Chronologizacja
Inne znaczenie: 'por albo por dziki'
Pochodzenie
może st.czes. luk
może st.rus. lukъ
z psł. *lǫkъ 'wygięcie, krzywizna; przedmiot wygięty w półkole, łuk'
Zob. łęk
1. do strzelania
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | broń |
Połączenia
- napięty łuk
- łuk i kołczan, łuk i kusza, łuk i strzała; łuki i groty, łuki i maczugi, łuki i strzelby, łuki i topory; dzidy i łuki, miecze i łuki, włócznie i łuki
- cięciwa; kształt łuku
- strzały do łuku; ostrzał z łuków
- naciągnąć/naciągać, napiąć/napinać łuk
- mierzyć; strzelić/strzelać, ustrzelić coś z łuku
- uzbrojony w łuk
Cytaty
|
Raciborzanie [...] mieli okazję nauczyć się strzelania z łuku i kuszy. źródło: NKJP: Ewa Wawoczny: Rycerstwo to nie zabawa – to sposób na życie, Nowiny Raciborskie, 2006-07-26 |
|
|
Chłopiec chwilę przyglądał się łukowi. Poprawił uchwyt, naciągnął cięciwę. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Milva w milczeniu napięła łuk. Nie strzelała, czekała, aż zbójca się przybliży. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997 |
|
|
Współczesne łuki sportowe mają siłę naciągu w granicach 20-30 kg. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Wśród kobiet w łukach tradycyjnych drugie miejsce zajęła Agata Bulwa z Dąbrovii [...]. źródło: NKJP: (PAN): Dwa srebrne medale Małopolan, Dziennik Polski, 2001-02-19 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | łuk |
łuki |
|
| D. | łuku |
łuków |
|
| C. | łukowi |
łukom |
|
| B. | łuk |
łuki |
|
| N. | łukiem |
łukami |
|
| Ms. | łuku |
łukach |
|
| W. | łuku |
łuki |
2. kształt
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii kształty i figury
Połączenia
- pierwszy, ostatni; łagodny, ostry, wyprofilowany; niebezpieczny łuk
- łuk aorty, brwi, drogi, jezdni, rzeki, szosy, tęczy, ulicy, wysp; Karpat, Warty
- pokonywać łuk; pokonanie łuku
- wygięty w łuk
Cytaty
|
Drewniany most znajduje się w centrum wsi, między dwoma ostrymi łukami drogi. źródło: NKJP: (BEA): Niebezpieczny most, Dziennik Polski - Kraków, 1999-02-18 |
|
|
Rudniki oddalone są o 2 km na południe od łuku rzeki Jaworzynki. źródło: NKJP: Joanna Tomczak: Słownik geograficzny gminy Rudniki, 2002 |
|
|
Im Słońce jest bliżej horyzontu, tym łuk tęczy jest dłuższy. źródło: NKJP: Alojzy Woś: Meteorologia dla geografów, 1996 |
|
|
Magwer patrzył na jej wygięte w łuk plecy, wypięte biodra, naprężone uda. źródło: NKJP: Tomasz Kołodziejczak: Krew i kamień, 2003 |
|
|
Lekarz zajrzał w twarz Pawła, dotknął czerwonych, ropiejących powiek, przesunął palcami po łukach brwi. źródło: NKJP: Jan Dobraczyński: Święty miecz, 1949 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | łuk |
łuki |
|
| D. | łuku |
łuków |
|
| C. | łukowi |
łukom |
|
| B. | łuk |
łuki |
|
| N. | łukiem |
łukami |
|
| Ms. | łuku |
łukach |
|
| W. | łuku |
łuki |
Składnia
|
+ | łuk | + |
CZEGO
|
3. tor ruchu
Definicja
Noty o użyciu
Forma łukiem używana w znaczeniu 'tworząc półkolistą linię dookoła kogoś lub czegoś'.
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ruch i spoczynek
Połączenia
- łagodny, płaski, regularny, szeroki, wysoki łuk
- zakreślić/zakreślać, zatoczyć/zataczać łuk
Cytaty
|
Zamachnęła się ręką z petem, a ten zatoczył łuk i z sykiem wylądował za oknem na mnie. źródło: NKJP: Janusz Głowacki: Rose Café i inne opowieści, 1997 |
|
|
Wypełnione fosforem jajo poszybowało płaskim łukiem, znikło na moment w mroku, by pojawić się znów nad [...] przednim pancerzem wozu. źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Dobry powód, by zabijać, 2005 |
|
|
Stefan, sięgając po sernik, potrąca kieliszek, który toczy się łagodnym łukiem po stole. źródło: NKJP: Małgorzata Saramonowicz: Lustra, 1999 |
|
|
Ręką zatacza łuk i pokazuje, że po prostu przyleciał samolotem. źródło: NKJP: Zdzisław Surowaniec: Z Brazylii do Polski, Echo Dnia, 2007-08-31 |
|
|
Tadeusz podrzucił bryłę, przegiął się do tyłu i po wysokim łuku spuścił ją gołębiowi prosto na łeb. Chybił prawie minimalnie. źródło: NKJP: Piotr Siemion: Finimondo: komedia romantyczna, 2004 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | łuk |
łuki |
|
| D. | łuku |
łuków |
|
| C. | łukowi |
łukom |
|
| B. | łuk |
łuki |
|
| N. | łukiem |
łukami |
|
| Ms. | łuku |
łukach |
|
| W. | łuku |
łuki |
Inne uwagi
Zwykle lp
4. gotycki
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Budownictwo części budowli
Połączenia
- kamienny; gotycki łuk; łuk żebrowy; strzeliste łuki; łuki przyporowe
- łuk bramy; łuki sklepienia
- łuki i filary, łuki i sklepienia; kolumnada i łuk; kolumny i łuki
- konstrukcja; brama z łukiem
- spięty, zwieńczony, zakończony, zamknięty łukiem
Cytaty
|
Najbliższe naszej tradycji są bramy zwieńczone łukiem. źródło: NKJP: (kis): Kute ogrodzenia, Dziennik Polski, 2002-03-20 |
|
|
Rzeczą godną uwagi, rzadko spotykaną w budownictwie ceglanym, są w tym kościele łuki odporowe, które przenoszą siły boczne sklepienia nawy głównej na przypory naw bocznych [...] źródło: NKJP: Małgorzata Litwin: Toruń w UNESCO, Gazeta Miejska, 1999 |
|
|
Zatrudnił murarzy, malarzy, sztukatorów; zrobili z tego nowobogackie cacko z rozetami i łukami w stylu mauretańskim. źródło: NKJP: Witold Horwath: Seans, 2003 |
|
|
Wyższy poziom gotyckimi łukami i zawieszonymi między nimi kotarami podzielony był na część przednią i tylną. źródło: NKJP: Małgorzata Leyko: Reżyser masowej wyobraźni: Max Reinhardt i jego teatr dla pięciu tysięcy, 2002 |
|
|
Widział, jak dziewczyna popędza karą klacz, jak nie spiesząc się, wjeżdża [...] pod kamienny łuk wejścia. źródło: NKJP: Andrzej Sapkowski: Wieża Jaskółki, 1997 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | łuk |
łuki |
|
| D. | łuku |
łuków |
|
| C. | łukowi |
łukom |
|
| B. | łuk |
łuki |
|
| N. | łukiem |
łukami |
|
| Ms. | łuku |
łukach |
|
| W. | łuku |
łuki |
5. w matematyce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność intelektualna człowieka wytwory działań intelektualnych człowieka
Połączenia
- łuk koła, okręgu
- długość; odcinek łuku
Cytaty
|
Grafika ta składa się z odcinków i łuków, opisanych przez równania algebraiczne. źródło: NKJP: Andrzej Pająk: Domowe studio Dtp, 2000 |
|
|
Miareczkowanie przeprowadzić w taki sposób, by uzyskać duże zagęszczenie pomiarów na łukach krzywej. źródło: NKJP: Witold Ciesielski: Laboratorium analizy instrumentalnej, 2002 |
|
|
Najpierw wyznaczamy symetralne kolejnych łuków między punktami przejść cienia gnomonu. Pomiar jest obarczony błędem, zatem wykreślamy średnią symetralną. źródło: NKJP: Sławomir Piskorz: Zarys dydaktyki geografii, 1992 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | łuk |
łuki |
|
| D. | łuku |
łuków |
|
| C. | łukowi |
łukom |
|
| B. | łuk |
łuki |
|
| N. | łukiem |
łukami |
|
| Ms. | łuku |
łukach |
|
| W. | łuku |
łuki |
6. w muzyce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka muzyka
Połączenia
- łuk łączący (nuty)
Cytaty
|
Łuk łączący dwie nuty pisze się po przeciwnej stronie ogonków połączonych nut. źródło: Internet |
|
|
Wybieramy odpowiadające nam dźwięki dla każdej wartości rytmicznej nuty, kropki, łuku. źródło: Piotr Kołodziej: Finale. Edytor nutowy nie tylko dla profesjonalistów, 2004 |
|
|
Kropki i łuki są elementami notacji muzycznej używanymi do zmiany czasu trwania nuty. źródło: Internet |
|
|
Każdą z czterech grup połączymy łukiem, uzyskując synkopy. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | łuk |
łuki |
|
| D. | łuku |
łuków |
|
| C. | łukowi |
łukom |
|
| B. | łuk |
łuki |
|
| N. | łukiem |
łukami |
|
| Ms. | łuku |
łukach |
|
| W. | łuku |
łuki |