Chronologizacja
Pochodzenie
1. na łokciach
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Ubranie ➔ cechy ubrań
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wytrzeć się | |
| hiperonimy: | zniszczyć się, zużyć się |
Cytaty
|
Przetarły mi się spodnie w kroku... można coś z tym zrobić? źródło: Internet |
|
|
[...] materiał przetarł się na piętach z wewnętrznej strony w obydwu butach. źródło: Internet |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przetrę się |
przetrzemy się |
|||
| 2 os. |
przetrzesz się |
przetrzecie się |
|||
| 3 os. |
przetrze się |
przetrą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przetarłem się +(e)m się przetarł |
przetarłam się +(e)m się przetarła |
przetarłom się +(e)m się przetarło |
przetarliśmy się +(e)śmy się przetarli |
przetarłyśmy się +(e)śmy się przetarły |
| 2 os. |
przetarłeś się +(e)ś się przetarł |
przetarłaś się +(e)ś się przetarła |
przetarłoś się +(e)ś się przetarło |
przetarliście się +(e)ście się przetarli |
przetarłyście się +(e)ście się przetarły |
| 3 os. |
przetarł się |
przetarła się |
przetarło się |
przetarli się |
przetarły się |
bezosobnik: przetarto się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przetrzyjmy się |
|
| 2 os. |
przetrzyj się |
przetrzyjcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przetarłbym się bym się przetarł |
przetarłabym się bym się przetarła |
przetarłobym się bym się przetarło |
przetarlibyśmy się byśmy się przetarli |
przetarłybyśmy się byśmy się przetarły |
| 2 os. |
przetarłbyś się byś się przetarł |
przetarłabyś się byś się przetarła |
przetarłobyś się byś się przetarło |
przetarlibyście się byście się przetarli |
przetarłybyście się byście się przetarły |
| 3 os. |
przetarłby się by się przetarł |
przetarłaby się by się przetarła |
przetarłoby się by się przetarło |
przetarliby się by się przetarli |
przetarłyby się by się przetarły |
bezosobnik: przetarto by się
bezokolicznik: przetrzeć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
przetarłszy się
gerundium: przetarcie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przetarcie się |
przetarcia się |
| D. | przetarcia się |
przetarć się |
| C. | przetarciu się |
przetarciom się |
| B. | przetarcie się |
przetarcia się |
| N. | przetarciem się |
przetarciami się |
| Ms. | przetarciu się |
przetarciach się |
| W. | przetarcie się |
przetarcia się |
odpowiednik aspektowy: przecierać się
Składnia
|
+ | przetrzeć się | + |
(KOMU) +
(GDZIE)
|
2. o niebie
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA ➔ Pogoda ➔ zjawiska atmosferyczne
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | oczyścić się, wyczyścić się | |
| hiperonimy: | rozpogodzić się, wypogodzić się |
Połączenia
- niebo przetarło się
Cytaty
|
Po rannym zachmurzeniu niebo całkiem się przetarło i słońce delikatną jasnością ogarniało ziemię. źródło: KWSJP: Jerzy Andrzejewski: Popiół i diament, 1948 |
|
|
Mżawka ustąpiła i przetarło się niebo. źródło: KWSJP: Maciej Kuczyński: Czeluść, 1972 |
|
|
Po drugim śniadaniu trochę się przetarło - ruszyliśmy w pole zbierać to, co zostało jeszcze po wykopkach. źródło: KWSJP: Wojciech Wanat: Rok w Monarze, 2006 |
|
|
Byłem pewien, że do soboty się przetrze - mówił zadowolony Witold Kowal, pomysłodawca i współorganizator imprezy w Bogorii. źródło: Marcin KWSJP: Jarosz: Udane pierwsze ekologiczne dożynki, Echo Dnia, 2007-09-10 |
|
|
(...) nad Piaskową Górą niebo jak brudna gąbka. Przetrze się? Żeby się tylko przetarło! źródło: NKJP: Joanna Bator: Piaskowa Góra, 2009 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przetrę się |
przetrzemy się |
|||
| 2 os. |
przetrzesz się |
przetrzecie się |
|||
| 3 os. |
przetrze się |
przetrą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przetarłem się +(e)m się przetarł |
przetarłam się +(e)m się przetarła |
przetarłom się +(e)m się przetarło |
przetarliśmy się +(e)śmy się przetarli |
przetarłyśmy się +(e)śmy się przetarły |
| 2 os. |
przetarłeś się +(e)ś się przetarł |
przetarłaś się +(e)ś się przetarła |
przetarłoś się +(e)ś się przetarło |
przetarliście się +(e)ście się przetarli |
przetarłyście się +(e)ście się przetarły |
| 3 os. |
przetarł się |
przetarła się |
przetarło się |
przetarli się |
przetarły się |
bezosobnik: przetarto się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przetrzyjmy się |
|
| 2 os. |
przetrzyj się |
przetrzyjcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przetarłbym się bym się przetarł |
przetarłabym się bym się przetarła |
