UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

napór

Chronologizacja

SL: napor, SWil: napor, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

psł. *naporъ 'parcie, silny nacisk'

Forma prasłowiańska jest rzeczownikiem odczasownikowym od *naperti 'naprzeć, natrzeć, nacisnąć' z wymianą rdzennej samogłoski *e na *o; zob. przeć (przed siebie)

1. wody

Definicja

oddziaływanie dużą siłą fizyczną na określone obiekty

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii

Połączenia

napór burzy, fali, kry, śniegu, wiatru, wody, żywiołu; tłumu
ulec naporowi
powstrzymać, wytrzymać/wytrzymywać napór

Cytaty

	Gdyby napór kry spowodował zawalenie się wyszogrodzkiego mostu, jego szczątki zagroziłyby wznoszonej kilkaset metrów dalej nowej przeprawie. źródło: NKJP: Historia pewnej przeprawy, Dziennik Polski, 1999-10-15
	Napór wiatru na żagle może przewrócić jacht. źródło: NKJP: Alfred Szklarski: Tomek wśród łowców głów, 1965
	Pod wpływem naporu tłumu zamki same puszczają. źródło: NKJP: Małgorzata Pawelec: Ewakuacja niemożliwa!, Echo Dnia, 2006-01-31
	Wały okalające Ostróg [...] są w stanie wytrzymać napór wody, która w Miedoni osiągnie wysokość 10 metrów. źródło: NKJP: Grzegorz Wawoczny: 10 metrów bezpieczeństwa, Nowiny Raciborskie, 2003-03-12
	Mury kołysały się, jak gdyby miały pęknąć pod naporem ramion. źródło: NKJP: Zofia Kossak: Błogosławiona wina, 1953

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	napór	napory
D.	naporu	naporów
C.	naporowi	naporom
B.	napór	napory
N.	naporem	naporami
Ms.	naporze	naporach
W.	naporze	napory

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

napór

KOGO/CZEGO

2. nieprzyjaciela

Definicja

intensywny ciąg działań zmierzających do pokonania przeciwnika

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna czynności, przedmioty, miejsca związane z wojskiem i wojną

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Sport czynności związane ze sportem

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:

atak

Połączenia

ciągły, nieustanny, zdecydowany napór; napór niemiecki, turecki
napór barbarzyńców, nieprzyjaciela, wroga; Hunów, Niemców, Rosjan, Turków; przeważających sił nieprzyjaciela, przeciwnika, wroga..., wojsk francuskich, niemieckich, rosyjskich...; gospodarzy, gości, miejscowych, przyjezdnych, rywala; Oświęcimian
napór rósł, trwał
stawić czoła; ulec naporowi
odeprzeć/odpierać, powstrzymywać, przetrwać, przetrzymać, wytrzymać/wytrzymywać napór

Cytaty

	Napór wroga spowodował wycofanie polskich sił na drugą stronę rzeki. źródło: NKJP: Marek Sass: Wojna rozpoczęła się o 6.00, Tygodnik Tucholski, 2007
	Stopniowa germanizacja armii rzymskiej i ciągły napór barbarzyńców doprowadziły do pogorszenia się sytuacji Rzymu i w efekcie jego upadku. źródło: NKJP: Internet
	Kiedy w XI w. pod naporem tureckim upadła wielka Armenia, rozeszliśmy się po świecie. źródło: NKJP: Elżbieta Mosingiewicz: Prawnukowie Noego, Gazeta Wyborcza, 1996-08-13
	Brazylia nie wytrzymała fizycznego naporu rywala, przegrała 1-3 i pożegnał się z turniejem. źródło: NKJP: (O): Kontrowersyjny gol, Dziennik Polski, 2002-05-14
	W drugiej połowie Duńczycy przetrzymali napór Niemców, zachowali siły na końcówkę, co przyniosło im przepiękną drugą bramkę i zasłużone zwycięstwo. źródło: NKJP: Piotr Bikont: Puchar dla kibiców, Gazeta Wyborcza, 1992-06-27

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	napór	napory
D.	naporu	naporów
C.	naporowi	naporom
B.	napór	napory
N.	naporem	naporami
Ms.	naporze	naporach
W.	naporze	napory

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

napór

KOGO

3. opinii publicznej

Definicja

oddziaływanie na inne osoby w celu zmuszenia ich do określonych działań

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Relacje międzyludzkie określenia relacji międzyludzkich

Relacje znaczeniowe

synonimy:

ciśnienie, presja

Połączenia

silny napór; napór germanizacyjny; społeczny
napór ludzi, środowisk rolniczych, żydowskich...; krytyki, mediów, opinii publicznej
ugiąć się pod naporem

Cytaty

	Jeżeli chodzi o minimalne ceny gwarantowane w rolnictwie, to mając na względzie nieustanny napór środowisk rolniczych [...], wydaje się, że rozwiązanie proponowane obecnie przez rząd jest dopuszczalnym kompromisem w tej sprawie. źródło: NKJP: Sprawozdanie stenograficzne z obrad Sejmu RP z dnia 27.02.1992
	Sędzia imigracyjny pod naporem mediów zgodził się cofnąć nakaz deportacji. źródło: NKJP: Nie jestem gangsterem, Dziennik Polski, 2000-09-29
	Można [...] poszerzyć i pogłębić zasięg fermentu, można wzmóc napór społeczny — lecz partii byłoby niezmiernie trudno na wzmożenie naporu odpowiedzieć nawrotem do metod stalinowskich. źródło: NKJP: Juliusz Mieroszewski, Finał klasycznej Europy, 1997
	Dość prawdopodobne jest, że ugnie się pod naporem swych zwolenniczek i wystartuje do wyścigu do parlamentu. źródło: NKJP: Piotr Cegielski: Przed wyborami w Szwecji, Gazeta Wyborcza, 1994-02-25

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	napór	napory
D.	naporu	naporów
C.	naporowi	naporom
B.	napór	napory
N.	naporem	naporami
Ms.	naporze	naporach
W.	naporze	napory

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

napór

KOGO/CZEGO

4. uczuć

Definicja

książk.

gwałtowne pojawienie się jakichś stanów duchowych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka

Połączenia

napór emocji, myśli, uczuć

Cytaty

Stanisław Brzozowski, gorączkowo poszukujący jednolitego światopoglądu i zmieniający kolejno swoje wybory pod naporem wątpliwości, w „Pamiętniku” ostrzegał siebie i nas przed sprowadzaniem wszystkiego do „punktu zerowego”.

źródło: NKJP: Helena Zaworska: Czy sceptycyzm mieści się w duszy polskiej, Książki, dodatek do Gazety Wyborczej, 1993-08-11

Tak zatem w głębiach Ja i pod warstwą doskonale poukładanych i bardzo rozumnych argumentów dokonuje się jakieś wzburzenie, a poprzez to wzrastający napór uczuć i idei.

źródło: NKJP: Józef Tischner: Świat ludzkiej nadziei: wybór szkiców filozoficznych 1966-1975, 1975

Miażdżący napór myśli, od którego głowa pęka – ukaże w końcu lekką i przezroczystą pustkę.

źródło: NKJP: Magdalena Tulli: Sny i kamienie, 1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3

	liczba pojedyncza	liczba mnoga
M.	napór	napory
D.	naporu	naporów
C.	naporowi	naporom
B.	napór	napory
N.	naporem	naporami
Ms.	naporze	naporach
W.	naporze	napory

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

napór

CZEGO

Data ostatniej modyfikacji: 05.03.2014