Chronologizacja
1.a pojemnik
Definicja
Pochodzenie
psł. *košь 'plecione naczynie lub urządzenie'
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | pojemnik |
Połączenia
- pełny czegoś, pusty; duży, ogromny; wiklinowy kosz; kosz piknikowy; wielkanocny
- kosz dla zwierząt; kosz z wikliny
- kosz na bieliznę, na dary, na produkty, na zakupy
- kosz z kwiatami; z owocami, z wędliną, z żywnością; z ziemią
- koszyczek i kosz; kufer i kosz; pojemnik i kosz; pokarm (dla zwierząt) i kosz
- dno; zawartość kosza
- kobieta z koszem
- dźwigać, nieść; przygotować; wręczać kosz z czymś; wyplatać kosze
- włożyć/wkładać, zbierać coś do kosza
- nieść coś w koszu
Cytaty
|
Na jarmarku i targu można było także nabyć wyroby wytwarzane w gospodarstwach wiejskich (np. kosze wiklinowe, kilimy). źródło: NKJP: Andrzej Chwalba: Obyczaje w Polsce, 2005 |
|
|
Wierni […] mogli do skarbon wrzucić datki pieniężne; do kosza zaś włożyć paczki z żywnością, która znajdzie się na świątecznym stole ubogich. źródło: NKJP: Pomoc jak opłatek, Dziennik Polski – Miechów, 2002-12-16 |
|
|
Uczestnicy korowodu nieśli z sobą wieńce wyplecione z tegorocznych zbóż oraz kosze z owocami. źródło: NKJP: /szyp/: Powiatowe dożynki, Echo Dnia, 2005-09-09 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kosz |
kosze |
|
| D. | kosza |
koszy rzadziej koszów |
|
| C. | koszowi |
koszom |
|
| B. | kosz |
kosze |
|
| N. | koszem |
koszami |
|
| Ms. | koszu |
koszach |
|
| W. | koszu |
kosze |
1.b zawartość
Definicja
Pochodzenie
psł. *košь 'plecione naczynie lub urządzenie'
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku
Połączenia
- kosz kwiatów, róż; bułek, chleba, grzybów, jabłek, jaj, owoców, ryb, słodyczy; obfitości; bielizny
- nieść; wręczać; otrzymać kosz czegoś
Cytaty
|
Matka wychodzi do pracy i rzuca: w sypialni jest kosz bielizny, proszę uprasować. źródło: NKJP: Ewa Winnicka: Pani kupuje nianię, Polityka, 2004 |
|
|
Zespół otrzymał kilka koszy kwiatów, wiele życzeń i gratulacji. źródło: NKJP: /CuK/: Jubileuszowy koncert, Echo Dnia, 2004-12-12 |
|
|
Do „Lata” zaczęły napływać kosze listów od słuchaczy. źródło: NKJP: Magdalena Grochowska, Gazeta Wyborcza, 1996-08-28 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kosz |
kosze |
|
| D. | kosza |
koszy rzadziej koszów |
|
| C. | koszowi |
koszom |
|
| B. | kosz |
kosze |
|
| N. | koszem |
koszami |
|
| Ms. | koszu |
koszach |
|
| W. | koszu |
kosze |
Składnia
|
+ | kosz | + |
CZEGO
|
2. na śmieci
Definicja
Pochodzenie
Od: kosz w znacz. 'pojemnik'
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka sprzęty domowe i przedmioty codziennego użytku
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | śmietnik |
Połączenia
- metalowy, plastikowy; pełny; miejski, uliczny kosz
- kosz do śmieci
- kosz na odpadki, na śmieci
- ławki i kosze, worki i kosze
- śmieci w koszu
- kosz stoi gdzieś; kosze pojawiły się gdzieś
- niszczyć, dewastować; opróżnić/opróżniać kosze
- iść, pójść, powędrować, trafić/trafiać, wędrować; nadawać się; wrzucić, wyrzucić coś do kosza; wyciągnąć coś z kosza; wywozić śmieci z kosza
- lądować, wylądować; grzebać; znaleźć coś w koszu
Cytaty
|
