UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyrozumiałość

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. wyrozumiały

Definicja

cecha kogoś, kto rozumie innych i wybacza im ich wady lub niewłaściwe postępowanie

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Usposobienie człowieka cechy charakteru, temperamentu, zdolności i umiejętności

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  zrozumienie

Połączenia

  • duża, szczególna, wielka; ojcowska, wzajemna; cierpliwa, mądra, pobłażliwa wyrozumiałość
  • wyrozumiałość czytelników, kierowców, mieszkańców, nauczycieli, żony
  • wyrozumiałość dla ludzi, dla słabości
  • wyrozumiałość i cierpliwość, wyrozumiałość i pomoc, wyrozumiałość i szacunek, wyrozumiałość i tolerancja, wyrozumiałość i wsparcie, wyrozumiałość i życzliwość; dobroć i wyrozumiałość, łagodność i wyrozumiałość, miłość i wyrozumiałość, pobłażliwość i wyrozumiałość
  • brak, doza, odrobina wyrozumiałości
  • pełen wyrozumiałości
  • mieć, okazać, wykazać wyrozumiałość
  • liczyć, zasługiwać na wyrozumiałość; apelować, prosić o wyrozumiałość; dziękować za wyrozumiałość
  • przyjąć coś, znosić coś; podchodzić do czegoś, traktować coś; spotkać się, uśmiechać się z wyrozumiałością

Cytaty

[...] wyrozumiałość dla człowieka z jego przywarami świadczy o wielkiej mądrości życia, niezwykłej w epokach powszechnego barbarzyństwa.

źródło: NKJP: Zenon Kosidowski: Opowieści biblijne, 1996

Ostatni importerzy dotarli do Boguszowic około godz. 23.30. Spotkali się jednak z dużą wyrozumiałością kierowców TIR-ów, którzy przepuścili ich bez kolejki.

źródło: NKJP: Z granicy do Trybunału, Dziennik Polski, 2002-03-11

Tworzenie jubileuszowej publikacji jest dla nas pierwszym takim doświadczeniem. [...] Pozostaje nam jedynie liczyć na wyrozumiałość czytelników i obiecać poprawę w kolejnych wydaniach.

źródło: NKJP: (JaGA): Mechanik będzie świętował, Nowiny Raciborskie, 2007-08-07

Ludzie [...] stają się znów „normalni”, a więc pełni wyrozumiałości i współczucia, umiejętności rozumienia innych i prowadzenia z otoczeniem dialogu jak równy z równym.

źródło: NKJP: Stanisław Głąbiński: Polityka po amerykańsku, 1996

Zeszyt muszę ukrywać przed siostrą, ale i tak ona już kilka razy zauważyła to, udając jednak, że nic nie widzi (skąd u niej tyle mądrej wyrozumiałości?).

źródło: NKJP: Czesław Kuriata: Spowiedź pamięci, Próba światła, 1985

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyrozumiałość
wyrozumiałości
D. wyrozumiałości
wyrozumiałości
C. wyrozumiałości
wyrozumiałościom
B. wyrozumiałość
wyrozumiałości
N. wyrozumiałością
wyrozumiałościami
Ms. wyrozumiałości
wyrozumiałościach
W. wyrozumiałości
wyrozumiałości

Inne uwagi

Zwykle lp

Składnia

bez ograniczeń + wyrozumiałość +
(dla KOGO/CZEGO)
bez ograniczeń + wyrozumiałość +
(wobec KOGO/CZEGO)
Data ostatniej modyfikacji: 14.01.2011
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json