UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

wyprawić

Chronologizacja

SStp, SKN, SJPXVII, STR, SL, SWil, SJPWar, SJPDor, SJPSz, SJPDun, ISJP, PSWP, USJP

Pochodzenie

Zob. prawić

1. w drogę

Definicja

wysłać kogoś w drogę w określonym celu

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

Połączenia

  • wyprawić dziecko do szkoły; męża
  • wyprawić w drogę, w podróż, w świat; z domu

Cytaty

Umówiliśmy się, że karetka przyjedzie po nią o dwunastej. Potem wyprawiłam Michała do szkoły.

źródło: NKJP: Maria Nurowska: Listy miłości, 2008

Trzecia godzina - dla kobiet, które wyprawiły mężów do pracy i zostają na gospodarstwie - porady, ceny, rady na temat zakupów, jakiś żart regionalny itd.

źródło: NKJP: Piotr Najsztub: Telewizja każe wybrać, Gazeta Wyborcza, 1992-08-18

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyprawię
wyprawimy
2 os. wyprawisz
wyprawicie
3 os. wyprawi
wyprawią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyprawiłem
+(e)m wyprawił
wyprawiłam
+(e)m wyprawiła
wyprawiłom
+(e)m wyprawiło
wyprawiliśmy
+(e)śmy wyprawili
wyprawiłyśmy
+(e)śmy wyprawiły
2 os. wyprawiłeś
+(e)ś wyprawił
wyprawiłaś
+(e)ś wyprawiła
wyprawiłoś
+(e)ś wyprawiło
wyprawiliście
+(e)ście wyprawili
wyprawiłyście
+(e)ście wyprawiły
3 os. wyprawił
wyprawiła
wyprawiło
wyprawili
wyprawiły

bezosobnik: wyprawiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyprawmy
2 os. wypraw
wyprawcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyprawiłbym
bym wyprawił
wyprawiłabym
bym wyprawiła
wyprawiłobym
bym wyprawiło
wyprawilibyśmy
byśmy wyprawili
wyprawiłybyśmy
byśmy wyprawiły
2 os. wyprawiłbyś
byś wyprawił
wyprawiłabyś
byś wyprawiła
wyprawiłobyś
byś wyprawiło
wyprawilibyście
byście wyprawili
wyprawiłybyście
byście wyprawiły
3 os. wyprawiłby
by wyprawił
wyprawiłaby
by wyprawiła
wyprawiłoby
by wyprawiło
wyprawiliby
by wyprawili
wyprawiłyby
by wyprawiły

bezosobnik: wyprawiono by

bezokolicznik: wyprawić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyprawiwszy

gerundium: wyprawienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyprawienie
wyprawienia
D. wyprawienia
wyprawień
C. wyprawieniu
wyprawieniom
B. wyprawienie
wyprawienia
N. wyprawieniem
wyprawieniami
Ms. wyprawieniu
wyprawieniach
W. wyprawienie
wyprawienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyprawiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyprawiony
wyprawiony
wyprawiony
wyprawione
wyprawiona
D. wyprawionego
wyprawionego
wyprawionego
wyprawionego
wyprawionej
C. wyprawionemu
wyprawionemu
wyprawionemu
wyprawionemu
wyprawionej
B. wyprawionego
wyprawionego
wyprawiony
wyprawione
wyprawioną
N. wyprawionym
wyprawionym
wyprawionym
wyprawionym
wyprawioną
Ms. wyprawionym
wyprawionym
wyprawionym
wyprawionym
wyprawionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyprawieni
wyprawieni
wyprawione
wyprawione
D. wyprawionych
wyprawionych
wyprawionych
wyprawionych
C. wyprawionym
wyprawionym
wyprawionym
wyprawionym
B. wyprawionych
wyprawionych
wyprawionych
wyprawione
N. wyprawionymi
wyprawionymi
wyprawionymi
wyprawionymi
Ms. wyprawionych
wyprawionych
wyprawionych
wyprawionych

odpowiednik aspektowy: wyprawiać

Składnia

bez ograniczeń + wyprawić +
KOGO + DOKĄD/SKĄD

2. wesele

Definicja

urządzić własnym nakładem pracy i pieniędzy

Kwalifikacja tematyczna

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu

CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje

Relacje znaczeniowe

synonimy:  wydać

Połączenia

  • wyprawić bal, bankiet, chrzciny, imieniny, pogrzeb, święta, ucztę, wesele

Cytaty

Książę Henryk wyprawił im wesele i polecił osiąść w opuszczonej rybackiej chacie za wsią Borek na samym brzegu Odry.

źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003

Wyprawiono bal dla pracowników wydziału kultury [...].

źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Lala, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyprawię
wyprawimy
2 os. wyprawisz
wyprawicie
3 os. wyprawi
wyprawią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyprawiłem
+(e)m wyprawił
wyprawiłam
+(e)m wyprawiła
wyprawiłom
+(e)m wyprawiło
wyprawiliśmy
+(e)śmy wyprawili
wyprawiłyśmy
+(e)śmy wyprawiły
2 os. wyprawiłeś
+(e)ś wyprawił
wyprawiłaś
+(e)ś wyprawiła
wyprawiłoś
+(e)ś wyprawiło
wyprawiliście
+(e)ście wyprawili
wyprawiłyście
+(e)ście wyprawiły
3 os. wyprawił
wyprawiła
wyprawiło
wyprawili
wyprawiły

bezosobnik: wyprawiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyprawmy
2 os. wypraw
wyprawcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyprawiłbym
bym wyprawił
wyprawiłabym
bym wyprawiła
wyprawiłobym
bym wyprawiło
wyprawilibyśmy
byśmy wyprawili
wyprawiłybyśmy
byśmy wyprawiły
2 os. wyprawiłbyś
byś wyprawił
wyprawiłabyś
byś wyprawiła
wyprawiłobyś
byś wyprawiło
wyprawilibyście
byście wyprawili
wyprawiłybyście
byście wyprawiły
3 os. wyprawiłby
by wyprawił
wyprawiłaby
by wyprawiła
wyprawiłoby
by wyprawiło
wyprawiliby
by wyprawili
wyprawiłyby
by wyprawiły

bezosobnik: wyprawiono by

bezokolicznik: wyprawić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyprawiwszy

gerundium: wyprawienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyprawienie
wyprawienia
D. wyprawienia
wyprawień
C. wyprawieniu
wyprawieniom
B. wyprawienie
wyprawienia
N. wyprawieniem
wyprawieniami
Ms. wyprawieniu
wyprawieniach
W. wyprawienie
wyprawienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyprawiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyprawiony
wyprawiony
wyprawiony
wyprawione
wyprawiona
D. wyprawionego
wyprawionego
wyprawionego
wyprawionego
wyprawionej
C. wyprawionemu
wyprawionemu
wyprawionemu
wyprawionemu
wyprawionej
B. wyprawionego
wyprawionego
wyprawiony
wyprawione
wyprawioną
N. wyprawionym
wyprawionym
wyprawionym
wyprawionym
wyprawioną
Ms. wyprawionym
wyprawionym
wyprawionym
wyprawionym
wyprawionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyprawieni
wyprawieni
wyprawione
wyprawione
D. wyprawionych
wyprawionych
wyprawionych
wyprawionych
C. wyprawionym
wyprawionym
wyprawionym
wyprawionym
B. wyprawionych
wyprawionych
wyprawionych
wyprawione
N. wyprawionymi
wyprawionymi
wyprawionymi
wyprawionymi
Ms. wyprawionych
wyprawionych
wyprawionych
wyprawionych

odpowiednik aspektowy: wyprawiać

Składnia

bez ograniczeń + wyprawić +
CO

3. skórę

Definicja

wygarbować skórę

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł miejsca i czynności związane z przemysłem

Połączenia

  • wyprawione skóry

Cytaty

Środek drewnianej platformy zajmowało posłanie wyściełane miękkimi, dobrze wyprawionymi skórami.