Moja Matka, starsza pani mieszkająca w powiatowym miasteczku na Lubelszczyźnie, opróżnia kosz ze śmieciami raz w tygodniu. źródło: NKJP: Wiktoria Sobczyk: Edukacja ekologiczna i prozdrowotna, 2000 |
|
|
Ponadto, zwłaszcza w niedziele, ulica była zupełnie zaśmiecona, po tym jak młodzież po sobotnich zabawach wracała do domów i wywracała kosze pełne śmieci. źródło: NKJP: (GM): Zatorska bez koszy, Dziennik Polski - Podbeskidzie, 2001-02-02 |
|
|
Ich cechą wspólną okazało się również to, że po roku ujawniał się brak pokrycia finansowego i plany prędzej czy później lądowały w politycznym koszu na śmieci. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 1999-12-15 |
|
|
Projekty ustaw nadają się tylko do kosza. źródło: NKJP: Anna Niedzielska: Fiskus się gotuje, Echo Dnia, 2007-03-03 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kosz |
kosze |
|
| D. | kosza |
koszy rzadziej koszów |
|
| C. | koszowi |
koszom |
|
| B. | kosz |
kosze |
|
| N. | koszem |
koszami |
|
| Ms. | koszu |
koszach |
|
| W. | koszu |
kosze |
3. folder
Definicja
Pochodzenie
ang. trash bin 'kosz na śmieci'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny komputery/informatyka
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | folder |
Połączenia
- systemowy kosz
- kosz na pulpicie
- ikona kosza
- przenieść coś (pliki) do kosza; usuwać coś (pliki) z kosza
Cytaty
|
Czasami nieprzemyślana czy przypadkowa komenda Usuń pozbawia nas nagle potrzebnego pliku. Nie ma większego problemu, jeżeli wyląduje w systemowym koszu. źródło: NKJP: Andrzej Pająk: Mądry Polak po szkodzie, prasa, 2002 |
|
|
Jeżeli zauważymy znaczne spowolnienie pracy systemu, np. podczas usuwania dużej liczby plików z kosza, warto zoptymalizować pracę wirtualnej pamięci podręcznej. źródło: NKJP: Dariusz Hałas: Oprogramowanie pod kontrolą, prasa, 2001 |
|
|
Gdy przydarzy nam się usunąć ikonę kosza z Pulpitu, w bardzo prosty sposób możemy ją przywrócić. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kosz |
kosze |
|
| D. | kosza |
koszy rzadziej koszów |
|
| C. | koszowi |
koszom |
|
| B. | kosz |
kosze |
|
| N. | koszem |
koszami |
|
| Ms. | koszu |
koszach |
|
| W. | koszu |
kosze |
4. w urządzeniach
Definicja
Pochodzenie
Od: kosz w znacz. 'pojemnik'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn
Połączenia
- dolny, górny kosz (zmywarki); kosz osadowy; zasypowy
- kosz betoniarki, kosiarki, zmywarki
- betoniarka, kosiarka, zmywarka z jakimś koszem
- opuszczać, podnosić kosz betoniarki
Cytaty
|
Podniesienie i opuszczenie kosza betoniarki powinno być poprzedzone przez operatora sygnałem umownym. źródło: NKJP: Kancelaria Prezesa Rady Ministrów, Dz. U. z 1972 r. Nr 13, poz. 93 |
|
|
[…] W przypadku betoniarki o wymuszonym ruchu należy najpierw dokładnie przemieszać kruszywo z cementem […]. Kruszywo wprowadza się koszem zasypowym lub transporterem taśmowym. źródło: NKJP: Zygmunt Jamroży: Beton i jego technologie, 2000 |
|
|
Dołączając do kosiarki 55-litrowy kosz, możemy łatwo zebrać ściętą i zmieloną trawę, a następnie wykorzystać ją jako materiał kompostowy. źródło: NKJP: Piękny trawnik, Dziennik Polski – Dom, 2004-02-04 |
|
|
Standardowe zmywarki wyposażone są w dwa kosze, mieszczące od ośmiu do 12 nakryć. źródło: NKJP: Dariusz Jędrzejewski, Gazeta Wyborcza – Dom, 1999-02-10 |
|
|
