UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

staroczesny

Chronologizacja

1836, Ambroży Grabowski, Kraków i jego okolice, polona.pl

Odmiana

część mowy: przymiotnik

Stopień równy

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	staroczesny	staroczesny	staroczesny	staroczesne	staroczesna
D.	staroczesnego	staroczesnego	staroczesnego	staroczesnego	staroczesnej
C.	staroczesnemu	staroczesnemu	staroczesnemu	staroczesnemu	staroczesnej
B.	staroczesnego	staroczesnego	staroczesny	staroczesne	staroczesną
N.	staroczesnym	staroczesnym	staroczesnym	staroczesnym	staroczesną
Ms.	staroczesnym	staroczesnym	staroczesnym	staroczesnym	staroczesnej
W.	staroczesny	staroczesny	staroczesny	staroczesne	staroczesna

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	starocześni	starocześni	staroczesne	staroczesne
D.	staroczesnych	staroczesnych	staroczesnych	staroczesnych
C.	staroczesnym	staroczesnym	staroczesnym	staroczesnym
B.	staroczesnych	staroczesnych	staroczesnych	staroczesne
N.	staroczesnymi	staroczesnymi	staroczesnymi	staroczesnymi
Ms.	staroczesnych	staroczesnych	staroczesnych	staroczesnych
W.	starocześni	starocześni	staroczesne	staroczesne

Pochodzenie

Zob. stary I
Zob. czas I

Wyraz utworzony przez analogię do przymiotnika nowoczesny (por.)

1.a człowiek

Definicja

staromodny - taki, którego przekonania, sposób zachowania lub ubierania były charakterystyczne dla czasów wcześniejszych, a współcześnie uznawane są za przestarzałe i niepopularne

Noty o użyciu

Wyraz dawniejszy, współcześnie używany zazwyczaj z nacechowaniem książkowym lub żartobliwym na zasadzie gry językowej (jako przeciwieństwo wyrazu nowoczesny).

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	niedzisiejszy, przestarzały, starodziejowy, starodziejski, staromodny, staroświecki
	sprzeczne:	nowoczesny

Cytaty

Ja jestem trochę „staroczesny” i nie wyobrażam sobie, że można tylko słuchać muzyki w ten sposób.

źródło: Rytm jest tym, co łączy wszystko, 2017-07-28 (legalnakultura.pl)

Babcia powinna być staroczesna.

źródło: Odeta Moro: Borucka: babcia powinna być staroczesna, 2022-01-21 (onet.pl)

1.b pogląd

Definicja

właściwy osobie, której przekonania, sposób zachowania lub ubierania były charakterystyczne dla czasów wcześniejszych, a współcześnie uznawane są za przestarzałe i niepopularne

Noty o użyciu

Wyraz dawniejszy, współcześnie używany zazwyczaj z nacechowaniem książkowym lub żartobliwym na zasadzie gry językowej (jako przeciwieństwo wyrazu nowoczesny).

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Ocena i wartościowanie ➔ wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

sprzeczne:

nowoczesny

Cytaty

Staram się jeszcze w taki „staroczesny” sposób patrzeć na świat i moja materia malarska na obrazie jest właściwie bardzo tradycyjna [...].

źródło: Spotkania po zmroku, 2018-05-15 (polskieradio.pl)

Antyjudaizm - staroczesny czy nowoczesny, bez różnicy - jest zjawiskiem gatunkowo swoistym, gdyż są w w nim niezbywalnie obecne składniki, jakich nie odnajduje się w takim stężeniu w innych, najbardziej nawet skrwawionych antagonizmach plemiennych, narodowych lub wyznaniowych.

źródło: Robert Kusek: W stronę nowej wielokulturowości, 2010 (polona.pl)

A jednak w naszej relacji tkwiło coś, czego rodowód był nie tylko nowoczesny, jeśli za nowoczesną uznawać w Polsce epokę porozbiorową, lecz również staroczesny, czyli staropolski, zatem odsyłający do pierwszej Rzeczpospolitej i to raczej w jej fazie schyłkowej niż wzrostowej.

źródło: KWJP: Andrzej Mencwel: Toast na progu, 2017

2. sprzęt

Definicja

taki, który powstał lub używało się go dawniej, a dziś oceniany jest jako niezgodny ze współczesną modą lub przestarzały

Noty o użyciu

Wyraz dawniejszy, współcześnie używany zazwyczaj z nacechowaniem książkowym lub żartobliwym na zasadzie gry językowej (jako przeciwieństwo wyrazu nowoczesny).

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ jakość i intensywność

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	starodziejowy, starodziejski
	sprzeczne:	nowoczesny

Cytaty

Staroczesny aparacik, ale za to jakie kolory!

źródło: Internet: marekniedzwiecki.pl

[...] widocznie nie jesteś w stanie zrozumieć, jak wspaniałych uczuć można doznawać, przebywając wśród „staroczesnej” architektury, nawet jeśli miałaby być tylko powojenną rekonstrukcją.

źródło: Internet: skyscrapercity.com

Kiedy moja córka miała 6 lat, wiozłem ją Syrenką. Powiedziała: tato, twój samochód jest taki staroczesny. Znała słowo „nowoczesny”, ale nie „starodawny”.

źródło: Internet: instagram.com/staroczesnyzakladfotograficzny

Data ostatniej modyfikacji: 23.10.2026