Chronologizacja
Odmiana
część mowy: rzeczownik
rodzaj gramatyczny: ż
| liczba pojedyncza | liczba mnoga | ||
|---|---|---|---|
| M. | mina |
miny |
|
| D. | miny |
min |
|
| C. | minie |
minom |
|
| B. | minę |
miny |
|
| N. | miną |
minami |
|
| Ms. | minie |
minach |
|
| W. | mino |
miny |
1. twarz
Definicja
Pochodzenie
niem. Miene
z fr. mine
Forma francuska być może z bret. min 'dziób, pysk'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd
CZŁOWIEK JAKO ISTOTA PSYCHICZNA Stany psychiczne człowieka zachowania emocjonalne
Połączenia
- głupia, grobowa, groźna, kwaśna, marsowa, niewinna, niewyraźna, obojętna, obrażona, poczciwa, pokerowa, ponura, poważna, przerażona, skwaszona, smutna, speszona, sroga, śmieszna, tajemnicza, wystraszona, zadowolona, zamyślona, zdziwiona, znudzona mina; śmiertelnie poważna mina
- mina niewiniątka, obrażonej królewny, pokerzysty, zbitego psa
- mina oznacza coś, mówi, świadczy o czymś, wyraża coś; czyjaś mina mówi sama za siebie
- mieć, przybrać, robić, zrobić jakąś minę; robić, stroić (głupie, idiotyczne, śmieszne…) miny
- widać z czyjejś miny
- widać po czyjejś minie
Cytaty
|
Idę na pocztę z ponurą miną, bo spodziewam się, że długo będę stać w śmierdzącym wnętrzu. źródło: NKJP: Witold Charłamp: Kraj, Kultura, 1989 |
|
|
W szpitalu lekarz mierzył ciśnienie z miną, jakby asystował przy biciu rekordu świata: 230/150. źródło: NKJP: Jędrzej Niemirycz, Polityka, 1995 |
|
|
O'Brien miał minę skupioną, lecz jednocześnie taką, która dyskretnie sugerowała, że on wie lepiej, co ksiądz powinien mówić [...] źródło: KJ PWN: Stanisław Grochowiak: Seans, 1997 |
|
|
„Dźwigam, bo mi kazali, i oczywiście uważam to za idiotyczny cyrk, ale w gruncie rzeczy jestem wyższy ponad to” – mówiła mi nieobecna mina grubasa i jego sztucznie swobodny krok. źródło: KJ PWN: Stanisław Barańczak: Poezja i duch uogólnienia, 1996 |
|
|
Jego wiecznie senne oczy ożywiły się nieco, a z pucołowatej twarzy zniknęła na chwilę mina wiecznie rozkapryszonego dziecka. źródło: KJ PWN: Wojciech Jagielski: Modlitwa o deszcz, 2002 |
Składnia
|
+ | mina | + |
(JAKA)
|
2. wybucha
Definicja
Pochodzenie
niem. Mine
z fr. mine
Forma francuska być może z galijskiego *meina 'minerał, ruda'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń
Połączenia
- wybuchająca mina; mina lądowa, morska; przeciwczołgowa, przeciwpancerna, przeciwpiechotna
- mina pułapka, mina-pułapka
- eksplozja, wybuch miny; stawiacz; niszczyciel, poławiacz, wykrywacz; ofiary min
- mina eksplodowała, wybuchła; uszkodziła coś, rozerwała kogoś, coś, urwała komuś (nogę, nogę i rękę, stopę…), zabiła kogoś
- podłożyć, założyć minę, podkładać, zakładać miny; rozbroić, unieszkodliwić, wykryć minę, rozbrajać, unieszkodliwiać, wykrywać miny
- oczyścić z min
- najechać, wejść, wjechać, wpaść na minę
- wylecieć na minie
Cytaty
|
Potem, już w centrum Samary, wybuchła podłożona na trasie przejazdu konwoju mina. źródło: KJ PWN: Rzeczpospolita - 2004-10-25 |
|
|
Dziesięciu funkcjonariuszy zginęło, gdy pod ich samochodem w pobliżu siedziby MSW eksplodowała mina. źródło: KJ PWN: Kurier Szczeciński - 2002-04-19 |
|
|
Wtedy czytamy objaśnienie: to afgański chłopiec, któremu wybuchająca mina urwała nogę. źródło: KJ PWN: Dzień Dobry - 2000-06-15 |
|
|
Inna obiecywała poszukać jakiegoś buta po swoim chłopaku, którego mina rozerwała […]. źródło: KJ PWN: Wiesław Myśliwski: Widnokrąg, 1996 |
