UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

migdał

Chronologizacja

1419, SStp

Pochodzenie

łac. amygdalum 'migdał, drzewo migdałowe'

z gr. amygdálē 'migdał'

Znaczenie anatomiczne rozwinęło się z powodu podobieństwa kształtu i wielkości narządu do migdała; trudno dociec, czy w polszczyźnie nastąpił taki rozwój niezależnie od innych języków, czy też jest to kalka, por. niem. Mandel i fr. amygdale w znaczeniu anatomicznym

1.a drzewo

Definicja

drzewo lub krzew o drobnych, skórzastych liściach i owocach w kształcie dużej pestki

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

Relacje znaczeniowe

synonimy:  migdałowiec
hiperonimy:  drzewo, krzew

Połączenia

  • migdał karłowy
  • migdały rozkwitły

Cytaty

Tkanki wielu roślin (wyki, lnu, sorgo, śliwy, migdała) zawierają stosunkowo dużą ilość glukozydów cyjanogennych, takich jak amigdalina, prunazyna i duryna.

źródło: NKJP: Leszek S. Jankiewicz: Regulatory wzrostu i rozwoju roślin: zastosowanie w ogrodnictwie, rolnictwie, leśnictwie i w kulturach tkanek: praca zbiorowa, 1997

Niestety, poza migdałem karłowym, który w naturze rośnie również na Syberii, rzadka obecność tych krzewów w naszych ogrodach jest w dużym stopniu uzasadniona ich niewielką odpornością na mróz.

źródło: NKJP: Dom - Wiosenne rarytasy, Dziennik Polski, 2004-03-17

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3, m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. migdał
migdały
D. migdała
migdałów
C. migdałowi
migdałom
B. migdał
pot. migdała
migdały
N. migdałem
migdałami
Ms. migdale
migdałach
W. migdale
migdały

1.b owoc

Definicja

jadalne pokryte brązową łuską i białe w środku nasienie migdała - drzewa

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin drzewa i krzewy

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  nasienie

Połączenia

  • oparzony migdał; gorzkie, słodkie; posiekane; uprażone, zmielone migdały; migdał obrany ze skórki
  • orzechy i migdały; pistacje i migdały
  • ciasteczka z migdałami
  • obierać; podgryzać; sparzyć migdały
  • oblepione, okraszone migdałami
  • robiony z migdałów

Cytaty

Dodać posiekane migdały i orzechy, rodzynki, pokrojone suszone śliwki i gruszki, dodać kwasku, cukru i soli do smaku, wymieszać i powoli gotować na małym ogniu ok. pół godziny.

źródło: NKJP: G.Czerwińska: O protestantyzmie, Tygodnik Ciechanowski, 2007-03-13

I wstawiła naczynia do zmywarki, przepełniona goryczą i rozczarowaniem jak mus migdałowy, do którego przez pomyłkę trafiły same gorzkie migdały.

źródło: NKJP: Jacek Dehnel: Balzakiana, 2008

Zagotować kwartę śmietanki słodkiej i wrzącą sparzyć migdały na misce, niech tak postoją z godzinę.

źródło: NKJP: Mleko nasze powszednie, Dziennik Polski, 2001-05-19

Do musu marchewkowego dodać zmielone migdały i sok wyciśnięty z cytryny.

źródło: NKJP: Wegetariańskie rozmaitości, Kuchnia, nr 4, 1999

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3, m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. migdał
migdały
D. migdała
migdałów
C. migdałowi
migdałom
B. migdał
pot. migdała
migdały
N. migdałem
migdałami
Ms. migdale
migdałach
W. migdale
migdały

2. w jamie ustnej

Definicja

anat. 
drobny narząd w tylnej części jamy ustnej u człowieka i innych ssaków, pełniący funkcję ochronną

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Budowa i funkcjonowanie ciała ludzkiego części ciała, elementy i substancje składowe

Relacje znaczeniowe

synonimy:  migdałek

Połączenia

  • operowane, wycinane migdały
  • zapalenie migdałów
  • usuwać, wyciąć migdał

Cytaty

W najbliższych dniach będzie miała usuwany migdał i czeka ją kilkanaście dni przerwy w treningach i meczach.

źródło: NKJP: Zagrać jak z Monteksem, Dziennik Polski - Nowy Sącz, 2001-12-08

Migdały są bardzo ważną częścią układu odpornościowego. Stanowią pierwszą linię obrony organizmu przed zarazkami.

źródło: Internet: vitatorun.pl

Jak się dowiedzieliśmy nieoficjalnie w sandomierskim szpitalu, prawdopodobnie przyczyną powstania sepsy było zapalenie migdałów, które Sylwia przechodziła jakiś czas temu.

źródło: NKJP: Klaudia Tajs: Walka o życie Sylwii trwała kilka dni, Echo Dnia, 2006-08-09

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m3, m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. migdał
migdały
D. migdała
migdałów
C. migdałowi
migdałom
B. migdał
pot. migdała
migdały
N. migdałem
migdałami
Ms. migdale
migdałach
W. migdale
migdały

Frazeologizmy

ktoś myśli o niebieskich migdałach
ktoś marzy o niebieskich migdałach
ktoś śni o niebieskich migdałach
Data ostatniej modyfikacji: 16.02.2023
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json