źródło: NKJP: Iwona Surmik: Talizman złotego smoka, 2002

Gospodarz wskazał gościowi siedzenie okryte wyprawioną skórą jakiejś ogromnej myszy i nim sam zajął podobne naprzeciw, zniknął na chwilę w bardzo ciemnej i niskiej odnodze wypróchniałego korzenia lipy, skąd wrócił z omszałą butelką i dwiema czarkami [...].

źródło: NKJP: Łukasz Kamykowski: Dom między lipą a bilbordem, 2008

Odmiana

część mowy: czasownik

aspekt: dokonany

Tryb oznajmujący

Czas przyszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyprawię
wyprawimy
2 os. wyprawisz
wyprawicie
3 os. wyprawi
wyprawią

Czas przeszły

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyprawiłem
+(e)m wyprawił
wyprawiłam
+(e)m wyprawiła
wyprawiłom
+(e)m wyprawiło
wyprawiliśmy
+(e)śmy wyprawili
wyprawiłyśmy
+(e)śmy wyprawiły
2 os. wyprawiłeś
+(e)ś wyprawił
wyprawiłaś
+(e)ś wyprawiła
wyprawiłoś
+(e)ś wyprawiło
wyprawiliście
+(e)ście wyprawili
wyprawiłyście
+(e)ście wyprawiły
3 os. wyprawił
wyprawiła
wyprawiło
wyprawili
wyprawiły

bezosobnik: wyprawiono

Tryb rozkazujący

liczba pojedyncza liczba mnoga
1 os. wyprawmy
2 os. wypraw
wyprawcie

Tryb warunkowy

liczba pojedyncza liczba mnoga
m ż n mo -mo
1 os. wyprawiłbym
bym wyprawił
wyprawiłabym
bym wyprawiła
wyprawiłobym
bym wyprawiło
wyprawilibyśmy
byśmy wyprawili
wyprawiłybyśmy
byśmy wyprawiły
2 os. wyprawiłbyś
byś wyprawił
wyprawiłabyś
byś wyprawiła
wyprawiłobyś
byś wyprawiło
wyprawilibyście
byście wyprawili
wyprawiłybyście
byście wyprawiły
3 os. wyprawiłby
by wyprawił
wyprawiłaby
by wyprawiła
wyprawiłoby
by wyprawiło
wyprawiliby
by wyprawili
wyprawiłyby
by wyprawiły

bezosobnik: wyprawiono by

bezokolicznik: wyprawić

imiesłów przysłówkowy uprzedni: wyprawiwszy

gerundium: wyprawienie

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. wyprawienie
wyprawienia
D. wyprawienia
wyprawień
C. wyprawieniu
wyprawieniom
B. wyprawienie
wyprawienia
N. wyprawieniem
wyprawieniami
Ms. wyprawieniu
wyprawieniach
W. wyprawienie
wyprawienia

imiesłów przymiotnikowy bierny: wyprawiony

liczba pojedyncza
m1 m2 m3 n1, n2 ż
M. wyprawiony
wyprawiony
wyprawiony
wyprawione
wyprawiona
D. wyprawionego
wyprawionego
wyprawionego
wyprawionego
wyprawionej
C. wyprawionemu
wyprawionemu
wyprawionemu
wyprawionemu
wyprawionej
B. wyprawionego
wyprawionego
wyprawiony
wyprawione
wyprawioną
N. wyprawionym
wyprawionym
wyprawionym
wyprawionym
wyprawioną
Ms. wyprawionym
wyprawionym
wyprawionym
wyprawionym
wyprawionej
liczba mnoga
p1 m1 ndepr m1 depr pozostałe
M. wyprawieni
wyprawieni
wyprawione
wyprawione
D. wyprawionych
wyprawionych
wyprawionych
wyprawionych
C. wyprawionym
wyprawionym
wyprawionym
wyprawionym
B. wyprawionych
wyprawionych
wyprawionych
wyprawione
N. wyprawionymi
wyprawionymi
wyprawionymi
wyprawionymi
Ms. wyprawionych
wyprawionych
wyprawionych
wyprawionych

odpowiednik aspektowy: wyprawiać

Składnia

bez ograniczeń + wyprawić +
CO

Frazeologizmy

ktoś wyprawił na tamten świat kogoś
Data ostatniej modyfikacji: 07.01.2014
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json