przetarłobym się bym się przetarło |
przetarlibyśmy się byśmy się przetarli |
przetarłybyśmy się byśmy się przetarły |
| 2 os. |
przetarłbyś się byś się przetarł |
przetarłabyś się byś się przetarła |
przetarłobyś się byś się przetarło |
przetarlibyście się byście się przetarli |
przetarłybyście się byście się przetarły |
| 3 os. |
przetarłby się by się przetarł |
przetarłaby się by się przetarła |
przetarłoby się by się przetarło |
przetarliby się by się przetarli |
przetarłyby się by się przetarły |
bezosobnik: przetarto by się
bezokolicznik: przetrzeć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
przetarłszy się
gerundium: przetarcie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przetarcie się |
przetarcia się |
| D. | przetarcia się |
przetarć się |
| C. | przetarciu się |
przetarciom się |
| B. | przetarcie się |
przetarcia się |
| N. | przetarciem się |
przetarciami się |
| Ms. | przetarciu się |
przetarciach się |
| W. | przetarcie się |
przetarcia się |
odpowiednik aspektowy: przecierać się
Składnia
| Ø | + | przetrzeć się | + |
|
| Rznieżywotny | + | przetrzeć się | + |
|
3. w walce
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA ➔ Sport ➔ czynności związane ze sportem
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Edukacja i oświata ➔ pozaszkolne formy nauczania
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | wyrobić się |
Połączenia
- przetrzeć się po świecie
- przetrzeć się w świecie
Cytaty
|
Opatrzony w rodzinne błogosławieństwo i listy polecające, otoczony całą gromadką mentorów i guwernerów, młody książę Rzeczypospolitej wyjeżdżał w swoją pierwszą podróż zagraniczną, aby - jak mawiano wówczas - przetrzeć się trochę w świecie i nabrać europejskiego poloru. źródło: KWSJP: Marian Brandys: Nieznany Książę Poniatowski, 1960 |
|
|
Zależy nam także, aby w ramach studiów młodzi ludzie przynajmniej jeden semestr mogli spędzić na innej uczelni, aby mogli przetrzeć się jeśli nie w świecie, to w regionie. źródło: KWSJP: Pierwsze problemy za nami, Dziennik Polski - Podkarpacie, 2002-02-14 |
|
|
Znamy już tamtejsze warunki, a ponieważ wciąż nie dopięliśmy budżetu na ten sezon, chcemy przetrzeć się w walce. źródło: KWSJP: (RP): Szwecja na ostro, Dziennik Polski, 2002-01-21 |
|
|
Zabrakło mi tych kilku minut w ringu, dzięki którym można się przetrzeć, sprawdzić swoje możliwości. źródło: KWSJP: Marek Michałowski: Wygrać organizmem, Gazeta Wyborcza, 1993-09-16 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
przetrę się |
przetrzemy się |
|||
| 2 os. |
przetrzesz się |
przetrzecie się |
|||
| 3 os. |
przetrze się |
przetrą się |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przetarłem się +(e)m się przetarł |
przetarłam się +(e)m się przetarła |
przetarłom się +(e)m się przetarło |
przetarliśmy się +(e)śmy się przetarli |
przetarłyśmy się +(e)śmy się przetarły |
| 2 os. |
przetarłeś się +(e)ś się przetarł |
przetarłaś się +(e)ś się przetarła |
przetarłoś się +(e)ś się przetarło |
przetarliście się +(e)ście się przetarli |
przetarłyście się +(e)ście się przetarły |
| 3 os. |
przetarł się |
przetarła się |
przetarło się |
przetarli się |
przetarły się |
bezosobnik: przetarto się
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
przetrzyjmy się |
|
| 2 os. |
przetrzyj się |
przetrzyjcie się |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
przetarłbym się bym się przetarł |
przetarłabym się bym się przetarła |
przetarłobym się bym się przetarło |
przetarlibyśmy się byśmy się przetarli |
przetarłybyśmy się byśmy się przetarły |
| 2 os. |
przetarłbyś się byś się przetarł |
przetarłabyś się byś się przetarła |
przetarłobyś się byś się przetarło |
przetarlibyście się byście się przetarli |
przetarłybyście się byście się przetarły |
| 3 os. |
przetarłby się by się przetarł |
przetarłaby się by się przetarła |
przetarłoby się by się przetarło |
przetarliby się by się przetarli |
przetarłyby się by się przetarły |
bezosobnik: przetarto by się
bezokolicznik: przetrzeć się
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
przetarłszy się
gerundium: przetarcie się
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | przetarcie się |
przetarcia się |
| D. | przetarcia się |
przetarć się |
| C. | przetarciu się |
przetarciom się |
| B. | przetarcie się |
przetarcia się |
| N. | przetarciem się |
przetarciami się |
| Ms. | przetarciu się |
przetarciach się |
| W. | przetarcie się |
przetarcia się |
Składnia
|
|
+ | przetrzeć się | + |
(w CZYM)
|