Chronologizacja
W postaci: ogurek
Pochodzenie
psł. *ogurъkъ
z gr. áuguros
W języku polskim rozwój ogurek > ogórek w rezultacie obniżenia artykulacji głoski u przed r (Bor)
1.a roślina
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin owoce i warzywa
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny uprawne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | warzywo |
Połączenia
- liścienie, nasiona ogórka; grządka, pole, zagony; uprawa ogórków
- hodować, plewić, sadzić, siać, uprawiać ogórki
Cytaty
|
Jeśli chodzi o dyniowate, wysycenie nasion ogórka fuzikokcyną znacznie polepszyło ich kiełkowanie w stosunkowo niskiej temperaturze 120C. źródło: KWSJP: Leszek S. Jankiewicz: Regulatory wzrostu i rozwoju roślin: zastosowanie w ogrodnictwie, rolnictwie, leśnictwie i w kulturach tkanek: praca zbiorowa,1997 |
|
|
Starożytni Rzymianie podobnie jak my hodowali ogórki przez cały rok w cieplarniach i kisili je w beczkach. źródło: KWSJP: Alicja Bogiel: Nie taki letni ten ogórek, Gazeta Lubuska, 2005 |
|
|
Przy chatach zakładali ogródki, w których uprawiali m.in. ogórki. źródło: KWSJP: Najstarsze ogórki, Życie Warszawy nr 13/11, 2001 |
|
|
Szukał ich u siebie na strychu, ale i w ogrodzie, kiedy kazano mu plewić ogórki. źródło: KWSJP: Olga Tokarczuk: Prawiek i inne czasy, 1996 |
|
|
Okazuje się jednak, że pomysłodawcy ogórczanego święta odwołują się do czasów przedwojennych, kiedy to otaczające miasto wsie były ogrodniczym zagłębiem, a uprawa ogórków była na tyle popularna, iż Niemcy nadali Legnitz drugą, nieformalną nazwę - Gurkenstadt. źródło: KWSJP: Paweł Wrabec: Na śledzia i na łabędzia, Polityka nr 2568, 2006-08-26 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | ogórek |
ogórki |
|
| D. | ogórka |
ogórków |
|
| C. | ogórkowi |
ogórkom |
|
| B. | ogórek |
ogórki |
|
| N. | ogórkiem |
ogórkami |
|
| Ms. | ogórku |
ogórkach |
|
| W. | ogórku |
ogórki |
1.b do jedzenia
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin owoce i warzywa
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy
Połączenia
- kiszony, kwaszony ogórek; ogórek konserwowy, małosolny; ogórki gruntowe
- ogórki z beczki
- plasterek ogórka
- sałatka z ogórka; kwas; maseczka z ogórków
- kanapki z ogórkiem; beczka, słoik z ogórkami
- kisić, zakisić ogórki
- przekąsić, zakąsić coś ogórkiem
Cytaty
|
Jakieś dziecko je kwaszony ogórek. źródło: KWSJP: Miron Białoszewski: Donosy rzeczywistości, 1973 |
|
|
Zresztą, zimne parówki też nie są złe - plus biały ser, kiszony ogórek, chleb z masłem i wielkie czerwone jabłko. źródło: KWSJP: Aleksander Minkowski: Szaleństwo Majki Skowron, 1972 |
|
|
Ryba smażona i ogórek konserwowy, duże piwo w ciężkim kuflu. źródło: KWSJP: Krzysztof Varga: Chłopaki nie płaczą, 1996 |
|
|
- To nie zazdroszczę - wziął z talerza plasterek ogórka i zjadł go ze smakiem, chrupiąc, chrzęszcząc i mlaskając. źródło: KWSJP: Małgorzata Musierowicz: Szósta klepka, 1977n |
|
|
Za naszych młodych lat, jeszcze nawet po wojnie, myśmy z siwaków [...] jedli zupę, w dzbanach kisili ogórki, sporządzali kwas chlebny [...]. źródło: KWSJP: Lepigliny, Perspektywy nr 14, 1980 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | ogórek |
ogórki |
|
| D. | ogórka |
ogórków |
|
| C. | ogórkowi |
ogórkom |
|
| B. | ogórek |
ogórki |
|
| N. | ogórkiem |
ogórkami |
|
| Ms. | ogórku |
ogórkach |
|
| W. | ogórku |
ogórki |
2. autobus
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Transport transport lądowy
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | autobus |
Cytaty
|
Pierwszy filmowy klaps padł kilka dni temu na moście przy ul. Bielańskiej. Reżyser na moment wskrzesił miasto z lat 60. minionego wieku. Pasąca się krowa na łące, dętki z samochodów na rzece, autobusy ogórki, kwiaciarki na ulicach. I wóz załadowany beczkami, ciągnięty przez konie. źródło: NKJP: Romans pod sierpem i młotem, Słowo Polskie Gazeta Wrocławska, 2007-09-28 |
|
|
Wokół Plant kursował „ogórek”, który jak wehikuł czasu przenosił chętnych w lata 70. Przy okazji mogli nauczyć się piosenek o czerwonym autobusie i Nowej Hucie. źródło: NKJP: Joanna Dolna: Podaj cegłę!, Gazeta Krakowska, 2006-05-02 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: m3
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | ogórek |
ogórki |
|
| D. | ogórka |
ogórków |
|
| C. | ogórkowi |
ogórkom |
|
| B. | ogórek |
ogórki |
|
| N. | ogórkiem |
ogórkami |
|
| Ms. | ogórku |
ogórkach |
|
| W. | ogórku |
ogórki |