
Składnia
|
+ | przekopać | + |
CO
|
2. ziemniaki
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo
Cytaty
|
Czasem było trzeba coś zasiać, a czasem przekopać ziemniaki lub pozbierać z ich liści stonki. źródło: Internet: polskieszafiarki.pl |
|
|
Należy o tym pamiętać i po zakończeniu uprawy, po ścięciu części nadziemnej, korzenie przekopać z glebą. źródło: NKJP: Z siewu i z rozsady, Dziennik Polski, 2002-03-15 |
Składnia
|
+ | przekopać | + |
CO
|
3. tunel
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową
Połączenia
- przekopać kanał, tunel
Cytaty
|
Janusz [...] wyjaśnił, że na terenie o którym myśli Feliks jest dość stroma skarpa i żeby umożliwić dojazd trzeba by przekopać tunel. źródło: NKJP: (ŁUCZ): Na nowe gimnazjum, Gazeta Krakowska, 2002-10-11 |
|
|
W okolicach Ciburza i Nowego Dworu przekopali kanał łączący Wkrę z rzeką Wel wpadającą do Drwęcy. źródło: NKJP: Zdzisław Skrok: Wielkie Rozdroże: ćwiczenia terenowe z archeologii wyobraźni, 2008 |
Składnia
|
+ | przekopać | + |
CO
|
4. ogródek
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin ogrodnictwo i dbałość o rośliny
Połączenia
- przekopać działkę, glebę, grządkę, ogród, ogródek, teren, ziemię
Cytaty
|
[...] w ciągu najbliższych dni uporządkujesz mieszkanie, przekopiesz ogródek, zajmiesz się domem, dziećmi, kwiatami i zwierzętami. źródło: NKJP: Jakub Ciećkiewicz: Horoskop, Dziennik Polski, 2008-05-09 |
|
|
Po powrocie zdenerwowana porażką Marta przekopała grządki w szkółce drzew i krzewów swego taty. źródło: NKJP: Dorota Nyk: Bezpiecznie u taty, Gazeta Wrocławska, 2003-06-27 |
|
|
Glebę pod trawę trzeba przekopać, odchwaścić a na tydzień przed ułożeniem trawnika nawieźć. źródło: NKJP: MON: Natychmiast zielony, Gazeta Poznańska, 2005-04-06 |
Składnia
|
+ | przekopać | + |
CO
|
5. szufladę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | przekopać się |
Połączenia
- przekopać archiwum, internet, piwnicę
Cytaty
|
Mieliśmy trzy rewizje w domu, ubecy zerwali podłogi, rozbili piec, przekopali szafy. źródło: NKJP: (HSZ): Pamięci bohaterów, Gazeta Krakowska, 2003-09-08 |
|
|
[...] pierwsi, kiedy tylko pan Pałacu zniknął, myszkowali po szufladach, przekopali biurko w gabinecie, zgromadzili pod łóżkami, co się dało. źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska-Dembińska: Był pałac, 2008 |
Składnia
|
+ | przekopać | + |
CO
|