Następuje rozkład cyjanków i wydzielanie z roztworu metali, które zatrzymywane są w wyjmowanym koszu osadowym 8 pokrytym tkaniną filtracyjną. źródło: NKJP: Bronisław Bartkiewicz: Oczyszczanie ścieków przemysłowych, 2002 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kosz |
kosze |
|
| D. | kosza |
koszy rzadziej koszów |
|
| C. | koszowi |
koszom |
|
| B. | kosz |
kosze |
|
| N. | koszem |
koszami |
|
| Ms. | koszu |
koszach |
|
| W. | koszu |
kosze |
5. z koksem
Definicja
Pochodzenie
Od: kosz w znacz. 'pojemnik'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Energia źródła energii
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny rodzaje urządzeń i maszyn
Połączenia
- metalowy, żelazny; koksowy, żarowy; wypełniony węglami kosz
- kosz z koksem
Cytaty
|
Kiedy nadchodził prawdziwy mróz, tężało powietrze, z zaprzężonych do sanek koni biły chmury pary, a na ulicach, w metalowych koszach, płonął koks. źródło: NKJP: Śnieg i mróz, Dziennik Polski – Pejzaż, 2003-12-27 |
|
|
Przed płaską, modernistyczną willą [...] dwóch granatowych policjantów grzało sobie ręce pod koszem z płonącym koksem. źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 2000 |
|
|
Z pogrzebaczem i szczypcami zbliżył się zamiatacz do posterunku, [...] potrząsnął oburącz koszem i koks począł dymić potrzaskując głośno. źródło: NKJP: Bogdan Wojdowski: Chleb rzucony umarłym, 1975 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kosz |
kosze |
|
| D. | kosza |
koszy rzadziej koszów |
|
| C. | koszowi |
koszom |
|
| B. | kosz |
kosze |
|
| N. | koszem |
koszami |
|
| Ms. | koszu |
koszach |
|
| W. | koszu |
kosze |
6. pod balonem
Definicja
Pochodzenie
Od: kosz w znacz. 'pojemnik'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport powietrzny
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | gondola |
Połączenia
- kosz balonu
- kosz od balonu
- kosz pod balonem; kosz z pasażerami
- balon z koszem
- osoby w koszu
- wsiąść do kosza; wychylać się; wypaść z kosza
- siedzieć w koszu
Cytaty
|
Z kosza jednego balonu wychyla się osobnik w meloniku i sypie kwiaty w kierunku swojej damy. źródło: NKJP: Wisława Szymborska, Gazeta Wyborcza - Książki, 1997-11-18 |
|
|
Świętego Mikołaja, siedzącego w koszu wielkiego balonu, zobaczyły przedszkolaki, które wczoraj przyszły do Miejskiego Domu Kultury w Stalowej Woli. źródło: NKJP: /ZS/: Święty Mikołaj przyleciał do dzieci balonem, Echo Dnia, 2006-12-12 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kosz |
kosze |
|
| D. | kosza |
koszy rzadziej koszów |
|
| C. | koszowi |
koszom |
|
| B. | kosz |
kosze |
|
| N. | koszem |
koszami |
|
| Ms. | koszu |
koszach |
|
| W. | koszu |
kosze |
7. plażowy
Definicja
Pochodzenie
Od: kosz w znacz. 'pojemnik'
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny urlop i wypoczynek
Połączenia
- plażowy kosz
- kosz do opalania
- domek i kosz, kabina i kosz; krzesło i kosz, leżak i kosz; natrysk i kosz
- rozstawić kosze
- siedzieć, usiąść w koszu
Cytaty
|
Wreszcie odsłoniła się ich oczom plaża De la Source [...]; wiatr poprzewracał kosze plażowe, które rozstawiono na piasku [...]. źródło: NKJP: Jerzy Sosnowski: Prąd zatokowy, 2003 |
|
|
