Chronologizacja
Pochodzenie
Zob. prawić
1. w drogę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu
Połączenia
- wyprawić dziecko do szkoły; męża
- wyprawić w drogę, w podróż, w świat; z domu
Cytaty
|
Umówiliśmy się, że karetka przyjedzie po nią o dwunastej. Potem wyprawiłam Michała do szkoły. źródło: NKJP: Maria Nurowska: Listy miłości, 2008 |
|
|
Trzecia godzina - dla kobiet, które wyprawiły mężów do pracy i zostają na gospodarstwie - porady, ceny, rady na temat zakupów, jakiś żart regionalny itd. źródło: NKJP: Piotr Najsztub: Telewizja każe wybrać, Gazeta Wyborcza, 1992-08-18 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wyprawię |
wyprawimy |
|||
| 2 os. |
wyprawisz |
wyprawicie |
|||
| 3 os. |
wyprawi |
wyprawią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyprawiłem +(e)m wyprawił |
wyprawiłam +(e)m wyprawiła |
wyprawiłom +(e)m wyprawiło |
wyprawiliśmy +(e)śmy wyprawili |
wyprawiłyśmy +(e)śmy wyprawiły |
| 2 os. |
wyprawiłeś +(e)ś wyprawił |
wyprawiłaś +(e)ś wyprawiła |
wyprawiłoś +(e)ś wyprawiło |
wyprawiliście +(e)ście wyprawili |
wyprawiłyście +(e)ście wyprawiły |
| 3 os. |
wyprawił |
wyprawiła |
wyprawiło |
wyprawili |
wyprawiły |
bezosobnik: wyprawiono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wyprawmy |
|
| 2 os. |
wypraw |
wyprawcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyprawiłbym bym wyprawił |
wyprawiłabym bym wyprawiła |
wyprawiłobym bym wyprawiło |
wyprawilibyśmy byśmy wyprawili |
wyprawiłybyśmy byśmy wyprawiły |
| 2 os. |
wyprawiłbyś byś wyprawił |
wyprawiłabyś byś wyprawiła |
wyprawiłobyś byś wyprawiło |
wyprawilibyście byście wyprawili |
wyprawiłybyście byście wyprawiły |
| 3 os. |
wyprawiłby by wyprawił |
wyprawiłaby by wyprawiła |
wyprawiłoby by wyprawiło |
wyprawiliby by wyprawili |
wyprawiłyby by wyprawiły |
bezosobnik: wyprawiono by
bezokolicznik: wyprawić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wyprawiwszy
gerundium: wyprawienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wyprawienie |
wyprawienia |
| D. | wyprawienia |
wyprawień |
| C. | wyprawieniu |
wyprawieniom |
| B. | wyprawienie |
wyprawienia |
| N. | wyprawieniem |
wyprawieniami |
| Ms. | wyprawieniu |
wyprawieniach |
| W. | wyprawienie |
wyprawienia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wyprawiony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wyprawiony |
wyprawiony |
wyprawiony |
wyprawione |
wyprawiona |
| D. | wyprawionego |
wyprawionego |
wyprawionego |
wyprawionego |
wyprawionej |
| C. | wyprawionemu |
wyprawionemu |
wyprawionemu |
wyprawionemu |
wyprawionej |
| B. | wyprawionego |
wyprawionego |
wyprawiony |
wyprawione |
wyprawioną |
| N. | wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawioną |
| Ms. | wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wyprawieni |
wyprawieni |
wyprawione |
wyprawione |
| D. | wyprawionych |
wyprawionych |
wyprawionych |
wyprawionych |
| C. | wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionym |
| B. | wyprawionych |
wyprawionych |
wyprawionych |
wyprawione |
| N. | wyprawionymi |
wyprawionymi |
wyprawionymi |
wyprawionymi |
| Ms. | wyprawionych |
wyprawionych |
wyprawionych |
wyprawionych |
odpowiednik aspektowy: wyprawiać
Składnia
|
+ | wyprawić | + |
KOGO +
DOKĄD/SKĄD
|
2. wesele
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Najbliższe środowisko życia człowieka czynności związane z codziennym życiem w domu
