UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

przekład

Chronologizacja

1410, SStp
Inne znaczenie: 'rodzaj pługa lub odkładnica u pługa'

Pochodzenie

Kalka łac. translātiō; rzeczownik odczasownikowy od przedrostkowego przekładać (tekst); zob. kłaść

1.a czynność tłumaczenia

Definicja

tłumaczenie tekstu z jednego języka na drugi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka nazwy działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język języki świata

Relacje znaczeniowe

synonimy:  tłumaczenie, translacja

Połączenia

  • automatyczny przekład; przekład artystyczny, filologiczny, literacki, poetycki
  • przekład słowa, tekstu; dzieł, imion
  • przekład z języka jakiegoś
  • przekład i opracowanie, przekład i reżyseria; wybór i przekład
  • dziedzina, metoda, proces, próba, sposób, studium, sztuka, teoria; jakość, ocena; błędy przekładu
  • praca nad przekładem
  • wiersz w przekładzie
  • dokonać przekładu
  • pracować nad przekładem

Cytaty

Żarliwy chrześcijanin, powrócił do przerwanej pracy tłumacza i bez reszty zajął się przekładem Ewangelii św. Jana na język Mohawków.

źródło: NKJP: Zbigniew Teplicki: Wielcy Indianie Ameryki Północnej, 1994

Testy te - nawet po dokonaniu przekładu z języka oryginału na język kraju, w którym mają być użyte - nie będą przystawały do nowych warunków kulturowych [...].

źródło: NKJP: Jerzy Brzeziński: Metodologia badań psychologicznych, 1997

Na temat tłumaczenia tekstów prawniczych [...] często wypowiada się Danuta Kierzkowska [...], dowodząc że także przekład tekstów nieliterackich jest działalnością twórczą, sztuką.

źródło: NKJP: Anna Bednarczyk: Wybory translatorskie, 1999

Stosował w praktyce dwie metody translatorskie, metodę przekładu artystycznego oraz mechanicznego.

źródło: NKJP: Zofia Teresa Orłoś: Czeskie odrodzenie narodowe i językowe, 2000

Wśród absolwentów filologii bardzo niewielu zajmuje się przekładem literackim, są bardziej intratne sposoby wykorzystania znajomości mało popularnych języków.

źródło: NKJP: Piotr Bratkowski, Magazyn nr 8 dodatek do Gazety Wyborczej nr 47, 1994-02-25

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przekład
przekłady
D. przekładu
przekładów
C. przekładowi
przekładom
B. przekład
przekłady
N. przekładem
przekładami
Ms. przekładzie
przekładach
W. przekładzie
przekłady

Inne uwagi

Zwykle lp

1.b rezultat

Definicja

nowa wersja tekstu, która powstała w wyniku przetłumaczenia go z jednego języka na drugi

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka literatura

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język języki świata

Relacje znaczeniowe

synonimy:  tłumaczenie
antonimy:  oryginał
hiperonimy:  tekst

Połączenia

  • angielski, niemiecki, polski...; dobry, doskonały, piękny, świetny, wyśmienity, znakomity; zły; dokładny, dosłowny, kongenialny, wierny; dowolny, luźny, niedokładny, swobodny; klasyczny, nowy, średniowieczny, współczesny przekład; przekład floriański, krakowski, puławski; przekłady biblijne, psałterzowe
  • pierwszy przekład
  • przekład antyfony, bajki, Biblii, Ewangelii, hymnu, książki, księgi, piosenki, Pisma Świętego, powieści, Psałterza, tekstu, wiersza; literatury, poezji, sztuki; dzieł, pieśni, psalmów, utworów; autorstwa czyjegoś
  • przekład prozą, wierszem
  • przekład z języka jakiegoś; z oryginału; z literatury jakiejś, z poezji jakiejś
  • przekład na gwarę, na język jakiś
  • przekład i komentarz, przekład i posłowie, przekład i wstęp; oryginał i przekład
  • autor, krytyk, odbiorca; język, polszczyzna; jednostka, podstawa, tekst, wersja, wydanie; krytyka; ekwiwalencja przekładu; tom, wybór; ilość, liczba przekładów
  • dedykacja, wstęp do przekładu
  • przekład brzmi, ukazał się
  • korzystać z przekładu
  • cytować w przekładzie

Cytaty

Tu, w drukarni Kawieczyńskich, zaczął się ukazywać nowy przekład Biblii zwanej nieświeską.

źródło: NKJP: Jerzy Ziomek: Renesans, 1995

Pierwszy wybór przekładów, rozmaitego autorstwa, ukazał się jako Selected Poems [...].

źródło: NKJP: Czesław Miłosz: Poezje wybrane, 1996

W języku przekładu jest sporo archaizmów, ale stosunkowo rzadko trafiają się pożyczki z języka rosyjskiego.

źródło: NKJP: Zofia Teresa Orłoś: Czeskie odrodzenie narodowe i językowe, 2000

TV nie tylko masowo kopiuje zagraniczne programy rozrywkowe, ale i emituje w przekładach na języki narodowe dokumentacje z sąsiednich krajów [...].

źródło: NKJP: Adam Krzemiński: Babel przez kabel, 2000

Można zatem przyjąć, iż polski tłumacz korzystał z przekładu czeskiego zawierającego zwrot w twe mladosti, lub też [...] posługiwał się równolegle podstawą łacińską oraz jej czeskim przekładem.

źródło: NKJP: Roman Mazurkiewicz: Polskie średniowieczne pieśni maryjne. Studia filologiczne, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przekład
przekłady
D. przekładu
przekładów
C. przekładowi
przekładom
B. przekład
przekłady
N. przekładem
przekładami
Ms. przekładzie
przekładach
W. przekładzie
przekłady

Skróty

przekł.

2. między systemami znaków

Definicja

wyrażenie jakiejś treści za pomocą środków należących do innej dziedziny niż ta, z której czerpano pierwotnie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Język

Połączenia

  • przekład intersemiotyczny
  • przekład na język czegoś

Cytaty

Spektakl wyreżyserowany przez Mikołaja Grabowskiego jest niemal dosłownym przekładem tej powieści na język teatru.

źródło: NKJP: Programy, 2001

W naszej redakcji o (nie)możności przekładu mowy wiązanej na język obrazu dyskutowali dwaj poeci: Józef Baran i Andrzej Warzecha.

źródło: NKJP: Dwa zajazdy na Litwie, Dziennik Polski, 1999-11-19

[...] (por. np. książkę Krystyny Pisarkowej Pragmatyka przekładu. Przypadki poetyckie, gdzie sporo miejsca poświęcono przekładowi intersemiotycznemu, związkom muzyki i tekstu werbalnego).

źródło: NKJP: Małgorzata Kita: Relacje transtekstualne wywiadu prasowego, 2001

Żaden ważny program informacyjno-edukacyjny [...] nie ma przekładu na język migowy.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 31.07.1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. przekład
przekłady
D. przekładu
przekładów
C. przekładowi
przekładom
B. przekład
przekłady
N. przekładem
przekładami
Ms. przekładzie
przekładach
W. przekładzie
przekłady

Inne uwagi

Zwykle lp

Frazeologizmy

wolne tłumaczenie
wolny przekład
Data ostatniej modyfikacji: 10.01.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json