Chronologizacja
Wcześniej poświadczone są rodzime, zach. psł. postaci wyrazu: czsześnia (1398) i trześnia (1420).
Pochodzenie
ukr. čeréšnja
z psł. *čeršьńa
1.a drzewo
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin owoce i warzywa
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | drzewo |
Połączenia
- dojrzewająca; stara czereśnia
- konary czereśni
- czereśnia kwitła
- opryskiwanie czereśni
Cytaty
|
Za oknem kwitła czereśnia, w koronie przysiadł kos i nucił smętną melodię. źródło: KWSJP: Leif Panduro: Inny świat Daniela, 1973 |
|
|
Wychodziło się z niego na taras, nad którym pochylała się stara czereśnia, kwitła właśnie. źródło: KWSJP: Maria Nurowska: Rosyjski kochanek, 1996 |
|
|
Ścieżką obramowaną wiotkimi łodygami maciejki, pachnącej o zmroku, szłam pod dojrzewającą czereśnię. źródło: KWSJP: Halina Poświatowska: Opowieść dla przyjaciela, 1967 |
|
|
Lukan rąbał konary czereśni, a kiedy już nie rozpoznawał w ciemnościach konturów pieńka, usiadł na nim i skrzyżowawszy nogi zaczął rozmyślać o swym synu. źródło: KWSJP: Rudolf Jasik: Martwi nie śpiewają, 1961 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | czereśnia |
czereśnie |
|
| D. | czereśni |
czereśni |
|
| C. | czereśni |
czereśniom |
|
| B. | czereśnię |
czereśnie |
|
| N. | czereśnią |
czereśniami |
|
| Ms. | czereśni |
czereśniach |
|
| W. | czereśnio |
czereśnie |
1.b owoc
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin owoce i warzywa
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | owoc |
Połączenia
- ciemne; dorodne; słodkie czereśnie
- garść; kosz; pestki czereśni
- sok z czereśni
- konfitura; placek z czereśniami
- umyć; wydrylować; zrywać czereśnie
Cytaty
|
Na wierzch kładzie się dorodne, ciemne czereśnie, na których uprzednio sycono likier czereśniowy. źródło: KWSJP: wer: Chwała czereśniom, Przekrój nr 28/2611, 1995 |
|
|
Przygotować sos: czereśnie umyć i wydrylować. źródło: KWSJP: Aleksandra Cichocka: Dla zdrowia i urody, Kuchnia nr 7, 1998 |
|
|
Co pewien czas jednak stawał, biegał dookoła samochodu, zrywał czereśnie. źródło: KWSJP: Elżbieta Baniewicz: Anna Dymna - ona to ja, 1997 |
|
|
Gnijące odpadki jedzenia, kiełkujące pestki czereśni, robaczki, które się na tych pożywkach wylęgły... źródło: KWSJP: Stefan Wysocki: Żeglarstwo śródlądowe, 1969 |
|
|
Czarne włosy spadały jej nieco na oczy, odrzuciła je wierzchem lewej dłoni, w prawej trzymała duży kosz czereśni. źródło: KWSJP: Jarosław Iwaszkiewicz: Sława i chwała. Wyd. 2. T. 1-3., 1962 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | czereśnia |
czereśnie |
|
| D. | czereśni |
czereśni |
|
| C. | czereśni |
czereśniom |
|
| B. | czereśnię |
czereśnie |
|
| N. | czereśnią |
czereśniami |
|
| Ms. | czereśni |
czereśniach |
|
| W. | czereśnio |
czereśnie |
1.c drewno
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo materiały, narzędzia i maszyny budowlane
CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł materiały używane w przemyśle
Połączenia
- drewno, meble z czereśni
Cytaty
|
Do wykonania naczynia potrzeba oczywiście drewna, najczęściej jest to z czereśni, dębowe, sosnowe lub świerkowe. źródło: NKJP: Joanna Kułakowska: Najlepiej było widać z miejsc strategicznych, Dziennik Bałtycki, 2003-07-21 |
|
|
Drewno czereśni daje się łatwo i czysto obrabiać przy pomocy większości narzędzi. źródło: Internet |
|
|
Meble z czereśni, orzecha i wiśni zrobiono na zamówienie - uwagę zwraca ich oryginalna forma. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | czereśnia |
czereśnie |
|
| D. | czereśni |
czereśni |
|
| C. | czereśni |
czereśniom |
|
| B. | czereśnię |
czereśnie |
|
| N. | czereśnią |
czereśniami |
|
| Ms. | czereśni |
czereśniach |
|
| W. | czereśnio |
czereśnie |
Inne uwagi
Zwykle lp