UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

emulsja

Chronologizacja

SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

ang. emulsion

fr. émulsion

niem. Emulsion

z n.-łac. emulsio

1. mieszanina płynów

Definicja

chem. 
mieszanina dwóch płynów, które nie mogą się ze sobą połączyć i jeden jest rozproszony w drugim w postaci mikroskopijnych kropelek

Kwalifikacja tematyczna

KATEGORIE FIZYCZNE ➔ Cechy i właściwości materii ➔ stan skupienia, trwałość materii

Połączenia

  • emulsja asfaltowa, bitumiczna, gruntująca, naftalinowa, olejowa, poliarylanowa, silikonowa, smarowa, wodna
  • grys i emulsja; asfalty i emulsje
  • destabilizacja; skład; warstwa emulsji; ileś litrów emulsji
  • zawartość czegoś w emulsji
  • emulsja składa się z czegoś; spływa
  • oczyszczanie, rozcieńczanie emulsji
  • utrwalanie, utwardzenie czegoś emulsją

Cytaty

Emulsje smarowe składają się z bardzo drobnych kropelek wody otoczonych błonką oleju.

źródło: NKJP: Lawrowski Zbigniew: Technika smarowania, 1996

[...] uzupełniono jedynie ubytki w asfalcie poprzez kropienie emulsją asfaltową i wysypanie grysem.

źródło: NKJP: Znowu w remoncie, Dziennik Polski, 2001-09-05

Margaryna [...] stanowi emulsję typu woda w oleju.

źródło: NKJP: Bartkiewicz Bronisław: Oczyszczanie ścieków przemysłowych, 2002

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. emulsja
emulsje
D. emulsji
emulsji
neut
emulsyj
char
C. emulsji
emulsjom
B. emulsję
emulsje
N. emulsją
emulsjami
Ms. emulsji
emulsjach
W. emulsjo
emulsje

2. farba

Definicja

pot. 
farba będąca emulsją - mieszaniną płynów

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA ➔ Budownictwo ➔ materiały, narzędzia i maszyny budowlane

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  farba

Połączenia

  • emulsja akrylowa, lateksowa, olejna; jednowarstwowa; rozcieńczalna
  • puszka; ileś litrów emulsji
  • rozcieńczanie emulsji
  • zagruntować coś emulsją;
  • malowanie emulsją

Cytaty

Innych emulsji używa się do malowania ścian wewnątrz, a innych na zewnątrz budynków.

źródło: NKJP: Marek Rusinowicz: Remont, Cztery Kąty, 1995

Tapety ze szklanych włókien trzeba [...] pokrywać farbami, np. akrylowymi lub lateksowymi emulsjami.

źródło: NKJP: Zmywalne, miękkie, wytrzymałe, Dziennik Polski – Dom, 2001-03-21

Pokryte emulsjami powierzchnie dają się po pomalowaniu łatwo zmywać.

źródło: NKJP: (SMOL): Kolor na ściany, Dziennik Polski, 2001-08-22

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. emulsja
emulsje
D. emulsji
emulsji
neut
emulsyj
char
C. emulsji
emulsjom
B. emulsję
emulsje
N. emulsją
emulsjami
Ms. emulsji
emulsjach
W. emulsjo
emulsje

3. kosmetyk

Definicja

płynny kosmetyk przeznaczony do pielęgnacji skóry twarzy i ciała

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA ➔ Pielęgnacja ciała ➔ przedmioty związane z pielęgnacją ciała

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  kosmetyk

Połączenia

  • aloesowa; delikatna; płynna, pudrowa; antyseptyczna, matująca, nawilżająca, samoopalająca, wodoodporna emulsja; emulsja kosmetyczna, ochronna, przeciwzmarszczkowa
  • emulsja do ciała, do (łojotokowej, mieszanej, tłustej, wrażliwej) cery, do rąk, do stóp, do twarzy; do kąpieli, do mycia, do opalania
  • emulsja pod oczy
  • emulsja z filtrem, z peelingiem
  • emulsja po goleniu, po opalaniu; o jakimś działaniu
  • emulsje i balsamy, emulsje i olejki, emulsje i żele; kremy i emulsje
  • stosować, wetrzeć, wsmarować emulsję

Cytaty

Odkryte części ciała smarujmy emulsją do opalania [...].

źródło: NKJP: Edyta Paradowska: Możesz się obronić przed komarem, Super Express, 2006

Należy pamiętać o [...] emulsjach do skóry z filtrami anty-UV, które ochronią ją przed nadmiernym słońcem.

źródło: NKJP: Beata Alukiewicz: Wakacje pod palmami, Echo Dnia, 2006-07-13

Wieczorem dokładnie myjemy dziecko [...] i smarujemy delikatną emulsją nawilżającą skórę.

źródło: NKJP: Małgorzata Lorkowska: Gazeta Wyborcza – Magazyn, 1997-05-30

[...] nawilżająca emulsja do ciała i twarzy nada skórze delikatny złocisty blask [...].

źródło: NKJP: Cosmouroda, Cosmopolitan, 2000

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. emulsja
emulsje
D. emulsji
emulsji
neut
emulsyj
char
C. emulsji
emulsjom
B. emulsję
emulsje
N. emulsją
emulsjami
Ms. emulsji
emulsjach
W. emulsjo
emulsje

4. w fotografii

Definicja

fot. 
zawiesina substancji zmieniających się pod wpływem światła, używana do pokrywania materiałów fotograficznych

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA ➔ Działalność artystyczna człowieka ➔ fotografia

Połączenia

  • barwna, czarno-biała; mokra, sucha emulsja; emulsja fotoczuła, fotograficzna, jądrowa, kolodionowa, koloidowa, rentgenowska, światłoczuła, termoczuła
  • skład, warstwa, ziarna emulsji
  • emulsja spłynęła

Cytaty

W 1888 roku John Corbutt nakładając warstwę fotoczułej emulsji na arkusze folii celuloidowej wynalazł miękki film negatywowy.

źródło: NKJP: Krzysztof Mich: Cywilizacja plastiku, Focus. Poznać i zrozumieć świat, 2003

Obraz powstawał w aparacie na szklanych płytach pokrytych uprzednio tak zwaną mokrą emulsją kolodionową sporządzaną przez samego fotografa przed zdjęciem.

źródło: NKJP: Nadar - pionier fotografii lotniczej, Młody Technik, 1996

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. emulsja
emulsje
D. emulsji
emulsji
neut
emulsyj
char
C. emulsji
emulsjom
B. emulsję
emulsje
N. emulsją
emulsjami
Ms. emulsji
emulsjach
W. emulsjo
emulsje
Data ostatniej modyfikacji: 02.03.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json