Chronologizacja
Pochodzenie
łac. kośc. aureola (corōna) 'złota (korona)'
1. świętego
Definicja
Wymowa
[au-re-ola]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE ➔ Religia – kościół ➔ sakramenty i obrzędy religijne
Połączenia
- srebrna, złocista, złota, żółta; promienista, słoneczna, świecąca, świetlna, świetlista aureola
- aureola męczennika, świętego; świętości
- aureola wokół głowy
- aureola nad głową
- skrzydła i aureola
- blask aureoli
- Chrystus, Maryja; święci w aureoli
- mieć aureolę
- być w aureoli
Cytaty
|
Jego głowę okalała aureola, więc niewątpliwie był to święty, najpewniej święty męczennik [...]. źródło: NKJP: Tomasz Mirkowicz: Pielgrzymka do Ziemi Świętej Egiptu, 1999 |
|
|
Jednak cuda zdarzały się nadal. Dziesięć lat później nad wieżą kościoła św. Augustyna w Warszawie, pojawiła się postać Madonny w świetlistej aureoli. źródło: NKJP: Katarzyna T. Nowak: Cud w dwudziestym wieku...?!, Przekrój, 1995 |
|
|
Hagiografia katolicka pełna jest świętych, którzy noszą aureolę dlatego, że oddali życie za Kościół [...]. źródło: NKJP: Ludwik Stomma: Globalny inkubator, Polityka, 2002-09-14 |
|
|
A już włosy poskręcane w bujne sploty okalały ich niewielkie główki niczym aureole na obrazach świętych. źródło: NKJP: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996 |
|
|
W sklepach można nabyć pocztówki, na których głowy członków rodziny cara otoczone są aureolami. źródło: NKJP: Henryk Piec: Święty car, Dziennik Bałtycki, 2000-08-25 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | aureola |
aureole |
|
| D. | aureoli |
aureoli |
|
| C. | aureoli |
aureolom |
|
| B. | aureolę |
aureole |
|
| N. | aureolą |
aureolami |
|
| Ms. | aureoli |
aureolach |
|
| W. | aureolo |
aureole |
2. księżyca
Definicja
Wymowa
[au-re-ola]
Kwalifikacja tematyczna
KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ kolory i światło
Połączenia
- słoneczna aureola
- aureola światła
Cytaty
|
Przy szopie położyłem się na trawie i patrzyłem, jak nad polami jarzy się świetlista aureola. źródło: NKJP: Witold Zalewski: Pożegnanie twierdzy, 2000 |
|
|
Na zewnątrz, za drzewami świecił cudownie księżyc, otoczony aureolą, a gdzieś na wschodzie niebo zabarwiało się na kolor pomarańczowy. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Aż musiałem jasność ekranu zmniejszyć, bo blask aureoli razi w oczy. źródło: NKJP: Internet |
|
|
Widziałem aureole złotych zorzy ponad krawędziami skalnych żeber, jak powidoki zachodzącego słońca. źródło: NKJP: Jacek Dukaj: W kraju niewiernych, 2000 |
|
|
W czasie deszczu wokół neonów tworzyły się wielkie aureole [...]. źródło: NKJP: Radosław Kobierski: Harar, 2005 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | aureola |
aureole |
|
| D. | aureoli |
aureoli |
|
| C. | aureoli |
aureolom |
|
| B. | aureolę |
aureole |
|
| N. | aureolą |
aureolami |
|
| Ms. | aureoli |
aureolach |
|
| W. | aureolo |
aureole |
3. włosów
Definicja
Wymowa
[au-re-ola]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Określenia fizyczności człowieka ➔ wygląd
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Pielęgnacja ciała ➔ czynności związane z pielęgnacją ciała i ich efekty
Połączenia
- biała, jasna, siwa aureola
- aureola włosów
Cytaty
|
Zatroskaną twarz okalała aureola przedwcześnie posiwiałej czupryny. źródło: NKJP: Jacek Kalabiński: Amerykańscy Republikanie przegrali batalię o poparcie społeczeństwa, Gazeta Wyborcza, 1996-05-22 |
|
|
Przyglądam się dyskretnie pani Kazi. Wygląda znacznie lepiej niż w październiku, gdy zżerała ja troska o przyszłość. Wypogodzona, jasna twarz, złagodniałe rysy, aureola białych, świeżo wymytych włosów. źródło: NKJP: A.Fidrysiak: Szczęście pani Kazimiery, Tygodnik Ciechanowski, 2006-12-25 |
|
|
[...] właścicielka, w jasnej aureoli włosów, kucała pod krzakiem. źródło: NKJP: Joanna Rudniańska: Miejsca, 1999 |
|
|
[...] do rozmowy włączył się młody człowiek z blond aureolą nad głową [...]. źródło: NKJP: Roman Bratny: Kolumbowie-rocznik 20, 1957 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | aureola |
aureole |
|
| D. | aureoli |
aureoli |
|
| C. | aureoli |
aureolom |
|
| B. | aureolę |
aureole |
|
| N. | aureolą |
aureolami |
|
| Ms. | aureoli |
aureolach |
|
| W. | aureolo |
aureole |
Inne uwagi
Zwykle lp
Składnia
|
+ | aureola | + |
(CZEGO)
|
4. bohaterstwa
Definicja
Wymowa
[au-re-ola]
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Usposobienie człowieka ➔ cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności
Połączenia
- aureola męczeństwa, sławy, świętości
Cytaty
|
Nie da się przewidzieć rezultatu. W razie sukcesu aureola sławy otoczy imiona strzelców, w razie jeszcze jednej przegranej - znów cały szereg klątw przybędzie do historii martyrologii polskiej. źródło: NKJP: Tradycja nie ginie, Dziennik Polski, 2002-08-08 |
|
|
Przejawami tego zbratania i wzajemnego przenikania narodów były nie tylko te najgłośniejsze, bo opromienione aureolą bohaterstwa przypadki [...]. źródło: NKJP: Jerzy Surdykowski: Duch Rzeczypospolitej, 1989 |
|
|
Ma on tysiąc sposobów, by swojego kandydata przedstawiać w aureoli zwycięstwa, natomiast konkurentów nieprzyjemnie dołować. źródło: NKJP: Wyborowcy i wybrańcy, Dziennik Polski, 2000-08-25 |
|
|
Wystawa Cžsara pokazuje dobitnie, że wszelkie gesty artystyczne, których celem jest ukazanie sztuki i artysty w dobrym świetle, w aureoli męczeństwa, geniuszu albo współczucia dla świata, skończyły się. źródło: NKJP: Dorota Jarecka: Korespondencja z 46. Biennale Sztuki w Wenecji, Gazeta Wyborcza, 1995-06-19 |
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | aureola |
aureole |
|
| D. | aureoli |
aureoli |
|
| C. | aureoli |
aureolom |
|
| B. | aureolę |
aureole |
|
| N. | aureolą |
aureolami |
|
| Ms. | aureoli |
aureolach |
|
| W. | aureolo |
aureole |
Inne uwagi
Zwykle lp
Składnia
|
|
+ | aureola | + |
CZEGO
|