UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

skrzyć się

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł.

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: niedokonany

Tryb oznajmujący

Czas teraźniejszy

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skrzę się
skrzymy się
2 os. skrzysz się
skrzycie się
3 os. skrzy się
skrzą się

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skrzyłem się
+(e)m się skrzył
skrzyłam się
+(e)m się skrzyła
skrzyłom się
+(e)m się skrzyło
skrzyliśmy się
+(e)śmy się skrzyli
skrzyłyśmy się
+(e)śmy się skrzyły
2 os. skrzyłeś się
+(e)ś się skrzył
skrzyłaś się
+(e)ś się skrzyła
skrzyłoś się
+(e)ś się skrzyło
skrzyliście się
+(e)ście się skrzyli
skrzyłyście się
+(e)ście się skrzyły
3 os. skrzył się
skrzyła się
skrzyło się
skrzyli się
skrzyły się

bezosobnik: skrzono się

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. będę się skrzył
będę się skrzyć
będę się skrzyła
będę się skrzyć
będę się skrzyło
będę się skrzyć
będziemy się skrzyli
będziemy się skrzyć
będziemy się skrzyły
będziemy się skrzyć
2 os. będziesz się skrzył
będziesz się skrzyć
będziesz się skrzyła
będziesz się skrzyć
będziesz się skrzyło
będziesz się skrzyć
będziecie się skrzyli
będziecie się skrzyć
będziecie się skrzyły
będziecie się skrzyć
3 os. będzie się skrzył
będzie się skrzyć
będzie się skrzyła
będzie się skrzyć
będzie się skrzyło
będzie się skrzyć
będą się skrzyli
będą się skrzyć
będą się skrzyły
będą się skrzyć

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. skrzyjmy się
2 os. skrzyj się
skrzyjcie się

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. skrzyłbym się
bym się skrzył
skrzyłabym się
bym się skrzyła
skrzyłobym się
bym się skrzyło
skrzylibyśmy się
byśmy się skrzyli
skrzyłybyśmy się
byśmy się skrzyły
2 os. skrzyłbyś się
byś się skrzył
skrzyłabyś się
byś się skrzyła
skrzyłobyś się
byś się skrzyło
skrzylibyście się
byście się skrzyli
skrzyłybyście się
byście się skrzyły
3 os. skrzyłby się
by się skrzył
skrzyłaby się
by się skrzyła
skrzyłoby się
by się skrzyło
skrzyliby się
by się skrzyli
skrzyłyby się
by się skrzyły

bezosobnik: skrzono by się

bezokolicznik: skrzyć się

imiesłów przysłówkowy współczesny: skrząc się

gerundium: skrzenie się

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. skrzenie się
skrzenia się
D. skrzenia się
skrzeń się
C. skrzeniu się
skrzeniom się
B. skrzenie się
skrzenia się
N. skrzeniem się
skrzeniami się
Ms. skrzeniu się
skrzeniach się
W. skrzenie się
skrzenia się

imiesłów przymiotnikowy czynny: skrzący się

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. skrzący się
skrzący się
skrzący się
skrzące się
skrząca się
D. skrzącego się
skrzącego się
skrzącego się
skrzącego się
skrzącej się
C. skrzącemu się
skrzącemu się
skrzącemu się
skrzącemu się
skrzącej się
B. skrzącego się
skrzącego się
skrzący się
skrzące się
skrzącą się
N. skrzącym się
skrzącym się
skrzącym się
skrzącym się
skrzącą się
Ms. skrzącym się
skrzącym się
skrzącym się
skrzącym się
skrzącej się
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. skrzący się
skrzący się
skrzące się
skrzące się
D. skrzących się
skrzących się
skrzących się
skrzących się
C. skrzącym się
skrzącym się
skrzącym się
skrzącym się
B. skrzących się
skrzących się
skrzących się
skrzące się
N. skrzącymi się
skrzącymi się
skrzącymi się
skrzącymi się
Ms. skrzących się
skrzących się
skrzących się
skrzących się

Pochodzenie

psł. jьskriti sę

Odmianka fonetyczna iskrzyć się (z zanikiem nagłosowego i-), jak skra i iskra

1. światłem

Definicja

książk. 
świecąc samoistnie lub światłem odbitym, sprawiać wrażenie naprzemiennego zapalania się i gaśnięcia

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło

Relacje znaczeniowe

synonimy:  iskrzyć się, migotać, migotać się, skrzyć
hiperonimy:  błyszczeć

Połączenia

  • śnieg skrzy się; gwiazdy skrzą się
  • skrzyć się barwami, złotem
  • skrzyć się od gwiazd
  • skrzyć się w słońcu, w świetle

Cytaty

Błyszczało słońce, jaskrawo skrzyła się piaszczysta łacha, migotała blaskami i światłami sadzawka.

źródło: NKJP: Marian Pilot: Na odchodnym, 2002

Niebo nad lasem skrzyło się od gwiazd.

źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrentum, 2002

[...] choinki udekorowano nam gotowymi sanatoryjnymi girlandami i bombkami, i skrzyły się od srebra i złota.

źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998

Na bosych stopach miałem skrzące się klejnotami miękkie pantofle.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

Składnia

bez ograniczeń + skrzyć się +
(CZYM)
bez ograniczeń + skrzyć się +
(od CZEGO)

2. dowcipem

Definicja

książk. 
wyróżniać się bardzo pozytywnie na tle innych podobnych rzeczy ze względu na towarzyszenie lub możliwość wytwarzania silnych emocji lub innych efektów, odczuć

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  iskrzyć, skrzyć

Połączenia

  • skrzyć się dowcipem, humorem
  • skrzyć się od dowcipu

Cytaty

Recenzje skrzą się dowcipem wysokiego lotu, bo piekielna inteligencja pozwalała mu na wyrafinowaną kpinę, a nie na tanie żarty.

źródło: NKJP: Helena Zaworska: Wesołe życie Karola, Gazeta Wyborcza, 1995-12-04

Ta kreskówka zapowiada się na hit lata. Nie tylko występują w niej szalenie oryginalne zwierzaki, ale i dialogi skrzą się humorem [...].

źródło: NKJP: (kap): Skok przez płot, Dziennik Polski, 2006-06-23

Przedstawienie, które przygotowali górale ze Stowarzyszenia, skrzyło się od dowcipnych dialogów i żartów.

źródło: NKJP: BZ: Wieści z New Jersey, Tygodnik Podhalański nr 3, 1999

W warstwie muzycznej kompozytor doskonale połączył [...] skrzące się od ozdobników arie z prostotą ludowych piosenek.

źródło: NKJP: Katarzyna K. Gardzina: Zapraszamy do świata opery, Włochy — Miasto Ogród nr 2, 1998

Składnia

bez ograniczeń + skrzyć się +
CZYM
bez ograniczeń + skrzyć się +
od CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 22.02.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json