UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

zastawa

Chronologizacja

XVI w., SPXVI
Na podstawie indeksu haseł. Znaczenie niepewne (w XIV-XV w. wyłącznie w innych znaczeniach, por. SStp).

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: ż

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. zastawa
zastawy
D. zastawy
zastaw
C. zastawie
zastawom
B. zastawę
zastawy
N. zastawą
zastawami
Ms. zastawie
zastawach
W. zastawo
zastawy

Pochodzenie

Zob. stawić się

1. komplet naczyń

Definicja

komplet naczyń, z których korzysta się, jedząc posiłki

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie miejsca, osoby, przedmioty, sytuacje związane z jedzeniem

Połączenia

  • elegancka, ładna; porcelanowa, srebrna, złota; świąteczna zastawa; zastawa kuchenna, obiadowa, stołowa
  • zastawa do herbaty, do kawy; zastawa ze srebra
  • zastawa i sztućce
  • elementy, komplet zastawy
  • stół z zastawą

Cytaty

W magazynach piętrzyła się hotelowa zastawa: nieme stosy talerzy płaskich i głębokich, dużych i małych, niezliczone milczące sosjerki i wazy ze znakiem czteroramiennego płatka śniegu na odwrocie.

źródło: NKJP: Magdalena Tulli: W czerwieni, 1998

Przepastne szafy kryły odświętną porcelanę i codzienny fajans, srebrną zastawę do herbaty, szkła, srebrne lub platerowane sztućce i ogromną liczbę obrusów i serwet.

źródło: NKJP: Irena Domańska-Kubiak: Zakątek pamięci: życie w XIX-wiecznych dworkach kresowych, 2004

Jedni wolą jeść na porządnej zastawie, metalowymi sztućcami, na stole ozdobionym pięknym obrusem.

źródło: NKJP: Głęboka studzienka, Trybuna Śląska, 2004-06-18

Na wprost wejścia, pod ścianą, stoi imponujący wielkością i maestrią wykonania dębowy kredens, w którym niegdyś trzymano bogate zastawy stołowe z porcelany i srebra.

źródło: NKJP: Maria Irena Kwiatkowska, Marek Kwiatkowski, Krzysztof Wesołowski: Znane i nieznane: rezydencje, ludzie, wydarzenia, 2001

Aby nasi mali goście byli bezpieczni, napoje i słodycze podajmy w plastikowych lub papierowych naczyniach. Tego typu zastawa wcale nie musi być nudna.

źródło: NKJP: zbroj.: Dzięcięcy bal, Dziennik Łódzki, 2003-06-10

2. część szabli

Definicja

wojsk. 
część szabli lub innej podobnej broni, która sięga od końca miejsca uchwytu do około jednej trzeciej miejsca tnącego

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń

Cytaty

Ornamentacja ta świadczy, że posiadaczem szabli był Polak. Na zastawie zewnętrznego płazu nałożony jest owalny medalion z półpostacią męską w zbroi i w hełmie z pióropuszem.

źródło: NKJP: Włodzimierz Kowalewicz: Dzieje szabli w Polce, 1993

Do jelca przymocowany był tzw. paluch, czyli pierścień obejmujący kciuk, znacznie ułatwiający operowanie szablą i zabezpieczający dłoń przed ostrzem przeciwnika ześlizgującym się po zastawie.

źródło: NKJP: Internet

Data ostatniej modyfikacji: 20.08.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json