UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

szczypta

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł

Pochodzenie

Zob. szczypać

1. soli

Definicja

bardzo mała ilość czegoś sypkiego odmierzona przez wzięcie tego palcami

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

porcja

Połączenia

duża, mała, niewielka, spora; dodatkowa szczypta
szczypta cukru, cynamonu, gałki muszkatołowej, imbiru, kminku, majeranku, pieprzu, przypraw, soli, szafranu; tabaki, tytoniu; popiołu; ziemi
dodać, wsypać szczyptę
posypać szczyptą
doprawiony szczyptą
dodać, sypać po szczypcie

Cytaty

200 g twarożku ziarnistego (może być też zwyczajny biały ser) mieszam z pół łyżki stołowej curry, dwoma łyżeczkami miodu, odrobiną oliwy, łyżeczką siekanego szczypiorku, dwoma szczyptami soli i taką samą ilością pieprzu.

źródło: NKJP: Kurt Scheller: Prosto i pysznie, czyli jogurt i klopsiki, Gazeta Wyborcza, 1997-07-18

Teraz wysypuje kaszę i czekając, aż przestygnie, obsmaża krótko w maśle cykorię ze szczyptą cukru i soli oraz garstką siekanego koperku.

źródło: NKJP: Piotr Bikont: Między nożem a widelcem, 1995-12-08

Ciasto robić następującym sposobem: zrobić dołek w mące, włożyć kawałeczek wymytego i odważonego masła, wbić dwa jaja, wsypać szczyptę soli, zarobić wszystko razem i dolać tyle studziennej wody, aby ciasto było miernie tęgie, pulchne i dało się dobrze wałkować, nie przylegając do wałka.

źródło: NKJP: AMK: Ciasto francuskie, Dziennik Polski, 2003-03-01

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szczypta	szczypty
D.	szczypty	szczypt

C.	szczypcie	szczyptom
B.	szczyptę	szczypty
N.	szczyptą	szczyptami
Ms.	szczypcie	szczyptach
W.	szczypto	szczypty

Składnia

szczypta

CZEGO

2. wyobraźni

Definicja

bardzo mała ilość czegoś niematerialnego

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Ilość, liczby i liczenie ogólne określenia ilości

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	gram, kruszyna, krztyna, łut, ździebełko I, źdźbło
	hiperonimy:	odrobina

Połączenia

szczypta wyobraźni, szaleństwa, przesady, perwersji, romantyzmu; humoru, ironii; goryczy, melancholii, nadziei, niepewności, żalu; optymizmu; rozsądku, prawdy, przyzwoitości; obiektywizmu; ryzyka; sensacji; snobizmu; historii, poezji, metafizyki
pozbawiony szczypty
doprawiony, okraszony, przyprawiony, zaprawiony szczyptą

Cytaty

	Generalnie jednak życie bez szczypty humoru jest szare i monotonne. źródło: NKJP: Wojciech Warecki, Marek Warecki, Polityka, 2007-10-27
	Wykwintne słowo otoczone wytrawną muzyką i doprawione szczyptą żartu, a wszystko po to, by uraczyć widza, który w piątkowy wieczór zabłądzi na teatralną widownię. źródło: NKJP: (AMS): Piątkowe uczty z humorem, Dziennik Polski, 2005-05-07
	Było w tych malarskich pokazach trochę samochwalstwa, była szczypta pożytecznego snobizmu, generalnie jednak stanowiły coś w rodzaju artystycznej rywalizacji. źródło: NKJP: Podróżnicy, Dziennik Polski, 2002-10-23
	Wprawdzie ten ostatni po latach przyznał - nie bez szczypty kokieterii - że nigdy nie pragnął być idolem, a dawne ekstrawagancje, nie tak przecież skrajne, nie tylko w zestawieniu z zagranicznymi przykładami, wynikały raczej z chęci zamanifestowania własnej odrębności, prawa do autokreacji, także poza estradą. źródło: NKJP: Roman Radoszewski: Czesław Niemen: kiedy się dziwić przestanę..., 2004

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	szczypta	szczypty
D.	szczypty	szczypt

C.	szczypcie	szczyptom
B.	szczyptę	szczypty
N.	szczyptą	szczyptami
Ms.	szczypcie	szczyptach
W.	szczypto	szczypty

Składnia

szczypta

CZEGO

Data ostatniej modyfikacji: 30.01.2026