UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

chrzan

Chronologizacja

1464, SStp

Pochodzenie

psł. *chrěnъ

1.a roślina

Definicja

roślina z dużymi liśćmi, grubym, mięsistym korzeniem barwy jasnożółtej, w przekroju białym, o bardzo silnym aromacie i ostrym smaku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny uprawne

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  warzywo

Połączenia

  • liść, rośliny chrzanu

Cytaty

Kiedy już mieli się rozejść, Tomek wyciągnął do Piotra zawinięty w liść chrzanu kawałek kiełbasy z rożna i pół ciastka.

źródło: NKJP: Hanna Ożogowska: Dziewczyna i chłopak czyli heca na 14 fajerek, 1978

Rośliny chrzanu uwolnione od wirusa dawały w uprawie polowej znacznie większy plon niż kontrolne.

źródło: NKJP: Leszek S. Jankiewicz: Regulatory wzrostu i rozwoju roślin: zastosowanie w ogrodnictwie, rolnictwie, leśnictwie i w kulturach tkanek: praca zbiorowa, 1997

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chrzan
chrzany
D. chrzanu
chrzanów
C. chrzanowi
chrzanom
B. chrzan
chrzany
N. chrzanem
chrzanami
Ms. chrzanie
chrzanach
W. chrzanie
chrzany

Inne uwagi

Zwykle lp

1.b do jedzenia

Definicja

jadalny korzeń chrzanu - rośliny

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin owoce i warzywa

Połączenia

  • świeży; tarty, utarty chrzan
  • korzenie, korzonki, laska chrzanu
  • krajać chrzan

Cytaty

Jeżeli na krawędzi garnka z mlekiem położyć przekrojoną wzdłuż laskę chrzanu - zachowa świeżość dwa razy dłużej.

źródło: NKJP: Od i do redakcji, Przekrój nr 28/2611, 1995

Para rumianych prosiąt ze zmrużonymi oczami i pozakręcanymi kokieteryjnie ogonkami, trzymających korzenie chrzanu w zębach.

źródło: NKJP: Iwona Krupa: Jaja na dziesięć sposobów, Super Express. Dodatek kulinarny, 1998

Ojciec krajał świeży chrzan i dawał go nam skosztować.

źródło: NKJP: Jan Paulas, Cezary Sękalski: Oni nas stworzyli, 2002-04

Dodać utarty chrzan doprawić solą cukrem i octem.

źródło: NKJP: HH: Przepis tygodnia, Wieści Podwarszawskie nr 21, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chrzan
chrzany
D. chrzanu
chrzanów
C. chrzanowi
chrzanom
B. chrzan
chrzany
N. chrzanem
chrzanami
Ms. chrzanie
chrzanach
W. chrzanie
chrzany

1.c przyprawa

Definicja

przyprawa sporządzona z chrzanu - korzenia

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie przyprawy, smaki

Połączenia

  • słoiczek chrzanu
  • ćwikła, jajka, kartofle, kiełbasa, polędwica, szynka z chrzanem

Cytaty

Jeszcze kilka lat temu kurier, który przychodził na kolację do ambasadora, poczuwał się do obowiązku i przynosił pani ambasadorowej kwiatek lub drobiazg z Polski niedostępny za granicą: [...] słoiczek chrzanu albo kawałek suchej krakowskiej.

źródło: NKJP: Daniel Passent: Choroba dyplomatyczna, 2002

Kutwa tak był z niego zadowolony, że dwa jajka z chrzanem odżałował i przy kielichu podłej cieczy namawiał do pracy u siebie we młynie.

źródło: NKJP: Igor Newerly: Pamiątka z celulozy, 1952

Józio ubóstwiał kartofle z chrzanem.

źródło: NKJP: Rudolf Jasik: Martwi nie śpiewają, 1961

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chrzan
chrzany
D. chrzanu
chrzanów
C. chrzanowi
chrzanom
B. chrzan
chrzany
N. chrzanem
chrzanami
Ms. chrzanie
chrzanach
W. chrzanie
chrzany

Frazeologizmy

do chrzanu
Data ostatniej modyfikacji: 13.03.2024
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json