UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

kpina

Chronologizacja

2 połowa XVIII w., Bańk

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. kpina
 kpiny
D. kpiny
 kpin
C. kpinie
 kpinom
B. kpinę
 kpiny
N. kpiną
 kpinami
Ms. kpinie
 kpinach
W. kpino
 kpiny

Pochodzenie

Zob. kiep

1. w czyimś głosie

Definicja

słowa lub zachowanie wyrażające negatywne nastawienie do jakiejś osoby i chęć dokuczenia jej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie wola, postawy, nastawienie człowieka wobec świata i życia

Relacje znaczeniowe

synonimy:  drwina, podrwinki, prześmiech

Połączenia

  • delikatna, lekka, łagodna; czysta, istna, jawna, zwykła; bolesna, cyniczna, okrutna, ostra, wielka, zjadliwa; ukryta kpina; bezlitosne, nieustanne, niewybredne kpiny
  • kpina i szyderstwo; kpiny i docinki, kpiny i żarty
  • obiekt, przedmiot kpin
  • powód do kpin
  • obawa przed kpiną
  • robić kpiny z czegoś
  • odpowiedzieć/odpowiadać kpiną
  • narazić/narażać się na kpinę

Cytaty

- Skąd się wziąłeś na naszej wyspie?.
- To wasza ta wyspa? - w głosie obcego zabrzmiała kpina .
- Naturalnie, że nasza! Bo myśmy ją odkryli i zawsze tu przychodzimy.

źródło: NKJP: Irena Jurgielewiczowa: Ten obcy, 1961

Człowiek ten jest przekonany, że „bycie kimś” wymaga od niego maksimum dostojeństwa. Efekt jego zachowania przynosi jednak skutki odwrotne od zamierzonych. Chce być autorytetem, osobą wzbudzającą powszechny respekt, a staje się obiektem kpin i żartów.

źródło: NKJP: A.M.: W pracy, Mazowieckie To i Owo, 2001-08-01

Hirszel nie obrażał się nigdy, choć często bywał tematem złośliwych kpin i docinków.

źródło: NKJP: Stanisław Zieliński: W stronę Pysznej, 2008

W niedzielę, dla podkreślenia swej pozycji, maszerowała do kościoła w miejskich sukniach i w kapeluszu z gęstą woalką, zasłaniającą górną część twarzy. Kapelusz był przedmiotem bezlitosnych kpin.

źródło: NKJP: Zdzisław Morawski: Gdzie ten dom, gdzie ten świat, 1994

Składnia

bez ograniczeń + kpina +
(z KOGO/CZEGO)

2. ze sprawiedliwości

Definicja

pejorat. 
działanie, które mówiący uważa za jawne lekceważenie lub zaprzeczenie tego, o czym mowa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Ocena i wartościowanie słownictwo oceniające

Relacje znaczeniowe

synonimy:  drwina

Połączenia

  • kpina z demokracji, z prawa, z wymiaru sprawiedliwości
  • coś stanowi kpinę
  • coś jest kpiną
  • coś zakrawa na kpinę; uznać coś za kpinę

Cytaty

Po rozprawach sądowych, stanowiących kpiny z prawa ( w większości wypadków odbywały się one przy drzwiach zamkniętych, a oskarżeni nie mieli obrońców), wielu skazano na kary śmierci, pozostałych - na kary długoletniego więzienia.

źródło: NKJP: JUR:Listy bez adresu, Zbrodniarze z orderami, Słowo Powszechne nr 248 , 1981

[...] „nie przystoi, aby władza wykonawcza narzucała swój punkt widzenia władzy prawodawczej” . „To kpina z demokracji. Prymat egzekutywy nad legislaturą to praktyka bolszewicka” - oświadczają senatorowie.

źródło: NKJP: Jolanta Koral: UW kpi z demokracji?, Gazeta Wyborcza, 1999-01-29

Publikowanie karykatur najważniejszego dla muzułmanów proroka jest uderzeniem w samo sedno naszej religii. To kpina z tego, co dla nas najświętsze, zagranie na najbardziej subtelnych strunach naszej religijności.

źródło: NKJP: Alicja Giedroyć: Przepraszają mnie za Polskę, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2006-02-11

To, co działo się przy uchwalaniu tego dokumentu, zakrawało na kpinę.

źródło: NKJP: (dag): Nie było poprawek, Dziennik Łódzki, 2006-02-17

To, że wymiar sprawiedliwości zajmuje się politycznymi dowcipami, stanowi kpinę z demokratycznego państwa.

źródło: NKJP: Marek Beylin: Obyczaje, Gazeta Wyborcza, 1997-03-13

Składnia

bez ograniczeń + kpina +
z CZEGO
Data ostatniej modyfikacji: 16.01.2017
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN