UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

potrzeć

Chronologizacja

1400, SStp
Inne znaczenie: 'zniszczyć'

Pochodzenie

Zob. trzeć

1. czoło

Definicja

z naciskiem przesunąć po czymś kilka razy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego czynności i stany fizjologiczne

Relacje znaczeniowe

synonimy:

przetrzeć

Połączenia

potrzeć czoło, nos, oczy, piętę, podbródek, policzek, twarz; zapałkę
potrzeć dłonią, palcami, ręką

Cytaty

	Potem zaciśnij wargi i potrzyj delikatnie jedną o drugą, by dobrze rozprowadzić kolor. źródło: KWSJP: 28 rzeczy które Cosmodziewczyna powinna umieć, prasa, 1999
	Tego się właśnie obawiałem, rzekł tedy, jakby do siebie, i potarł czoło. źródło: KWSJP: Michał Choromański: Dygresje na temat kaloszy, 1966
	Knoppe przystanął, potarł czoło wychudzoną dłonią. źródło: KWSJP: Zbigniew Krempf: Resztę pozostaw bogom, 1966
	Kot potarł pyskiem o jego prawą nogę, przeciągnął się i zamruczał. źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	potrę	potrzemy
2 os.	potrzesz	potrzecie
3 os.	potrze	potrą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	potarłem +(e)m potarł	potarłam +(e)m potarła	potarłom +(e)m potarło	potarliśmy +(e)śmy potarli	potarłyśmy +(e)śmy potarły
2 os.	potarłeś +(e)ś potarł	potarłaś +(e)ś potarła	potarłoś +(e)ś potarło	potarliście +(e)ście potarli	potarłyście +(e)ście potarły
3 os.	potarł	potarła	potarło	potarli	potarły

bezosobnik: potarto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		potrzyjmy
2 os.	potrzyj	potrzyjcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	potarłbym bym potarł	potarłabym bym potarła	potarłobym bym potarło	potarlibyśmy byśmy potarli	potarłybyśmy byśmy potarły
2 os.	potarłbyś byś potarł	potarłabyś byś potarła	potarłobyś byś potarło	potarlibyście byście potarli	potarłybyście byście potarły
3 os.	potarłby by potarł	potarłaby by potarła	potarłoby by potarło	potarliby by potarli	potarłyby by potarły

bezosobnik: potarto by

bezokolicznik: potrzeć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: potarłszy

gerundium: potarcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	potarcie	potarcia
D.	potarcia	potarć
C.	potarciu	potarciom
B.	potarcie	potarcia
N.	potarciem	potarciami
Ms.	potarciu	potarciach
W.	potarcie	potarcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: potarty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	potarty	potarty	potarty	potarte	potarta
D.	potartego	potartego	potartego	potartego	potartej
C.	potartemu	potartemu	potartemu	potartemu	potartej
B.	potartego	potartego	potarty	potarte	potartą
N.	potartym	potartym	potartym	potartym	potartą
Ms.	potartym	potartym	potartym	potartym	potartej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	potarci	potarci	potarte	potarte
D.	potartych	potartych	potartych	potartych
C.	potartym	potartym	potartym	potartym
B.	potartych	potartych	potartych	potarte
N.	potartymi	potartymi	potartymi	potartymi
Ms.	potartych	potartych	potartych	potartych

odpowiedniki aspektowe: pocierać , trzeć

Składnia

Rz_żywotny	+	potrzeć	+	CO + (CZYM)
Rz_żywotny	+	potrzeć	+	CZYM + o CO

2. o błotnik

Definicja

zetknąć się z czymś w czasie ruchu

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii cechy dotykowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:

otrzeć się

Cytaty

Race są wysuszone i mają samozapalające się końcówki, może jedna potarła o drugą.

źródło: NKJP: Tomasz Patora, Wojciech Tochman: Przyszedł czas fajerwerków, Gazeta Wyborcza, 1995-12-11

Natomiast kiedy łańcuch spadł mi z najmniejszej zębatki i potarł o ramę, od razu pozostawił dosyć duże wcięcie.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	potrę	potrzemy
2 os.	potrzesz	potrzecie
3 os.	potrze	potrą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	potarłem +(e)m potarł	potarłam +(e)m potarła	potarłom +(e)m potarło	potarliśmy +(e)śmy potarli	potarłyśmy +(e)śmy potarły
2 os.	potarłeś +(e)ś potarł	potarłaś +(e)ś potarła	potarłoś +(e)ś potarło	potarliście +(e)ście potarli	potarłyście +(e)ście potarły
3 os.	potarł	potarła	potarło	potarli	potarły

bezosobnik: potarto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		potrzyjmy
2 os.	potrzyj	potrzyjcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	potarłbym bym potarł	potarłabym bym potarła	potarłobym bym potarło	potarlibyśmy byśmy potarli	potarłybyśmy byśmy potarły
2 os.	potarłbyś byś potarł	potarłabyś byś potarła	potarłobyś byś potarło	potarlibyście byście potarli	potarłybyście byście potarły
3 os.	potarłby by potarł	potarłaby by potarła	potarłoby by potarło	potarliby by potarli	potarłyby by potarły

bezosobnik: potarto by

bezokolicznik: potrzeć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: potarłszy

gerundium: potarcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	potarcie	potarcia
D.	potarcia	potarć
C.	potarciu	potarciom
B.	potarcie	potarcia
N.	potarciem	potarciami
Ms.	potarciu	potarciach
W.	potarcie	potarcia

odpowiedniki aspektowe: pocierać , trzeć

Składnia

potrzeć

o CO

3. jabłko

Definicja

rozdrobnić rzeczy przeznaczone do jedzenia, używając do tego tarki

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie czynności związane z przyrządzaniem jedzenia

Relacje znaczeniowe

	synonimy:	utrzeć, zetrzeć
	hiperonimy:	rozdrobnić

Połączenia

potrzeć na tarce

Cytaty

Jabłka myjemy, obieramy ze skórki i kroimy w kosteczkę. Można też potrzeć jabłko na tarce, ale wówczas smak jabłek jak dla mnie jest zbyt mało wyczuwalny.

źródło: Internet: wzaciszudomu.pl

Ziemniaki ugotowane dzień wcześniej, mogą być pozostałości z obiadu, potrzeć na tarce o grubych oczkach.

źródło: Internet: doradcasmaku.pl

Potrzyj ser żółty. Brzoskwinie pokrój na ćwiartki.

źródło: Internet: doradcasmaku.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	potrę	potrzemy
2 os.	potrzesz	potrzecie
3 os.	potrze	potrą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	potarłem +(e)m potarł	potarłam +(e)m potarła	potarłom +(e)m potarło	potarliśmy +(e)śmy potarli	potarłyśmy +(e)śmy potarły
2 os.	potarłeś +(e)ś potarł	potarłaś +(e)ś potarła	potarłoś +(e)ś potarło	potarliście +(e)ście potarli	potarłyście +(e)ście potarły
3 os.	potarł	potarła	potarło	potarli	potarły

bezosobnik: potarto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		potrzyjmy
2 os.	potrzyj	potrzyjcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	potarłbym bym potarł	potarłabym bym potarła	potarłobym bym potarło	potarlibyśmy byśmy potarli	potarłybyśmy byśmy potarły
2 os.	potarłbyś byś potarł	potarłabyś byś potarła	potarłobyś byś potarło	potarlibyście byście potarli	potarłybyście byście potarły
3 os.	potarłby by potarł	potarłaby by potarła	potarłoby by potarło	potarliby by potarli	potarłyby by potarły

bezosobnik: potarto by

bezokolicznik: potrzeć

imiesłów przysłówkowy uprzedni:

potarłszy

gerundium: potarcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	potarcie	potarcia
D.	potarcia	potarć
C.	potarciu	potarciom
B.	potarcie	potarcia
N.	potarciem	potarciami
Ms.	potarciu	potarciach
W.	potarcie	potarcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: potarty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	potarty	potarty	potarty	potarte	potarta
D.	potartego	potartego	potartego	potartego	potartej
C.	potartemu	potartemu	potartemu	potartemu	potartej
B.	potartego	potartego	potarty	potarte	potartą
N.	potartym	potartym	potartym	potartym	potartą
Ms.	potartym	potartym	potartym	potartym	potartej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	potarci	potarci	potarte	potarte
D.	potartych	potartych	potartych	potartych
C.	potartym	potartym	potartym	potartym
B.	potartych	potartych	potartych	potarte
N.	potartymi	potartymi	potartymi	potartymi
Ms.	potartych	potartych	potartych	potartych

odpowiedniki aspektowe: pocierać , trzeć

Składnia

potrzeć

CO + (na CZYM)

4. drewno

Definicja

porozcinać piłą na mniejsze części

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Praca rodzaje pracy

Cytaty

W listopadzie zostało ścięte drzewo, chcieliśmy od razu je potrzeć na bale, ale nasz majster poradził żebyśmy poczekali z tym około dwa miesiące.

źródło: NKJP: muratordom.pl

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.	potrę	potrzemy
2 os.	potrzesz	potrzecie
3 os.	potrze	potrą

Czas przeszły

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	potarłem +(e)m potarł	potarłam +(e)m potarła	potarłom +(e)m potarło	potarliśmy +(e)śmy potarli	potarłyśmy +(e)śmy potarły
2 os.	potarłeś +(e)ś potarł	potarłaś +(e)ś potarła	potarłoś +(e)ś potarło	potarliście +(e)ście potarli	potarłyście +(e)ście potarły
3 os.	potarł	potarła	potarło	potarli	potarły

bezosobnik: potarto

Tryb rozkazujący

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
1 os.		potrzyjmy
2 os.	potrzyj	potrzyjcie

Tryb warunkowy

	liczba pojedyncza			liczba mnoga
	m	ż	n	mo	-mo
1 os.	potarłbym bym potarł	potarłabym bym potarła	potarłobym bym potarło	potarlibyśmy byśmy potarli	potarłybyśmy byśmy potarły
2 os.	potarłbyś byś potarł	potarłabyś byś potarła	potarłobyś byś potarło	potarlibyście byście potarli	potarłybyście byście potarły
3 os.	potarłby by potarł	potarłaby by potarła	potarłoby by potarło	potarliby by potarli	potarłyby by potarły

bezosobnik: potarto by

bezokolicznik: potrzeć

imiesłów przysłówkowy uprzedni: potarłszy

gerundium: potarcie

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	potarcie	potarcia
D.	potarcia	potarć
C.	potarciu	potarciom
B.	potarcie	potarcia
N.	potarciem	potarciami
Ms.	potarciu	potarciach
W.	potarcie	potarcia

imiesłów przymiotnikowy bierny: potarty

	liczba pojedyncza
	m1	m2	m3	n1, n2	ż
	M.	potarty	potarty	potarty	potarte	potarta
D.	potartego	potartego	potartego	potartego	potartej
C.	potartemu	potartemu	potartemu	potartemu	potartej
B.	potartego	potartego	potarty	potarte	potartą
N.	potartym	potartym	potartym	potartym	potartą
Ms.	potartym	potartym	potartym	potartym	potartej

	liczba mnoga
	p1	m1 ndepr	m1 depr	pozostałe
	M.	potarci	potarci	potarte	potarte
D.	potartych	potartych	potartych	potartych
C.	potartym	potartym	potartym	potartym
B.	potartych	potartych	potartych	potarte
N.	potartymi	potartymi	potartymi	potartymi
Ms.	potartych	potartych	potartych	potartych

Składnia

potrzeć

Data ostatniej modyfikacji: 04.09.2024