Sierpień nad morzem. Matka […] zupełnie brązowa po dwumiesięcznym wylegiwaniu się na plaży. Ojciec w koszu czyta książkę […]. źródło: NKJP: Krystyna Kofta: Wielką miłość tanio sprzedam, 2003 |
|
|
Wyszliśmy na piasek plaży, gdzieniegdzie stały kosze do opalania, w jednym z nich usiedliśmy. źródło: NKJP: Bartosz Siemaszko, Tomasz Krzyżanowski: Wachta długa jak życie (cz. 2), prasa, 1999 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kosz |
kosze |
|
| D. | kosza |
koszy rzadziej koszów |
|
| C. | koszowi |
koszom |
|
| B. | kosz |
kosze |
|
| N. | koszem |
koszami |
|
| Ms. | koszu |
koszach |
|
| W. | koszu |
kosze |
8. przyczepa
Definicja
Pochodzenie
Od: kosz w znacz. 'pojemnik'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy
Połączenia
- kosz motocykla
- motocykl z koszem
Cytaty
|
Willmann […] poszedł w kierunku motocykla. Kiedy sadowił się w koszu, Kloss zobaczył jego twarz. źródło: NKJP: Andrzej Zbych (Andrzej Szypulski, Zbigniew Safjan): Stawka większa niż życie, 2000 |
|
|
[…] Z boku parkował wojskowy gazik, jakiś poobijany trabant i milicyjny motocykl z koszem. źródło: NKJP: Janusz Płoński, Maciej Rybiński: Góralskie tango, 1978 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kosz |
kosze |
|
| D. | kosza |
koszy rzadziej koszów |
|
| C. | koszowi |
koszom |
|
| B. | kosz |
kosze |
|
| N. | koszem |
koszami |
|
| Ms. | koszu |
koszach |
|
| W. | koszu |
kosze |
9. na wysięgniku
Definicja
Pochodzenie
Od: kosz w znacz. 'pojemnik'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn
Połączenia
- strażacki kosz; kosz drabinowy, ratunkowy
- kosz drabiny, dźwigu, podnośnika
- kosz od drabiny
- kosz na drabinie, na wysięgniku
- drabina, podnośnik, wysięgnik z koszem
- wsiąść do kosza
- siedzieć w koszu
Cytaty
|
Zabrali pracownika na deskę ratunkową, przenieśli ją na kosz od drabiny i opuścili na dół. źródło: NKJP: Śmierć na kościelnej wieży, Dziennik Polski - Tarnów, 2001-04-02 |
|
|
[...] dolny koniec kosza drabiny pionowej lub innego podobnego urządzenia, powinien znajdować się najwyżej 3 m nad poziomem podłoża lub pomostu [...]. źródło: NKJP: Andrzej Dudczak: Koparki: teoria i projektowanie, 2000 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kosz |
kosze |
|
| D. | kosza |
koszy rzadziej koszów |
|
| C. | koszowi |
koszom |
|
| B. | kosz |
kosze |
|
| N. | koszem |
koszami |
|
| Ms. | koszu |
koszach |
|
| W. | koszu |
kosze |
10a obręcz z siatką
Definicja
Pochodzenie
ang. basket
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport przedmioty związane ze sportem
Połączenia
- kosz do gry, do koszykówki
- boisko i kosz, bramka oraz kosz
- konstrukcja, obręcz kosza
- wejście pod kosz; atak, akcja, wejście na kosz
- akcja, gra, walka; piłka; pozycja, zatrzymanie; skuteczność, zagrożenie pod koszem; tablica z koszem
- piłka w koszu
- atakować kosz
- rzucić, wrzucić piłkę; trafić; wpaść do kosza; wypaść z kosza
- rzucić na kosz; wchodzić, wejść pod kosz
- dominować, królować, pudłować, walczyć pod koszem; fruwać nad koszem
- umieścić piłkę w koszu
Cytaty
|
Już za kilka dni w tym miejscu zostanie zainstalowany kosz do gry w koszykówkę. źródło: NKJP: Ubezpieczeni przed nieszczęściem, Dziennik Polski - Podkarpacie, 2001-06-06 |
|
|