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja zwyczaje i obyczaje
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | wydać |
Połączenia
- wyprawić bal, bankiet, chrzciny, imieniny, pogrzeb, święta, ucztę, wesele
Cytaty
|
Książę Henryk wyprawił im wesele i polecił osiąść w opuszczonej rybackiej chacie za wsią Borek na samym brzegu Odry. źródło: NKJP: Witold Jabłoński: Uczeń czarnoksiężnika, 2003 |
|
|
Wyprawiono bal dla pracowników wydziału kultury [...]. źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Lala, 2008 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wyprawię |
wyprawimy |
|||
| 2 os. |
wyprawisz |
wyprawicie |
|||
| 3 os. |
wyprawi |
wyprawią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyprawiłem +(e)m wyprawił |
wyprawiłam +(e)m wyprawiła |
wyprawiłom +(e)m wyprawiło |
wyprawiliśmy +(e)śmy wyprawili |
wyprawiłyśmy +(e)śmy wyprawiły |
| 2 os. |
wyprawiłeś +(e)ś wyprawił |
wyprawiłaś +(e)ś wyprawiła |
wyprawiłoś +(e)ś wyprawiło |
wyprawiliście +(e)ście wyprawili |
wyprawiłyście +(e)ście wyprawiły |
| 3 os. |
wyprawił |
wyprawiła |
wyprawiło |
wyprawili |
wyprawiły |
bezosobnik: wyprawiono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wyprawmy |
|
| 2 os. |
wypraw |
wyprawcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyprawiłbym bym wyprawił |
wyprawiłabym bym wyprawiła |
wyprawiłobym bym wyprawiło |
wyprawilibyśmy byśmy wyprawili |
wyprawiłybyśmy byśmy wyprawiły |
| 2 os. |
wyprawiłbyś byś wyprawił |
wyprawiłabyś byś wyprawiła |
wyprawiłobyś byś wyprawiło |
wyprawilibyście byście wyprawili |
wyprawiłybyście byście wyprawiły |
| 3 os. |
wyprawiłby by wyprawił |
wyprawiłaby by wyprawiła |
wyprawiłoby by wyprawiło |
wyprawiliby by wyprawili |
wyprawiłyby by wyprawiły |
bezosobnik: wyprawiono by
bezokolicznik: wyprawić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wyprawiwszy
gerundium: wyprawienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wyprawienie |
wyprawienia |
| D. | wyprawienia |
wyprawień |
| C. | wyprawieniu |
wyprawieniom |
| B. | wyprawienie |
wyprawienia |
| N. | wyprawieniem |
wyprawieniami |
| Ms. | wyprawieniu |
wyprawieniach |
| W. | wyprawienie |
wyprawienia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wyprawiony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wyprawiony |
wyprawiony |
wyprawiony |
wyprawione |
wyprawiona |
| D. | wyprawionego |
wyprawionego |
wyprawionego |
wyprawionego |
wyprawionej |
| C. | wyprawionemu |
wyprawionemu |
wyprawionemu |
wyprawionemu |
wyprawionej |
| B. | wyprawionego |
wyprawionego |
wyprawiony |
wyprawione |
wyprawioną |
| N. | wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawioną |
| Ms. | wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wyprawieni |
wyprawieni |
wyprawione |
wyprawione |
| D. | wyprawionych |
wyprawionych |
wyprawionych |
wyprawionych |
| C. | wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionym |
| B. | wyprawionych |
wyprawionych |
wyprawionych |
wyprawione |
| N. | wyprawionymi |
wyprawionymi |
wyprawionymi |
wyprawionymi |
| Ms. | wyprawionych |
wyprawionych |
wyprawionych |
wyprawionych |
odpowiednik aspektowy: wyprawiać
Składnia
|
+ | wyprawić | + |
CO
|
3. skórę
Definicja
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I TECHNIKA Przemysł miejsca i czynności związane z przemysłem
Połączenia
- wyprawione skóry
Cytaty
|