3. pocisk
Definicja
Pochodzenie
niem. Mine
z fr. mine
Forma francuska być może z galijskiego *meina 'minerał, ruda'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Wojsko i wojna broń
Relacje znaczeniowe
| hiperonimy: | pocisk |
Połączenia
- latająca mina
- miotacz min
- miotać minami
Cytaty
|
Tak właśnie widziały pole walki załogi rozpoznawcze podczas działań bojowych w II wojnie światowej. Całe kompleksy różnorodnych obiektów: wojska w natarciu, ugrupowania bojowe czołgów, zamaskowane pozycje artylerii i miotaczy min, ukryte gniazda środków przeciwpancernych. źródło: KJ PWN: Jerzy Gotowała: Najkrócej żyją motyle. Lotnictwo rozpoznawcze wciąż niezbędne, 1996 |
|
|
Oni rzucają latające miny, w tej chwili zawalił się dom przy ulicy Pańskiej 5 i zabił drużynę żołnierzy A.K. [...] źródło: Internet |
|
|
Tutaj nie ma czegoś takiego, jak jazda fair play, a sama wygrana w wyścigu nie daje największej satysfakcji. Za to miotanie rakietami, minami i chmurami z burzą w przeciwników - to dopiero frajda. źródło: Internet |
4. odchody
Definicja
Pochodzenie
niem. Mine 'materiał wybuchowy'
z fr. mine
Forma francuska być może z galijskiego *meina 'minerał, ruda'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt zwyczaje i zachowania zwierząt
Relacje znaczeniowe
| synonimy: | mina poślizgowa |
Połączenia
- krowia, psia mina
- wejść na minę, wdepnąć, wejść w minę
Cytaty
|
Nie ma dnia, żebym nie musiał pokonywać chodnika slalomem, by nie wejść na minę. źródło: Internet |
|
|
Nienawidzę, gdy śniegi się roztapiają i czasem na chodnikach można wdepnąć w minę. źródło: Internet |
|
|
Nadal trzeba uważać, by nie wejść w psią minę. źródło: Internet |
|
|
No i musiałam się rozgadać o wczorajszej przygodzie z dzikiem i o tym, jak przypadkiem wpadłam w krowią minę. źródło: Internet |
5. jednostka wagi
Definicja
Pochodzenie
łac.
z gr. mnã
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
KATEGORIE FIZYCZNE Cechy i właściwości materii ciężar
Cytaty
|
Syryjski talent o wadze 28,2 kg dzielił się na 60 min o wadze 470 g każda. źródło: Internet |
6. jednostka pieniężna
Definicja
Pochodzenie
łac.
z gr. mnã
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Tradycja świat dawnych epok i wydarzenia historyczne
CZŁOWIEK W SPOŁECZEŃSTWIE Finanse waluta
Cytaty
|
Powszechnie przyjętą monetę stanowiły sykle srebrne odpowiadające ciężarowi 320 ziarn jęczmienia; 60 sykli tworzyło jedną minę, 60 min – jeden talent. źródło: KJ PWN: Zofia Kossak: Przymierze, 1957 |
|
|
Jedna mina stanowiła wartość 100 drachm, co również przeliczano na 100 dniówek. źródło: Internet |
7. w liściu
Definicja
Pochodzenie
internac.
ang. mine
fr. mine
niem. Mine
Źródłem pierwotnym jest forma francuska; znaczenie powstało pod wpływem fr. miner 'drążyć'
Kwalifikacja tematyczna
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin budowa i funkcjonowanie roślin
CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt owady
Cytaty
|
Gąsienice żerują pod skórką liści, tworząc okrągłe miny. Po wyjedzeniu miękiszu pozostają brązowe, przeświecające miny o średnicy do 6 mm. W minach widać okręgi odchodów gąsienic. źródło: Internet: agrosimex.pl/artykuly_branzowe/szkodniki-minujace-liscie |
|
|
Ostrzykiwanie zafundowano, m. in. kasztanowcom z Łazienek. W lipcu zmniejszenie liczby min na liściach wynosiło nawet 90 proc. źródło: NKJP: Jolanta Sielska: Zastrzyk dla kasztanów: 2004-02-20 |