Chronologizacja
Na podstawie indeksu haseł.
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: niedokonany
Tryb oznajmujący
Czas teraźniejszy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
skrzę się |
skrzymy się |
|||
| 2 os. |
skrzysz się |
skrzycie się |
|||
| 3 os. |
skrzy się |
skrzą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
skrzyłem się +(e)m się skrzył |
skrzyłam się +(e)m się skrzyła |
skrzyłom się +(e)m się skrzyło |
skrzyliśmy się +(e)śmy się skrzyli |
skrzyłyśmy się +(e)śmy się skrzyły |
| 2 os. |
skrzyłeś się +(e)ś się skrzył |
skrzyłaś się +(e)ś się skrzyła |
skrzyłoś się +(e)ś się skrzyło |
skrzyliście się +(e)ście się skrzyli |
skrzyłyście się +(e)ście się skrzyły |
| 3 os. |
skrzył się |
skrzyła się |
skrzyło się |
skrzyli się |
skrzyły się |
bezosobnik: skrzono się
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
będę się skrzył będę się skrzyć |
będę się skrzyła będę się skrzyć |
będę się skrzyło będę się skrzyć |
będziemy się skrzyli będziemy się skrzyć |
będziemy się skrzyły będziemy się skrzyć |
| 2 os. |
będziesz się skrzył będziesz się skrzyć |
będziesz się skrzyła będziesz się skrzyć |
będziesz się skrzyło będziesz się skrzyć |
będziecie się skrzyli będziecie się skrzyć |
będziecie się skrzyły będziecie się skrzyć |
| 3 os. |
będzie się skrzył będzie się skrzyć |
będzie się skrzyła będzie się skrzyć |
będzie się skrzyło będzie się skrzyć |
będą się skrzyli będą się skrzyć |
będą się skrzyły będą się skrzyć |
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
skrzyjmy się |
|
| 2 os. |
skrzyj się |
skrzyjcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
skrzyłbym się bym się skrzył |
skrzyłabym się bym się skrzyła |
skrzyłobym się bym się skrzyło |
skrzylibyśmy się byśmy się skrzyli |
skrzyłybyśmy się byśmy się skrzyły |
| 2 os. |
skrzyłbyś się byś się skrzył |
skrzyłabyś się byś się skrzyła |
skrzyłobyś się byś się skrzyło |
skrzylibyście się byście się skrzyli |
skrzyłybyście się byście się skrzyły |
| 3 os. |
skrzyłby się by się skrzył |
skrzyłaby się by się skrzyła |
skrzyłoby się by się skrzyło |
skrzyliby się by się skrzyli |
skrzyłyby się by się skrzyły |
bezosobnik: skrzono by się
bezokolicznik: skrzyć się
imiesłów przysłówkowy współczesny:
skrząc się
gerundium: skrzenie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | skrzenie się |
skrzenia się |
| D. | skrzenia się |
skrzeń się |
| C. | skrzeniu się |
skrzeniom się |
| B. | skrzenie się |
skrzenia się |
| N. | skrzeniem się |
skrzeniami się |
| Ms. | skrzeniu się |
skrzeniach się |
| W. | skrzenie się |
skrzenia się |
imiesłów przymiotnikowy czynny: skrzący się
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | skrzący się |
skrzący się |
skrzący się |
skrzące się |
skrząca się |
| D. | skrzącego się |
skrzącego się |
skrzącego się |
skrzącego się |
skrzącej się |
| C. | skrzącemu się |
skrzącemu się |
skrzącemu się |
skrzącemu się |
skrzącej się |
| B. | skrzącego się |
skrzącego się |
skrzący się |
skrzące się |
skrzącą się |
| N. | skrzącym się |
skrzącym się |
skrzącym się |
skrzącym się |
skrzącą się |
| Ms. | skrzącym się |
skrzącym się |
skrzącym się |
skrzącym się |
skrzącej się |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | skrzący się |
skrzący się |
skrzące się |
skrzące się |
| D. | skrzących się |
skrzących się |
skrzących się |
skrzących się |
| C. | skrzącym się |
skrzącym się |
skrzącym się |
skrzącym się |
| B. | skrzących się |
skrzących się |
skrzących się |
skrzące się |
| N. | skrzącymi się |
skrzącymi się |
skrzącymi się |
skrzącymi się |
| Ms. | skrzących się |
skrzących się |
skrzących się |
skrzących się |
Pochodzenie
psł. jьskriti sę
Odmianka fonetyczna iskrzyć się (z zanikiem nagłosowego i-), jak skra i iskra
1. światłem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kolory i światło
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | iskrzyć się, migotać, migotać się, skrzyć | |
| hiperonimy: | błyszczeć |
Połączenia
- śnieg skrzy się; gwiazdy skrzą się
- skrzyć się barwami, złotem
- skrzyć się od gwiazd
- skrzyć się w słońcu, w świetle
Cytaty
|
Błyszczało słońce, jaskrawo skrzyła się piaszczysta łacha, migotała blaskami i światłami sadzawka. źródło: NKJP: Marian Pilot: Na odchodnym, 2002 |
|
|
Niebo nad lasem skrzyło się od gwiazd. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Narrentum, 2002 |
|
|
[...] choinki udekorowano nam gotowymi sanatoryjnymi girlandami i bombkami, i skrzyły się od srebra i złota. źródło: NKJP: Henryk Grynberg: Życie ideologiczne, osobiste, codzienne i artystyczne, 1998 |
|
|
Na bosych stopach miałem skrzące się klejnotami miękkie pantofle. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003 |
Składnia
|
+ | skrzyć się | + |
(CZYM)
|
|
+ | skrzyć się | + |
(od CZEGO)
|
2. dowcipem
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające
Połączenia
- skrzyć się dowcipem, humorem
- skrzyć się od dowcipu
Cytaty
|
Recenzje skrzą się dowcipem wysokiego lotu, bo piekielna inteligencja pozwalała mu na wyrafinowaną kpinę, a nie na tanie żarty. źródło: NKJP: Helena Zaworska: Wesołe życie Karola, Gazeta Wyborcza, 1995-12-04 |
|
|
Ta kreskówka zapowiada się na hit lata. Nie tylko występują w niej szalenie oryginalne zwierzaki, ale i dialogi skrzą się humorem [...]. źródło: NKJP: (kap): Skok przez płot, Dziennik Polski, 2006-06-23 |
|
|
Przedstawienie, które przygotowali górale ze Stowarzyszenia, skrzyło się od dowcipnych dialogów i żartów. źródło: NKJP: BZ: Wieści z New Jersey, Tygodnik Podhalański nr 3, 1999 |
|
|
W warstwie muzycznej kompozytor doskonale połączył [...] skrzące się od ozdobników arie z prostotą ludowych piosenek. źródło: NKJP: Katarzyna K. Gardzina: Zapraszamy do świata opery, Włochy — Miasto Ogród nr 2, 1998 |
Składnia
|
+ | skrzyć się | + |
CZYM
|
|
+ | skrzyć się | + |
od CZEGO
|