UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

chwała

Chronologizacja

1 połowa XIV w., SStp
W postaci: fała

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. chwała
chwały
D. chwały
chwał
C. chwale
chwałom
B. chwałę
chwały
N. chwałą
chwałami
Ms. chwale
chwałach
W. chwało
chwały

Inne uwagi

Zwykle lp

Pochodzenie

psł. *chvala

1. szacunek

Definicja

cześć i sława otaczające wybitną osobę, jakieś ważne wydarzenie historyczne, ważne miejsce, ważną ideę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka emocje i uczucia

Połączenia

  • cała, pełna, wielka; dawna, miniona, przyszła, wieczna; narodowa, wojenna; boska chwała
  • chwała Boża
  • chwała i blask, chwała i cześć, chwała i moc, chwała i popularność, chwała i potęga, chwała i sława, chwała i szacunek, chwała i wielkość; gloria i chwała
  • blask chwały
  • powód, tytuł do chwały
  • hymn, pieśń ku chwale
  • głosić; oddać komuś chwałę
  • okryć się; opromieniony, otoczony chwałą
  • przysporzyć komuś chwały
  • śpiewać na czyjąś chwałę; przynieść komuś chwałę
  • chodzić, powracać, przyjść; żyć w chwale
  • na chwałę Boga, na chwałę Pana

Cytaty

Żydowski heros swoim rycerskim życiem zyskał chwałę na ziemi i wieczną nagrodę w niebie, obdzielił honorem zarówno ciało, jak i duszę.

źródło: NKJP: Dariusz Piwowarczyk: Słynni rycerze Europy: Rycerze w służbie dam i dworu, 2009

Złożoną za poległych ofiarę materialną poprzedza modlitwa, jaką pozostali przy życiu zanoszą do Boga. Proszą w niej o przebaczenie grzechu popełnionego przez poległych i obdarzenie ich chwałą wieczną.

źródło: NKJP: Zdzisław Józef Kijas: Niebo w domu Ojca, czyściec dla kogo, piekło w oddaleniu, 2010

Grzegorz z Nazjanzu oskarżał Juliana Apostatę o odbieranie chrześcijanom chwały męczeństwa przy równoczesnym poddawaniu ich udręce moralnej i psychicznej.

źródło: NKJP: Jerzy Mirewicz: Współtwórcy Europy, 2003

Sukcesy odniesione przez nich w tej operacji przyczyniły się do pokonania hitlerowskich Niemiec oraz pomnożyły chwałę oręża polskiego.

źródło: NKJP: Henryk Zdzisław Figura: 1 Armia Wojska Polskiego w walkach na Wale Pomorskim i o Kołobrzeg 28.01-12.02 i 9-18.03.1945, 2009

Składnia

bez ograniczeń + chwała +
KOGO/CZEGO

2. wdzięczność

Definicja

wyraz wdzięczności jakiejś osobie i przyznanie jej najwyższego szacunku

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne

Połączenia

  • chwała poległym

Cytaty

Chwała poetom za to, że nieliczni sprawiedliwi nie poddają się ogłupiającym trendom masowej kultury i medialnego znaczenia na siłę.

źródło: NKJP: Witold Wojciech Mazur, a ławie oskarżonych, Akant, 2006-12

Tak dalej być nie mogło i chwała mamie, że podjęła decyzję, która ją samą i wszystkich bardzo wiele kosztowała: posłać małą jak najwcześniej do dobrej szkoły z pensjonatem.

źródło: NKJP: Danuta Koral: Wydziedziczeni, 1997

Na powązkowskim pomniku, przy którym odbywają się obchody rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego, widnieje napis „Gloria victis”, czyli chwała zwyciężonym.

źródło: NKJP: Antoni Kroh: Starorzecza, 2010

Składnia

bez ograniczeń + chwała +
KOMU + (za CO)

Frazeologizmy

ktoś wyniósł na ołtarze kogoś
ktoś wyniósł do chwały ołtarzy kogoś
ktoś wynosi na ołtarze kogoś
ktoś wynosi do chwały ołtarzy kogoś
ku chwale ojczyzny
pole chwały
Data ostatniej modyfikacji: 24.03.2025
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json