UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

oby

Chronologizacja

2 połowa XV w., SStp

Pochodzenie

Połączenie przyimka o oraz by (zob.)

Definicja

książk. 
mówiący, sądząc, że byłoby dobrze, gdyby stało się to, o czym mowa w zdaniu, wyraża życzenie, by to się stało

Noty o użyciu

komentarz przyzdaniowy

Kategoria znaczeniowa

wykładnik życzenia

Pragmatyka

Używane do wyrażania życzenia.

Relacje znaczeniowe

(quasi)synonimy:  ażeby, bodaj, bodajby, by, byle, byleby, niech, niechaj, niechajże, niechby, niechże, żeby

Cytaty

Oby przykład profesora [...] nie pozostał odosobniony i oby jego podejście do zabytkowego obiektu stało się powszechne także w dobie prywatyzacji.

źródło: NKJP: Maria Irena Kwiatkowska, Marek Kwiatkowski: Znane i nieznane. Rezydencje, ludzie, wydarzenia , 2001

Oby już nigdy nie pozwolili sobie odebrać tego, co dziś własnym wysiłkiem odzyskują.

źródło: NKJP: Stanisław Barańczak: Poezja i duch uogólnienia, 1996

Obyś nigdy nie trafił do więzienia, synku – westchnęła Marianna.

źródło: NKJP: Joanna Szymczyk: Ewa i złoty kot, 2004

Oby grano ten spektakl jak najczęściej, bo to jeden z najlepszych, jakie nam serwują krakowskie sceny w ogóle!

źródło: NKJP: Pejzaż - Kulturałki: Karnawał trwa nadal, Dziennik Polski, 2002-02-09

- Oby zdążyć przed następnymi wyborami – usłyszeliśmy w biurze prasowym Sejmu.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: modyfikator deklaratywności

podklasa: operator zdaniowy

Składnia

oby _
w Zd. z Cz. cz. przesz. lub bezosob.
aglutynacja: w Zd. z Cz. cz. przesz. obligatoryjna: obym, obyś, obyśmy, obyście
ograniczenia zakresu użycia:
nie: Cz. t. rozk.
nie: Cz. cz. teraźn.
szyk: stała pozycja inicjalna w zdaniu

Frazeologizmy

oby tak dalej
Obyś / bodajbyś cudze dzieci uczył!
Data ostatniej modyfikacji: 28.03.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json