Środek drewnianej platformy zajmowało posłanie wyściełane miękkimi, dobrze wyprawionymi skórami. źródło: NKJP: Iwona Surmik: Talizman złotego smoka, 2002 |
|
|
Gospodarz wskazał gościowi siedzenie okryte wyprawioną skórą jakiejś ogromnej myszy i nim sam zajął podobne naprzeciw, zniknął na chwilę w bardzo ciemnej i niskiej odnodze wypróchniałego korzenia lipy, skąd wrócił z omszałą butelką i dwiema czarkami [...]. źródło: NKJP: Łukasz Kamykowski: Dom między lipą a bilbordem, 2008 |
Odmiana
część mowy: czasownik
aspekt: dokonany
Tryb oznajmujący
Czas przyszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| 1 os. |
wyprawię |
wyprawimy |
|||
| 2 os. |
wyprawisz |
wyprawicie |
|||
| 3 os. |
wyprawi |
wyprawią |
|||
Czas przeszły
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyprawiłem +(e)m wyprawił |
wyprawiłam +(e)m wyprawiła |
wyprawiłom +(e)m wyprawiło |
wyprawiliśmy +(e)śmy wyprawili |
wyprawiłyśmy +(e)śmy wyprawiły |
| 2 os. |
wyprawiłeś +(e)ś wyprawił |
wyprawiłaś +(e)ś wyprawiła |
wyprawiłoś +(e)ś wyprawiło |
wyprawiliście +(e)ście wyprawili |
wyprawiłyście +(e)ście wyprawiły |
| 3 os. |
wyprawił |
wyprawiła |
wyprawiło |
wyprawili |
wyprawiły |
bezosobnik: wyprawiono
Tryb rozkazujący
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| 1 os. |
wyprawmy |
|
| 2 os. |
wypraw |
wyprawcie |
Tryb warunkowy
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|---|
| m | ż | n | mo | -mo | |
| 1 os. |
wyprawiłbym bym wyprawił |
wyprawiłabym bym wyprawiła |
wyprawiłobym bym wyprawiło |
wyprawilibyśmy byśmy wyprawili |
wyprawiłybyśmy byśmy wyprawiły |
| 2 os. |
wyprawiłbyś byś wyprawił |
wyprawiłabyś byś wyprawiła |
wyprawiłobyś byś wyprawiło |
wyprawilibyście byście wyprawili |
wyprawiłybyście byście wyprawiły |
| 3 os. |
wyprawiłby by wyprawił |
wyprawiłaby by wyprawiła |
wyprawiłoby by wyprawiło |
wyprawiliby by wyprawili |
wyprawiłyby by wyprawiły |
bezosobnik: wyprawiono by
bezokolicznik: wyprawić
imiesłów przysłówkowy uprzedni:
wyprawiwszy
gerundium: wyprawienie
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | |
|---|---|---|
| M. | wyprawienie |
wyprawienia |
| D. | wyprawienia |
wyprawień |
| C. | wyprawieniu |
wyprawieniom |
| B. | wyprawienie |
wyprawienia |
| N. | wyprawieniem |
wyprawieniami |
| Ms. | wyprawieniu |
wyprawieniach |
| W. | wyprawienie |
wyprawienia |
imiesłów przymiotnikowy bierny: wyprawiony
| liczba pojedyncza | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| m1 | m2 | m3 | n1, n2 | ż | |
| M. | wyprawiony |
wyprawiony |
wyprawiony |
wyprawione |
wyprawiona |
| D. | wyprawionego |
wyprawionego |
wyprawionego |
wyprawionego |
wyprawionej |
| C. | wyprawionemu |
wyprawionemu |
wyprawionemu |
wyprawionemu |
wyprawionej |
| B. | wyprawionego |
wyprawionego |
wyprawiony |
wyprawione |
wyprawioną |
| N. | wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawioną |
| Ms. | wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionej |
| liczba mnoga | ||||
|---|---|---|---|---|
| p1 | m1 ndepr | m1 depr | pozostałe | |
| M. | wyprawieni |
wyprawieni |
wyprawione |
wyprawione |
| D. | wyprawionych |
wyprawionych |
wyprawionych |
wyprawionych |
| C. | wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionym |
wyprawionym |
| B. | wyprawionych |
wyprawionych |
wyprawionych |
wyprawione |
| N. | wyprawionymi |
wyprawionymi |
wyprawionymi |
wyprawionymi |
| Ms. | wyprawionych |
wyprawionych |
wyprawionych |
wyprawionych |
odpowiednik aspektowy: wyprawiać
Składnia
|
+ | wyprawić | + |
CO
|