Maciej Bielak oddał rzut, po którym piłka „zaczęła” tańczyć na obręczy, ale długo nie zastanawiał się Rafał Bochenek, który wepchnął ją do kosza. źródło: NKJP: Arkadiusz Kielar: Horror koszykarzy Stali na zakończenie, Echo Dnia, 2006-10-10 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kosz |
kosze |
|
| D. | kosza |
koszy rzadziej koszów |
|
| C. | koszowi |
koszom |
|
| B. | kosz |
kosze |
|
| N. | koszem |
koszami |
|
| Ms. | koszu |
koszach |
|
| W. | koszu |
kosze |
10b trafienie
Definicja
Pochodzenie
Od: kosz w znacz. 'obręcz z siatką'
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem
Połączenia
- zwycięski kosz
- kosz gospodarzy, gości, rywali
- kosz za trzy punkty
- bilans, różnica koszy
- akcja, rzut spod kosza
- zdobycie kosza
- rzucić, zdobyć kosza
- odpowiadać koszem za kosz; gra, walka, wymiana kosz za kosz
Cytaty
|
Zwycięskiego kosza dla Heat uzyskał - tuż przed końcem dogrywki - Eddie Jones. źródło: NKJP: (MARO): Z Wrocławia do Miami, Dziennik Polski - Sport, 2001-11-18 |
|
|
Naukowe analizy dowodzą dziś, że coraz trudniej w NBA zdobyć kosza, jeżeli nie próbuje się uczynić tego za pomocą włożenia z góry. źródło: NKJP: Wojciech Michałowicz, Gazeta Wyborcza, 1994-10-11 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kosz |
kosze |
|
| D. | kosza |
koszy rzadziej koszów |
|
| C. | koszowi |
koszom |
|
| B. | kosza |
kosze |
|
| N. | koszem |
koszami |
|
| Ms. | koszu |
koszach |
|
| W. | koszu |
kosze |
10c gra
Definicja
Pochodzenie
Od: koszykówka
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport dyscypliny, imprezy i rozgrywki sportowe
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | basket, basketball, koszykówka, piłka koszykowa | |
| hiperonimy: | gra |
Połączenia
- siatkówka i kosz
- boisko, piłka do kosza
- gra w kosza
- grać w kosza
Cytaty
|
Wyróżnieni uczniowie otrzymali dyplomy, a szkoła - w nagrodę - zestaw do gry w kosza. źródło: NKJP: (ST): Rysowali strażaków, Dziennik Polski - Podkarpacie, 2001-04-03 |
|
|
Kort tenisowy, prawdziwe boisko do kosza, miejsca dla 100 widzów - tak wygląda projekt hali sportowej przy „jedynce”. źródło: NKJP: Piotr Jędzura: Boiska dla uczniów, prasa, 2005 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m2
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kosz |
kosze |
|
| D. | kosza |
koszy rzadziej koszów |
|
| C. | koszowi |
koszom |
|
| B. | kosza |
kosze |
|
| N. | koszem |
koszami |
|
| Ms. | koszu |
koszach |
|
| W. | koszu |
kosze |
Inne uwagi
Zwykle lp
11. osłona
Definicja
Pochodzenie
Od: kosz w znacz. 'pojemnik'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Urządzenia i maszyny budowa urządzeń i maszyn
Połączenia
- blaszany, druciany, metalowy; dziobowy, rufowy kosz
- coś (okno, żarówka) osłonięte, przysłonięte koszem
Cytaty
|
W pewnym momencie kadłub był prostopadle do wody, maszt równolegle, a Japończycy wisieli na koszu rufowym. źródło: NKJP: Radosław Leniarski, Gazeta Wyborcza, 1997-01-10 |
|
|
Okno nasze na szczęście znajdowało się niezbyt wysoko, nie miało zabezpieczenia w postaci kosza drucianego. źródło: NKJP: Alfons Filar: Śladami tatrzańskich kurierów, 1995 |
|
|
[…] Znów dziewięć stopni, półpiętro, na którym pomrugiwała złośliwie żarówka w drucianym koszu. źródło: NKJP: Piotr Siemion: Niskie Łąki, 2000 |
|
|
