UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

stalówka

Chronologizacja

1815, Roman Symonowicz, Nomenklatura minerałów poiedyńczych, polona.pl

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. stalówka
stalówki
D. stalówki
stalówek
C. stalówce
stalówkom
B. stalówkę
stalówki
N. stalówką
stalówkami
Ms. stalówce
stalówkach
W. stalówko
stalówki

Pochodzenie

Zob. stal

1. w piórze

Definicja

mała, cienka, blaszka wykonana ze stali lub innego materiału o podobnych właściwościach, umieszczona na obsadce pióra, służąca do pisania atramentem

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język pisanie

Relacje znaczeniowe

synonimy:  stalka

Połączenia

  • miedziana, złota stalówka
  • stalówka z obsadką
  • obsadka do stalówki
  • obsadka, pióro ze stalówką
  • maczać, zanurzyć stalówkę (w atramencie)

Cytaty

Nie dajmy się odstraszyć „staroświeckością” poety, który przez całe życie pisał drewnianą obsadką ze stalówką maczaną w atramencie, co bywalcowi Internetu może się skojarzyć z epoką kamienia łupanego.

źródło: NKJP: Poeta bez zegarka, Dziennik Polski, 2001-05-08

Hartner zanurzył stalówkę w atramencie i zaskrzypiał nią po papierze kiepskiej jakości.

źródło: NKJP: Marek Krajewski: Festung Breslau, 2006

Grubość linii zmienia się w zależności od nachylenia stalówki i kąta natarcia.

źródło: KWJP: Marcin Wicha: Rzeczy, których nie wyrzuciłem, 2017

2. lina

Definicja

pot. 
stalowa lina

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca materiały i narzędzia pracy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  lina

Cytaty

O wielkim szczęściu może mówić 27-letni mieszkaniec Grodźca, który najechał na rozpiętą w poprzek drogi stalową linę. Stalówka całe szczęście zerwała się, zanim dotarła do kabiny kierowcy.

źródło: Stalowa lina przecięła samochód, 2008-01-21 (gazetacodzienna.pl)

Wyobraźmy sobie, że włókno stalówki jest miniaturowym prętem. Jeżeli podzielimy go myślowo na pojedyncze, małe pręciki, to każdy z nich będzie pracował zgodnie ze swoim przeznaczeniem – w granicach naturalnej sprężystości.

źródło: Naukowo o linach stalowych, 2015-07-12 (sailbook.pl)

Do holowania uszkodzonego pojazdu ciężarowego - bezwzględnie sztywny hol. Do wyciągania - pleciona stalówka. Ogranicza Cię w dużej mierze wytrzymałość liny.

źródło: Internet: strazak.pl

3. miarka

Definicja

przest. 
giętka, stalowa taśma z podziałką, służąca do mierzenia długości

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  miara, miarka

Cytaty

Zbijali krzyżak na podstawę stołu. Pietruszka ciesielską stalówką wymierzał jakąś listwę.

źródło: Janina Broniewska: Ogniwo, 1952 (SJPDor)

4. przypon

Definicja

ryb.  pot. 
linka wykonana ze stali lub innego odpornego na przegryzienie materiału, którą montuje się między żyłką lub plecionką a przynętą lub haczykiem

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny hobby i zainteresowania

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt hodowla i opieka nad zwierzętami; człowiek wobec zwierząt

Relacje znaczeniowe

synonimy:  stalka
hiperonimy:  przypon

Cytaty

Nigdy nie miałem sytuacji, aby mi szczupak uciął żyłkę za stalówką.

źródło: Internet: splawik.com

Faktem jest, że i stalówka pęknie przy większej sztuce.

źródło: Internet: jerkbait.pl

Data ostatniej modyfikacji: 07.07.2026
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json