UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

lalka

Chronologizacja

SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. lalka

1. zabawka

Definicja

przedmiot będący odwzorowaniem postaci ludzkiej, służący do zabawy

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Bieg życia narodziny i dzieciństwo

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Czas wolny gry i zabawy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  lala, laluchna
hiperonimy:  zabawka

Połączenia

  • nowa, stara; drewniana, gałgankowa, gumowa, plastikowa, porcelanowa, szmaciana; mechaniczna; ukochana; wymarzona; piękna, śliczna; mówiąca; zepsuta lalka
  • lalka Barbie
  • lalki i maskotki; lalki i inne zabawki
  • kolekcja, wystawa lalek
  • domek, mebelki, ubrania, ubranka, wózki dla lalek
  • dostać; kupić/kupować; czesać lalkę
  • bawić się lalkami

Cytaty

Statystyczny Polak rozwojem umysłowym w dziedzinie ekonomii nie różni się niczym od mojej wówczas kilkuletniej córki, która na usprawiedliwienie, że nie mogę jej kupić lalki Barbie, bo nie mam pieniędzy, reagowała: - To weź z banku.

źródło: KWSJP: Najgłupsi do rady, Dziennik Polski, 2004-01-09

Nic więc dziwnego, że dziecięcy pokój wprost tonie w zabawkach. [...]. Są lalki, samochodziki, puzzle, książeczki.

źródło: NKJP: M.Rutkowska: Julka, Luiza, Klaudia - płońskie trojaczki, Tygodnik Ciechanowski, 2007-09-01

To było wcześniej, kiedy byłam jeszcze bardzo mała. Dostałam od taty taką piękną lalkę, która otwierała oczy i robiła siusiu. Boże, jak mi się ta lalka podobała...

źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Lala, 2006

Helenka też ma prezent dla córki, od rodziców, jest to szmaciana lalka z brązowymi włosami z włóczki, taka sama, jaką miała w dzieciństwie Helenka, długo szukała, teraz się takich raczej nie produkuje, cudem znalazła [...].

źródło: NKJP: Marek Kochan: Plac zabaw, 2007

W sklepach z zabawkami w ciągu ostatnich dni panuje spory ruch. Z półek schodzi właściwie wszystko - od piłek i innego sprzętu sportowego, poprzez domki dla lalek, na grach planszowych i komputerowych skończywszy.

źródło: NKJP: /ram/: Dzień dziecka, ale nie dla każdego: Echo Dnia, 2005-06-01

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. lalka
lalki
D. lalki
lalek
C. lalce
lalkom
B. lalkę
lalki
N. lalką
lalkami
Ms. lalce
lalkach
W. lalko
lalki

2. kobieta

Definicja

pot.  pogard. 
ładna, zadbana i bardzo dobrze ubrana kobieta, zwykle uważana za niezbyt inteligentną

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka płeć

Relacje znaczeniowe

synonimy:  lala, laleczka, laluchna

Połączenia

  • ładna, głupia, pusta lalka

Cytaty

Lecz tym „ładniejszym” też wcale nie jest łatwo. Ludzie czasem postrzegają je jako puste lalki. Taka ładna dziewczyna musi sporo od siebie dać, żeby pokazać, że [...] jest także inteligentna.

źródło: NKJP: Internet

– Ją też odwiedziłeś w szpitalu? – Załatwiałem sprawy w Warszawie; trudno było nie wpaść. – To śliczna dziewczyna. I nie taka lalka, na jaką wygląda.

źródło: NKJP: Artur Baniewicz: Góra Trzech Szkieletów, 2003

Obserwowałam przymiarkę makijażu dla Betty, jednej z postaci dramatu [...]. Betty jest rodzajem żywej lalki - seksownej, ale pustej w środku. Trzeba to odpowiednio pokazać.

źródło: NKJP: Bomba w ostatnim ujęciu, Dziennik Polski, 2001-07-18

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. lalka
lalki
D. lalki
lalek
C. lalce
lalkom
B. lalkę
lalki
N. lalką
lalkami
Ms. lalce
lalkach
W. lalko
lalki

3. w teatrze

Definicja

figurka wyobrażająca postać bohatera widowiska, używana w przedstawieniach teatralnych, poruszana przez aktora ukrytego za sceną

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Działalność artystyczna człowieka teatr

Relacje znaczeniowe

synonimy:  kukiełka, łątka
hiperonimy:  figurka

Połączenia

  • lalka teatralna; ruchome lalki
  • lalki i aktorzy
  • teatr lalek
  • tworzyć, wykonywać lalki
  • poruszać lalkami; posługiwać się lalkami

Cytaty

Najważniejsze dla Michaela Vogla są marionetki. Królowe lalek. Poruszane przez aktora za pomocą drutów lub nitek, najlepiej imitują ruch człowieka.

źródło: NKJP: Toccata elfów, Dziennik Polski, 2001-04-27

Zgromadzone [...] eksponaty to lalki teatralne, głównie z lat 50. i 60. - Jerzego Zitzmana, twórcy teatru Banialuka w Bielsku-Białej, Adama Kiljana [...] twórcy Jacka i Agatki oraz Franciszka Liptaka - twórcy lalek ze Słowacji.

źródło: NKJP: (eh, maw): Anioł wybiela diabła, Nowiny Raciborskie, 2006-01-10

Wyraziste lalki, o zaskakujących możliwościach ruchowych są niezwykłymi aktorami tego przedstawienia.

źródło: NKJP: Afisz Dziennika, Dziennik Polski, 2001-01-10

Konkurs stworzono, by dać szansę prezentacji dorobku artystycznego amatorskich teatrów dziecięcych. [...]. Regulamin dopuszcza także różne formy teatralne, np. pantomimę, teatr lalek, teatr jednego aktora, kabaret czy teatr ruchu.

źródło: NKJP: (bea): Teatralne scenki, Tygodnik Rybnicki, 2008-02-19

Car Mikołaj II ruchem sterowanej nitkami lalki zdejmował dłonie w białych rękawiczkach z lampasów swoich granatowych spodni [...].

źródło: NKJP: Mirosław M. Bujko: Złoty pociąg, 2006

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. lalka
lalki
D. lalki
lalek
C. lalce
lalkom
B. lalkę
lalki
N. lalką
lalkami
Ms. lalce
lalkach
W. lalko
lalki
Data ostatniej modyfikacji: 26.03.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json