UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

gloria

Chronologizacja

SWil: glorja, SJPWar: glorja, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

łac. glōria 'chwała, renoma, reputacja'

1. chwała

Definicja

powszechny szacunek i chwała otaczające kogoś

Noty o użyciu

Używany również w nazwach własnych, np. Gloria Victis, Zasłużony Kulturze Gloria Artis.

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Zasady współżycia społecznego zwroty grzecznościowe i zachowania akceptowane społecznie

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  aureola, nimb

Połączenia

  • gloria bohatera, gwiazdy, męczennika, mistrza, zwycięzcy; chwały, prawa, świętości, zwycięstwa
  • gloria i chwała
  • chodzić, odejść / odchodzić, paradować, powrócić, przyjechać / przyjeżdżać, wrócić / wracać, zginąć, żyć w glorii kogoś

Cytaty

[...]Człowiek Z Pierwszych Stron Gazet? (Teraz już nie z pierwszych, tylko trzecich i czwartych, a za jakiś czas być może w ogóle z ostatnich albo nawet z rubryki Drobnych - bardzo drobnych! - Ogłoszeń, tak przemija gloria świata, tak przemija każda doraźna gloria, nie widzisz tego?!).

źródło: NKJP: Anna Bojarska, Maria Bojarska: Siostry B., 1996

Otoczony jest taką glorią i taką legendą, że nie każdy z historyków amerykańskich i jego biografów ma odwagę wypowiadania o nim krytycznego sądu.

źródło: NKJP: Longin Pastusiak: Prezydenci Stanów Zjednoczonych Ameryki, 1999

Papież Jan Paweł II beatyfikował w niedzielę ojca Pio - kapucyna, zmarłego w glorii świętości w 1968 roku w wieku 81 lat.

źródło: NKJP: Beatyfikacja ojca Pio, Dziennik Polski - Świat, 1999-05-04

Jan III Sobieski po kolejnych sukcesach został wreszcie wspaniale ukoronowany w Krakowie 2 lutego 1676 r. w glorii wielkiego zwycięzcy.

źródło: NKJP: Królewskie starcia z Tłuściochem i Szatanem, Dziennik Polski - Magazyn, 2003-01-15

Znane są nazwiska bandytów w togach, żyjących w glorii autorytetów moralnych itp.

źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 03.02.1993

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gloria
glorie
D. glorii
glorii
neut
gloryj
char
C. glorii
gloriom
B. glorię
glorie
N. glorią
gloriami
Ms. glorii
gloriach
W. glorio
glorie

Inne uwagi

Zwykle lp

2. aureola

Definicja

świetlisty krąg otaczający głowy świętych w sztuce sakralnej

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka sztuki plastyczne

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Religia – kościół sakramenty i obrzędy religijne

Relacje znaczeniowe

synonimy:  aureola, nimb, nimbus

Cytaty

Eliptyczna gloria jest wysoka na 5 m i szeroka na 4,5 m. Od tabernakulum rozchodzą się promienie, na okręgach zaś są odlewy kłosów zboża.

źródło: NKJP: (RUT): Ołtarz z promieni, Dziennik Polski - Podkarpacie, 2001-10-30

Klosz na relikwie otoczony jest wydłużoną promienistą glorią, oplecioną wieńcem z cierni, zwieńczoną figurką anioła z krzyżem.

źródło: NKJP: Relikwie Męki Pańskiej, Dziennik Polski - Magazyn 2003-04-18

Przywrócono naturalny poziom posadzki, uwydatniono niszę ołtarzową w ścianie południowej, nad którą góruje piękna, barokowa gloria.

źródło: NKJP: (WT): Zabrudzona i zasolona, Dziennik Polski - Kraków, 2001-04-25

Konieczne są jeszcze fundusze na odnowienie mocno zniszczonego wnętrza świątyni, w tym na uzupełnienie zniszczonych elementów ołtarza głównego, m.in. glorii.

źródło: NKJP: (WT): Wielka ruina, Dziennik Polski - Kraków, 2000-05-17

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gloria
glorie
D. glorii
glorii
neut
gloryj
char
C. glorii
gloriom
B. glorię
glorie
N. glorią
gloriami
Ms. glorii
gloriach
W. glorio
glorie

Inne uwagi

Zwykle lp

3. zwycięstwo

Definicja

książk. 
wojenne zwycięstwo

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

Cytaty

Opowieści odnoszą się do czasów współczesnych, ale i wkraczają w historię - w czasy Zygmunta III Wazy czy wiedeńskiej glorii Jana III Sobieskiego.

źródło: NKJP: Książki, Dziennik Polski - Kraków, 1999-02-02

Żołnierze 15 Warmińsko-Mazurskiej Dywizji Zmechanizowanej im. Króla Władysława Jagiełły! Harcerze! Jesteście najbliższymi spadkobiercami pięknej tradycji grunwaldzkiej glorii.

źródło: Internet

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. gloria
glorie
D. glorii
glorii
neut
gloryj
char
C. glorii
gloriom
B. glorię
glorie
N. glorią
gloriami
Ms. glorii
gloriach
W. glorio
glorie

Inne uwagi

Zwykle lp

Data ostatniej modyfikacji: 02.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json