UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

pośpiech

Chronologizacja

XV w., SStp

Pochodzenie

psł. *pospěchъ

Forma prasłowiańska jest rzeczownikiem odczasownikowym od przedrostkowego *pospěšiti 'pośpieszyć'; zob. śpieszyć

1. w działaniu

Definicja

działanie w szybkim tempie, wynikające z braku czasu

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości czasu upływ czasu

Połączenia

gorączkowy, nerwowy; ciągły, ustawiczny pośpiech
nerwowość i pośpiech
naglić, przynaglać do pośpiechu
biec, wbiec; dodać, odpowiedzieć, powiedzieć, wołać, wtrącić z pośpiechem
żyć; czytać, działać, pakować się, pisać, pracować, spakować się, uciec/uciekać w pośpiechu

Cytaty

	Profesor docent doktor habilitowany pomykał w stronę Alej Ujazdowskich z takim pośpiechem, jakby się obawiał, że genialna formuła, którą stworzył, uleci mu z pamięci. źródło: NKJP: Jerzy Krzysztoń: Obłęd, 1983
	[...] po przebudzeniu, zlany zimnym potem, roztrzęsiony, a zarazem niesłychanie podniecony, natychmiast chwyciłem długopis i w pośpiechu zacząłem sporządzać zapiski, by nie uronić niczego, co wygenerował mój śniący, oczyszczający się z jakichś mrocznych wizji mózg. źródło: NKJP: Jacek Głębski: Droga do Ite, 2006
	Przesiadł się na środek wyglancowanego mebla i bez pośpiechu, powoli spojrzał na pojmanego. źródło: NKJP: Zdzisław Smektała: Chcica..., 2006
	Chłopiec zbiega zboczem ku morzu. Dobiega do skraju plaży i zatrzymuje się. Morze jest spokojne, chlupot drobnej fali. Chłopiec powoli wchodzi do wody. Teraz jego powolność kontrastuje z jego pośpiechem przed chwilą. źródło: NKJP: Stanisław Mrożek: Jak zostałem filmowcem, 2004
	Wakacje. Spędzamy je jak co roku na wsi, z daleka od tłoków, hałasów i pośpiechów. Wypoczywamy. źródło: NKJP: Justyna Dąbrowska: MOJA RODZINA I JA, Gazeta Wyborcza, 1993-07-30

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	pośpiech	pośpiechy
D.	pośpiechu	pośpiechów
C.	pośpiechowi	pośpiechom
B.	pośpiech	pośpiechy
N.	pośpiechem	pośpiechami
Ms.	pośpiechu	pośpiechach
W.	pośpiechu	pośpiechy

Inne uwagi

Zwykle lp

2. pociąg

Definicja

pot.

pociąg lub autobus pospieszny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy

Cytaty

Amatorzy białego szaleństwa, planujący urlop w Sudetach mają do dyspozycji jedynie nocny bezpośredni „pośpiech” do Jeleniej Góry - odj. z Inowrocławia o 1.45, przyj. do Jeleniej Góry o 9.29.

źródło: NKJP: Gazeta Pomorska, 2010-01-18

[...] Nowy Targ - Krościenko jeżdżą lokalnie i nie są przepełnione, z Krakowa masz przelotowe (są oczywiście kierunkowe do Szczawnicy) ale droższe pośpiechy, zresztą obejrzyj rozkład jazdy, poza sezonem może nie być konieczności rezerwacji miejsc.

źródło: NKJP: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	pośpiech	pośpiechy
D.	pośpiechu	pośpiechów
C.	pośpiechowi	pośpiechom
B.	pośpiech	pośpiechy
N.	pośpiechem	pośpiechami
Ms.	pośpiechu	pośpiechach
W.	pośpiechu	pośpiechy

Przysłowia

Pośpiech jest złym doradcą

Data ostatniej modyfikacji: 07.04.2018