UKRYJ ODMIANĘ ROZWIŃ WSZYSTKO DRUKUJ

siniak

Chronologizacja

1 połowa XVIII w., Kart XVII-XVIII

Pochodzenie

Zob. siny

1. na skórze

Definicja

czasowa zmiana na ciele człowieka, mająca kolor fioletowy, zielonkawy lub żółty, powstała po uderzeniu lub innej czynności skutkującej uszkodzeniem naczyń krwionośnych pod skórą

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Choroby i ich leczenie przyczyny, objawy i skutki chorób

CZŁOWIEK JAKO ISTOTA FIZYCZNA Określenia fizyczności człowieka wygląd

Relacje znaczeniowe

synonimy:  pizda, siniec
hiperonimy:  krwiak

Połączenia

  • duży, mały, ogromny, potężny, spory, wielki siniak; drobne, liczne, rozległe siniaki
  • siniak pod okiem
  • siniak na brzuchu, na ciele, na czole, na głowie, na kolanie, na nodze, na plecach, na policzku, na ręku, na szyi, na twarzy, na tyłku, na udzie
  • siniaki i guzy, siniaki i krwiaki, siniaki i otarcia, siniaki i potłuczenia, siniaki i stłuczenia, siniaki i zadrapania; rany i siniaki
  • mnóstwo siniaków
  • pokryty siniakami
  • siniak pojawia się, zostaje
  • mieć, pokazywać, widzieć siniaki

Cytaty

- Odeszłam od Wacka. Uderzył mnie.
Pod okiem formował się wielki siniak, na szczęce widziałam podbiegniętą krwią rysę.

źródło: NKJP: Ewa Siarkiewicz: Kuźnia na rozdrożu, 2008

Rozpiąłem koszulę i pokazałem fioletowo-zielonego siniaka na obojczyku i szyi.

źródło: NKJP: Maciej Pinkwart: Dziewczyna z Ipanemy, 2003

Adaś ma dużego siniaka pod okiem, krwiaki na całej twarzy, ślady uderzeń i kopniaków na plecach i nogach.

źródło: NKJP: Wanda Dybalska: Ksiądz pobił dzieci; matki chcą go zaskarżyć, Gazeta Wyborcza, 1994-06-20

Zawsze mówię o wszelkich następstwach zabiegu: o siniakach, obrzękach, bólu i możliwych powikłaniach.

źródło: NKJP: Przychodzi baba do lekarza, Cosmopolitan nr 6, 2000

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2, m3

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. siniak
siniaki
D. siniaka
siniaków
C. siniakowi
siniakom
B. siniaka
siniak
siniaki
N. siniakiem
siniakami
Ms. siniaku
siniakach
W. siniaku
siniaki

2. gołąb

Definicja

zool. 
gołąb o sino-szarym upierzeniu, mający po bokach szyi dwie metalowo lśniące plamy, występujący w Europie, Azji i Północnej Afryce, na zimę migrujący do rejonów Morza Śródziemnego; Columba oenas

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat zwierząt ptaki

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  gołąb

Cytaty

W lasach liściastych gniazdują: bocian czarny, bielik, siniak, dzięcioł średni i inne.

źródło: NKJP: Internet

Grzywacze uznane są za ptaki łowne, natomiast turkawki, siniaki i sierpówki podlegają ochronie gatunkowej.

źródło: NKJP: Stanisław Godlewski: Vademecum myśliwego, 1955

Wiele gatunków ptaków, należących w Polsce do rzadkich i zagrożonych, ma na terenie Parku bogate populacje. Są to np.: bocian czarny, orlik krzykliwy, siniak, puszczyk uralski, dzięcioł białogrzbiety.

źródło: NKJP: B. Waśkiewicz: Flora i fauna MPN, Region Jasielski nr 2/8, 1998

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. siniak
siniaki
D. siniaka
siniaków
C. siniakowi
siniakom
B. siniaka
siniaki
N. siniakiem
siniakami
Ms. siniaku
siniakach
W. siniaku
siniaki

3. grzyb

Definicja

jeden z jadalnych grzybów, których miąższ zmienia po uszkodzeniu lub przekrojeniu kolor na siny

Noty o użyciu

Wyraz używany najczęściej w odniesieniu do piaskowca modrzaka (Gyroporus cyanescens) lub borowika ceglastoporego (Neoboletus luridiformis).

Kwalifikacja tematyczna

CZŁOWIEK I PRZYRODA Świat roślin rośliny leśne i łąkowe

CODZIENNE ŻYCIE CZŁOWIEKA Jedzenie i jego przygotowanie rodzaje pokarmu/potraw i ich cechy

Relacje znaczeniowe

hiperonimy:  grzyb

Cytaty

W lesie wkoło widać podgrzybki, siniaki i kozaki. Najwięcej jest jednak zdecydowanie prawdziwków.

źródło: NKJP: (BES): Grzyby dobre na stres!, Dziennik Polski, 2005-07-27

No i wróciłam, ale rezultaty są raczej skromne. Parę podgrzybków, kurek i siniaków.

źródło: NKJP: Internet

W niektórych okolicach dokonywano nawet szczegółowych obserwacji i twierdzono, że obfitość czerwonych muchomorów zapowiada zimę mroźną, obfitość grzybów jadalnych - śniegi, a obfitość siniaków - szrony.

źródło: NKJP: Tadeusz Jagodziński: Z nóżką i kapeluszem, Gazeta Wyborcza, 1992-09-18

Odmiana

część mowy: rzeczownik

rodzaj gramatyczny: m2

liczba pojedyncza liczba mnoga
M. siniak
siniaki
D. siniaka
siniaków
C. siniakowi
siniakom
B. siniaka
siniaki
N. siniakiem
siniakami
Ms. siniaku
siniakach
W. siniaku
siniaki
Data ostatniej modyfikacji: 30.01.2018
Copyright© Instytut Języka Polskiego PAN
Open toolbar

Menu dostępności

  • Powiększ tekst

  • Zmniejsz tekst

  • Wysoki kontrast

  • Resetuj
json