UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przekopać

Chronologizacja

1390, SStp

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przekopię
przekopiemy
2 os. przekopiesz
przekopiecie
3 os. przekopie
przekopią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przekopałem
+(e)m przekopał
przekopałam
+(e)m przekopała
przekopałom
+(e)m przekopało
przekopaliśmy
+(e)śmy przekopali
przekopałyśmy
+(e)śmy przekopały
2 os. przekopałeś
+(e)ś przekopał
przekopałaś
+(e)ś przekopała
przekopałoś
+(e)ś przekopało
przekopaliście
+(e)ście przekopali
przekopałyście
+(e)ście przekopały
3 os. przekopał
przekopała
przekopało
przekopali
przekopały

bezosobnik: przekopano

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. przekopmy
2 os. przekop
przekopcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. przekopałbym
bym przekopał
przekopałabym
bym przekopała
przekopałobym
bym przekopało
przekopalibyśmy
byśmy przekopali
przekopałybyśmy
byśmy przekopały
2 os. przekopałbyś
byś przekopał
przekopałabyś
byś przekopała
przekopałobyś
byś przekopało
przekopalibyście
byście przekopali
przekopałybyście
byście przekopały
3 os. przekopałby
by przekopał
przekopałaby
by przekopała
przekopałoby
by przekopało
przekopaliby
by przekopali
przekopałyby
by przekopały

bezosobnik: przekopano by

bezokolicznik: przekopać

imiesłów przysłówkowy uprzedni: przekopawszy

gerundium: przekopanie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przekopanie
przekopania
D. przekopania
przekopań
C. przekopaniu
przekopaniom
B. przekopanie
przekopania
N. przekopaniem
przekopaniami
Ms. przekopaniu
przekopaniach
W. przekopanie
przekopania

imiesłów przymiotnikowy bierny: przekopany

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. przekopany
przekopany
przekopany
przekopane
przekopana
D. przekopanego
przekopanego
przekopanego
przekopanego
przekopanej
C. przekopanemu
przekopanemu
przekopanemu
przekopanemu
przekopanej
B. przekopanego
przekopanego
przekopany
przekopane
przekopaną
N. przekopanym
przekopanym
przekopanym
przekopanym
przekopaną
Ms. przekopanym
przekopanym
przekopanym
przekopanym
przekopanej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. przekopani
przekopani
przekopane
przekopane
D. przekopanych
przekopanych
przekopanych
przekopanych
C. przekopanym
przekopanym
przekopanym
przekopanym
B. przekopanych
przekopanych
przekopanych
przekopane
N. przekopanymi
przekopanymi
przekopanymi
przekopanymi
Ms. przekopanych
przekopanych
przekopanych
przekopanych

odpowiednik aspektowy: przekopywać

Pochodzenie

Zob. kopać

1. rów

Definicja

kopiąc, ponownie wydobyć ziemię na wierzch

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową

Połączenia

  • przekopać rów

Cytaty

Gospodarze mogliby powyżej miejsca, gdzie ziemia ruszyła, przekopać rowy, by woda nie spływała na obsuwające się miejsca.

źródło: NKJP: (MIGA): Stop osuwisku, Dziennik Polski, 2005-04-01

Ostatnie opady deszczu spowodowały spiętrzenie się wody. Tylko szybkie skierowanie na miejsce koparki, która przekopała wał, sprawiło, że nie doszło do tragedii.

źródło: NKJP: Most jak tama, Dziennik Polski, 2002-05-31

Składnia

bez ograniczeń + przekopać +
CO

2. ziemniaki

Definicja

skopać ziemię, wydobywając z niej płody rolne

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Ziemia rolnictwo

Cytaty

Czasem było trzeba coś zasiać, a czasem przekopać ziemniaki lub pozbierać z ich liści stonki.

źródło: Internet: polskieszafiarki.pl

Należy o tym pamiętać i po zakończeniu uprawy, po ścięciu części nadziemnej, korzenie przekopać z glebą.

źródło: NKJP: Z siewu i z rozsady, Dziennik Polski, 2002-03-15

Składnia

bez ograniczeń + przekopać +
CO

3. tunel

Definicja

usuwając przedmioty lub część substancji będącej częścią większej całości, wykonać w niej przejście

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo czynności związane z budową

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przebić, wybić
hiperonimy:  wydrążyć

Połączenia

  • przekopać kanał, tunel

Cytaty

Janusz [...] wyjaśnił, że na terenie o którym myśli Feliks jest dość stroma skarpa i żeby umożliwić dojazd trzeba by przekopać tunel.

źródło: NKJP: (ŁUCZ): Na nowe gimnazjum, Gazeta Krakowska, 2002-10-11

W okolicach Ciburza i Nowego Dworu przekopali kanał łączący Wkrę z rzeką Wel wpadającą do Drwęcy.

źródło: NKJP: Zdzisław Skrok: Wielkie Rozdroże: ćwiczenia terenowe z archeologii wyobraźni, 2008

Składnia

bez ograniczeń + przekopać +
CO

4. ogródek

Definicja

kopiąc, spulchnić ziemię

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin ogrodnictwo i dbałość o rośliny

Połączenia

  • przekopać działkę, glebę, grządkę, ogród, ogródek, teren, ziemię

Cytaty

[...] w ciągu najbliższych dni uporządkujesz mieszkanie, przekopiesz ogródek, zajmiesz się domem, dziećmi, kwiatami i zwierzętami.

źródło: NKJP: Jakub Ciećkiewicz: Horoskop, Dziennik Polski, 2008-05-09

Po powrocie zdenerwowana porażką Marta przekopała grządki w szkółce drzew i krzewów swego taty.

źródło: NKJP: Dorota Nyk: Bezpiecznie u taty, Gazeta Wrocławska, 2003-06-27

Glebę pod trawę trzeba przekopać, odchwaścić a na tydzień przed ułożeniem trawnika nawieźć.

źródło: NKJP: MON: Natychmiast zielony, Gazeta Poznańska, 2005-04-06

Składnia

bez ograniczeń + przekopać +
CO

5. szufladę

Definicja

dokładnie coś przeszukać

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  przekopać się

Połączenia

  • przekopać archiwum, internet, piwnicę

Cytaty

Mieliśmy trzy rewizje w domu, ubecy zerwali podłogi, rozbili piec, przekopali szafy.

źródło: NKJP: (HSZ): Pamięci bohaterów, Gazeta Krakowska, 2003-09-08

[...] pierwsi, kiedy tylko pan Pałacu zniknął, myszkowali po szufladach, przekopali biurko w gabinecie, zgromadzili pod łóżkami, co się dało.

źródło: NKJP: Krystyna Uniechowska-Dembińska: Był pałac, 2008

Składnia

bez ograniczeń + przekopać +
CO
Data ostatniej modyfikacji: 03.09.2019
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json