[…] Wspomnieć należy o wykładaniu koszy metalowych na szyszki limbowe w celu ich ochrony przed orzechówkami oraz o bieżącej kontroli stanu sanitarnego lasu. źródło: NKJP: Krzysztof Cudzich: Leśnictwo położone najwyżej w Polsce, prasa, 1996 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kosz |
kosze |
|
| D. | kosza |
koszy rzadziej koszów |
|
| C. | koszowi |
koszom |
|
| B. | kosz |
kosze |
|
| N. | koszem |
koszami |
|
| Ms. | koszu |
koszach |
|
| W. | koszu |
kosze |
12. szańcowy
Definicja
Pochodzenie
Od: kosz w znacz. 'pojemnik'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | gabion |
Połączenia
- kosz siatkowo-kamienny, szańcowy, szturmowy
- budowa koszy
- (osłony fortyfikacyjne, przedpiersia) wykonane z koszów (szańcowych)
Cytaty
|
Osłonięto je prowizorycznymi przedpiersiami („parapetami”), wykonanymi z koszów szańcowych („gabionów”) napełnionych ziemią. źródło: NKJP: Ryszard Bochenek: Twierdza Jasna Góra, 1996 |
|
|
Zakres robót obejmuje część prac zabezpieczających korpus drogi powiatowej poprzez budowę koszy kamienno-siatkowych, likwidację osuwisk, budowę przepustów [...]. źródło: NKJP: (BEA): Promesa premiera, Dziennik Polski - Oświęcim, 2001-12-17 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kosz |
kosze |
|
| D. | kosza |
koszy rzadziej koszów |
|
| C. | koszowi |
koszom |
|
| B. | kosz |
kosze |
|
| N. | koszem |
koszami |
|
| Ms. | koszu |
koszach |
|
| W. | koszu |
kosze |
13. dachowy
Definicja
Pochodzenie
Od: kosz w znacz. 'pojemnik'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli
Połączenia
- kosz dachowy
- kosze i rynny, kosze i zlewnie
- przeciek kosza
Cytaty
|
W przypadku koszy, czyli konstrukcyjnych załamań dachu, może to skutkować wylaniem się wody poza boczne krawędzie kosza i dostaniem się jej na folię wstępnego krycia. źródło: NKJP: (B): Jesienne porządki na dachu, Dziennik Polski – Dom, 2003-10-22 |
|
|
Profil kosza dachowego pasuje do rożnych spadów dachu i stosowany jest do wszystkich kątów spadu dachu. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kosz |
kosze |
|
| D. | kosza |
koszy rzadziej koszów |
|
| C. | koszowi |
koszom |
|
| B. | kosz |
kosze |
|
| N. | koszem |
koszami |
|
| Ms. | koszu |
koszach |
|
| W. | koszu |
kosze |
14. tatarski
Definicja
Pochodzenie
Zapożyczenie z jakiegoś języka turkijskiego (por. np. kirgiskie koš 'tymczasowa jurta; obóz koczowników; oddział wojskowy; grupa ludzi mająca wspólne zadanie').
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Połączenia
- gwarny, hałaśliwy; tatarski kosz
- kosz Kozaków, Tatarów
- obóz i kosz, tabor i kosz
- rozbicie kosza
- założyć kosz
Cytaty
|
Wspierając chorągwie Stefana Chmieleckiego przyczynił się walnie do rozbicia kosza tatarskiego w bitwie pod Białą Cerkwią 29 września 1626 r. źródło: NKJP: Między ordą a chanatem, Dziennik Polski, 2001-12-28 |
|
|
Ponieważ jednak ataman krymskiego kosza Kozaków to przyjaciel prezydenta, nikt nie śmieje się głośno. źródło: NKJP: Andrzej Łomanowski, Gazeta Wyborcza, 1994-06-09 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | kosz |
kosze |
|
| D. | kosza |
koszy rzadziej koszów |
|
| C. | koszowi |
koszom |
|
| B. | kosz |
kosze |
|
| N. | koszem |
koszami |
|
| Ms. | koszu |
koszach |
|
| W. | koszu |
kosze |